Zapiski o ścieżce jako rekonstrukcji pamięci

Abstract

Artykuł podejmuje temat fenomenu ścieżki jako zjawiska wielowymiarowego: materialnego śladu ruchu, nośnika pamięci i formy zbiorowej wiedzy wpisanej w krajobraz. Badanie, osadzone w tradycji autoetnografii i metodologii opartej na chodzeniu (walking methodology), prowadzone było od września 2023 do września 2024 roku w przestrzeniach zróżnicowanych geograficznie i kulturowo – od miejskich (Ateny, Szczecin, Berlin, Florencja), po górskie i dzikie (Naksos, Transylwania, Tatry, Alpy). Dane empiryczne gromadzono poprzez dyktowanie refleksji in situ podczas wędrówek, co pozwoliło uchwycić ucieleśniony charakter doświadczenia. Analiza ujawniła ścieżkę jako formę oporu wobec narzuconej infrastruktury, byt pierwotny względem instytucjonalnych porządków oraz medium rekonstrukcji pamięci osadzonej w krajobrazie. W perspektywie Batesonowskiej ścieżka jawi się jako element relacyjnego systemu poznawczego, łączącego ciało, przestrzeń i pamięć.

The article explores the phenomenon of the path as a multidimensional entity: a material trace of movement, a carrier of memory, and a form of collective knowledge in scribed in the landscape. The study, grounded in the tradition of autoethnography and walking methodology, was conducted from September 2023 to September 2024 in geographically and culturally diverse spaces – from urban environments (Athens, Szczecin, Berlin, Florence) to mountainous and wild areas (Naxos, Transylvania, Tatras, Alps). Empirical data was collected by dictating reflections in situ during walks, which allowed for the embodied character of experience to be captured. The analysis revealed the path as a form of resistance against imposed infrastructure, a primordial entity in relation to institutional orders, and a medium for reconstructing memory embedded in the landscape. From a Batesonian perspective, the path emerges as an element of a relational cognitive system that connects body, space, and memory.