REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/10636
Tytuł: Burzliwe posiedzenie sądu pokoju w Sztabinie na tle okupacji Suwalszczyzny przez Niemców w latach 1915–1919
Inne tytuły: The hardships during peace negotiations at the background of the Suwałki Region occupied by Germans in 1915-1919
Autorzy: Ułanowicz, Mateusz
Słowa kluczowe: gubernia suwalska
Polska Organizacja Wojskowa
powstanie sejneńskie
sąd pokoju
żołnierze niemieccy
Suwałki Governorate
Polish Military Organisation
Sejny Uprising
peace court
German soldiers
Data wydania: 2020
Data dodania: 6-kwi-2021
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
Źródło: Miscellanea Historico-Iuridica, T. 19, Z. 2, 2020, s. 81-95
Abstrakt: Okupacja Suwalszczyzny przez Niemców w latach 1915–1919 jest często zapominanym okresem w historii tego regionu. Jest to tym bardziej zdumiewające, że działania wojsk okupacyjnych nastawione były na grabież oraz represjonowanie miejscowej ludności. W tych latach zaognił się również konflikt polsko-litewski, którego efektem był wybuch, zwycięskiego dla Polaków, powstania sejneńskiego. Kiedy Warszawa, Kraków czy Poznań cieszyły się z odzyskanej niepodległości – na Suwalszczyźnie nadal trwał terror. Dlatego też napisałem ten artykuł, aby przybliżyć pamięć o tamtych wydarzeniach. Impulsem do napisania tekstu było zapoznanie się przeze mnie z protokołem z posiedzenia sądu pokoju w Sztabinie z dnia 11 czerwca 1919 r. Tego dnia żołnierze niemieccy wtargnęli do budynku, gdzie obradował sąd. Zaczęli bić prze-bywających tam ludzi, a sędzia Leopold Zatryb o mały włos nie został pozbawiony życia. Rozzłoszczeni żołdacy najpierw chcieli przebić go bagnetem, a następnie rozbić sędziemu głowę metalowym krucyfiksem. Dopiero reakcja niemieckiego oficera zapobiegła większemu rozlewowi krwi. Wspomniany protokół jest najważniejszym źródłem, z którego korzystałem. Znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Suwałkach wraz z resztą dokumentów, dotyczących działań żołnierzy niemieckich. Bardzo pomocne były wspomnienia Jakóba Rółkowskiego – proboszcza sztabińskiej parafii, który był prześladowany przez Niemców. Posłużyłem się również dziełami m.in. G. Ryżewskiego czy S. Buchowskiego.
The occupation of the Suwałki Region by the Germans in years 1915-1919 is an often forgotten period in the history of this region. It is all the more amazing that the activities of the occupation forces were aimed at plunder and repression of the local population. In those years, the Polish-Lithuanian conflict also intensified, which resulted in the outbreak of the Sejny Uprising, which was victorious for Poles. When Warsaw, Kraków, or Poznań exulted with regaining their independence - terror was still going on in the Suwałki region. That is why I wrote this article, to revive the memory of those events. The impulse to write the text was that I became acquainted with the minutes of the session of the Peace Court in Sztabin, which was held on 11th June 1919. On that day, German soldiers entered the building where the court was sitting. They started beating the people who were there and they almost took Judge Leopold Zatryb's life. The angry soldiers first wanted to stab him with a bayonet and then smash the judge's head with a metal crucifix. Only the reaction of the German officer prevented more bloodshed. The mentioned minutes is the most important source that I have used. It is in the collection of the State Archives in Suwałki, along with the rest of the documents relating to the activities of German soldiers. Moreover, the memories of Jakób Rółkowski - the parish priest in Sztabin, who was persecuted by the Occupant, were also very helpful. I also used the works of, among others, G. Ryżewski and S. Buchowski.
Afiliacja: Uniwersytet w Białymstoku
E-mail: ulanowicz96@gmail.com
URI: http://hdl.handle.net/11320/10636
DOI: 10.15290/mhi.2020.19.02.05
ISSN: 1732-9132
metadata.dc.identifier.orcid: 0000-0002-5970-9378
Typ Dokumentu: Article
metadata.dc.rights.uri: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl
Właściciel praw: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0);
Występuje w kolekcji(ach):Artykuły naukowe (WP)
Miscellanea Historico-Iuridica, 2020, tom XIX, Z. 2

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
MHI_19_2_2020_M_Ulanowicz_Burzliwe_posiedzenie_sadu_pokoju_w_Sztabinie.pdf279,97 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż pełny widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons