Skuteczność przywilejów podatkowych stymulujących innowacyjność polskich przedsiębiorstw na przykładzie intellectual property box

Abstract

Cel | Celem artykułu jest ocena zainteresowania przywilejem zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania dochodu z praw własności intelektualnej IP BOX przez wyodrębnione grupy podatników oraz próba oceny jego skuteczności w polskich warunkach. Metoda badań | Zastosowano metodę analizy i krytyki piśmiennictwa, wnioskowania dedukcyjnego, analizy danych statystycznych dotyczących zakresu stosowania tego instrumentu i jego efektów. Badania obejmują lata 2019–2024. Wnioski | Oczekiwanym efektem IP BOX jest wzrost poziomu innowacyjności polskiej gospodarki, konkurencyjności, aktywności patentowej. Podobnie jak w innych krajach rosnące dochody z praw własności intelektualnej nie przekładają się na aktywność patentową. Przywilejem IP BOX najbardziej zainteresowani są podatnicy PIT, wśród których znajdują się twórcy programu komputerowego, niepodlegającego procedurze patentowej. Miarą skuteczności stymulantów innowacyjności jest wysoki udział eksportu usług sekcji Informacja i Komunikacja w strukturze ogółem dostarczonych usług i w zatrudnieniu pracowników o wysokich kwalifikacjach oraz rosnące nakłady na działalność B+R. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Zaprezentowano własną ocenę celowości i skuteczności stosowania zachęt podatkowych.

Purpose | The aim of the article is to examine the level of interest in the preferential tax rate for income from intellectual property rights (IP Box) among selected groups of taxpayers and to assess its effectiveness within the Polish context. Research method | The study employs literature review and critique, deductive reasoning, and statistical analysis of data regarding the scope and effects of the instrument. The research covers the period 2019–2024. Results | While the IP Box is expected to increase innovation, competitiveness, and patent activity in the Polish economy, growing revenues from IP rights do not directly translate into increased patenting – a trend also observed in other countries. The incentive is most widely used by PIT taxpayers, particularly software developers whose work is not subject to patenting. The effectiveness of these stimulants is evidenced by the high share of “Information and Communication” services in total exports, the employment of high-skilled labour, and rising R&D expenditures. Originality / value / implications / recommendations | The paper provides an original assessment of the appropriateness and efficiency of tax incentives in the Polish tax system.