Tytuł:	Listy do Gibieufa
Inne tytuły:	Letters to Gibieuf
Autorzy:	Descartes, René
Tłumacz:	Kopania, Jerzy
Data wydania:	2001
Data dodania:	2-cze-2026
Wydawca:	Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
Źródło:	Idea. Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych, vol. 13, 2001, s. 149-162
Opis:	Z języka francuskiego przełożył Jerzy Kopania; OD TŁUMACZA: Wśród osób, które odegrały znaczącą rolę u samych początków filozoficznej i naukowej drogi René Descartes’a, miejsce znaczące zajmuje francuski kardynał Pierre de Bérulle (1575-1629). Descartes poznał go w 1628 roku we Włoszech, podczas swej pielgrzymki do Loreto, gdy był gościem na przyjęciu u nuncjusza papieskiego de Bagui. Na prośbę Bérulle’a przedstawił mu swój projekt pokonania sceptycyzmu, a kardynał miał zachęcać go do zrealizowania projektu zbudowania jednolitego systemu nauk. Descartes był przekonany, że właśnie kardynałowi zawdzięcza główną inspirację do podjęcia dzieła, jak też sądził, że jego poglądy metafizyczne są zbieżne z poglądami kardynała. W 1611 r. de Bérulle utworzył oratorium francuskie, czyli stowarzyszenie księży diecezjalnych, którego członkowie zaczęli nazywać się oratorianami. Zgromadzenie nawiązywało do myśli teologicznej i filozoficznej św. Augustyna, widząc w niej antidotum na skostniałą już wówczas filozofię i teologię scholastyczną o proweniencji arystotelesowskiej. Wkrótce jednak dominującym zagadnieniem dyskutowanym w Zgromadzeniu stało się zagadnienie łaski bożej i wolności człowieka - spory wokół tej kwestii miały wkrótce doprowadzić do poważnego kryzysu w łonie Kościoła katolickiego. Początki sporu sięgają roku 1588, w którym ukazało się dzieło Concordia liberi arbitrii cum gratiae donis („Zgodność wolnej woli z darem łaski”); autorem dzieła był hiszpański jezuita Luis de Molina (1535-1600). Uzasadniał on, że łaska boża nie determinuje woli człowieka, lecz współdziała z ludzkim aktem wyboru: Bóg daje człowiekowi łaskę, człowiek zaś dobrowolnie akceptuje ją albo nie akceptuje. Podstawą takiego rozumienia było założenie, że uprzednia wiedza Boga o postępowaniu człowieka nie wyznacza z góry tego postępowania...
URI:	http://hdl.handle.net/11320/20365
DOI:	10.15290/idea.2001.13.10
ISSN:	0860-4487
Typ Dokumentu:	Other
Występuje w kolekcji(ach):	Idea. Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych, 2001, XIII

Pozycja jest chroniona prawem autorskim (Copyright © Wszelkie prawa zastrzeżone)