Nauczyciele w pamięci uczniów i studentów – wstępne wyniki badań

Abstract

Artykuł dotyczy problematyki profesjonalizmu pedagogicznego. Jego celem jest zwrócenie uwagi, iż istotę profesjonalnych zachowań nauczycieli można uchwycić z perspektywy zewnętrznej i późniejszej (Gołębniak, 2012, s. 490–491). Autorki podjęły badania empiryczne, których celem było poznanie, jakie przejawy nauczycielskiego profesjonalizmu można wyczytać z doświadczeń edukacyjnych uczniów i studentów. W pierwszej części tekstu przedstawione są teoretyczne rozważania na temat istoty profesjonalizmu pedagogicznego. W drugiej zaprezentowana została procedura badań empirycznych. W ostatniej części artykułu przedstawiono wstępne wyniki badań, zwracające uwagę, iż przykłady profesjonalizmu nauczycielskiego uwidaczniają się w pozytywnym stosunku do uczniów, budowaniu przyjaznych relacji z nimi, otwartości na problemy, udzielaniu pomocy w sytuacjach trudnych, sprawiedliwości w ocenianiu, tworzeniu poprawnych relacji z rodzicami, innymi nauczycielami, przygotowaniu do lekcji, sposobie prowadzenia zajęć oraz oddziaływaniach na rozwój osobisty, dalsze losy edukacyjne i życiowe.

The article addresses the issue of pedagogical professionality and aims to emphasise that the essence of teachers’ professional behaviours can be captured from an external and retrospective perspective (Gołebniak, 2012, p. 490–491). The authors carried out empirical research designed to identify which manifestations of the teacher professionality can be discerned from the educational experiences of pupils and students. The first part of the paper presents theoretical reflections on the nature of pedagogical professionality. The second part describes the empirical research procedure. The final part offers preliminary findings, which indicate that examples of teacher professionality are expressed in: a positive attitude towards students; the establishment of friendly, supportive relationships with them; openness to the students’ problems and providing assistance in difficult situations; fairness in assessment; appropriate relations with parents and with other teachers; thorough lesson preparation and the manner of conducting classes; and influences on the pupils’ personal development, on subsequent educational paths, and on life trajectories.