Dostosowania przedsiębiorstw do zmian przepisów podatkowych na przykładzie podatku dochodowego w Polsce

Abstract

Cel | Zbadanie reakcji przedsiębiorców na zmiany przepisów w podatku dochodowym, polegające na wprowadzaniu lub modyfikacji przywilejów podatkowych i zaostrzeniu przepisów ograniczających praktyki unikania opodatkowania w latach 2016–2023. Metoda badań | Zastosowano metodę analizy i krytyki piśmiennictwa, analizę porównawczą danych statystycznych, metodę analizy i konstrukcji logicznej. Do oceny dostosowań przyjęto zmienne niezależne, jakościowe, wyrażone opisem zmian przepisów prawa i zmienne ilościowe obejmujące liczbę przedsiębiorstw reagujących na wysyłane bodźce. Wnioski | Przedsiębiorcy realnie oceniają szanse i zagrożenia w otoczeniu prawnym, elastycznie i niezwłocznie reagują na zmiany przepisów oraz implementują korzystne dla nich rozwiązania. Zaostrzenie przepisów podatkowych spowodowało gwałtowne zmniejszenie liczby spółek kapitałowych w ciągu jednego roku. Przedsiębiorcy najsilniej zareagowali na możliwość zastosowania ryczałtu od spółek kapitałowych – estońskiego CIT. Instrumentami o mocnym oddziaływaniu bodźcowym są: ulga na działalność B+R oraz IP BOX. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Ustalono, że sprawdzają się proste konstrukcje ulg, czytelne dla podatnika, pozwalające dostrzec bezpośredni związek między podjętym działaniem i spodziewaną korzyścią.

Purpose | To examine the response of businesses to changes in income tax legislation, involving the introduction or modification of tax privileges and the tightening of provisions restricting tax avoidance practices, between 2016 and 2023. Research method | The author used method of analysis and criticism of the literature, the comparative analysis of statistical data, the method of analysis and logical construction were used. To assess the adopting, independent, qualitative variables, expressed in the description of changes in legal regulations, and quantitative variables including the number of enterprises responding to the stimuli were used. Results | Entrepreneurs realistically assess opportunities and threats in the legal environment, react flexibly and promptly to changes in legislation and implement solutions favorable to them. Tightening tax regulations resulted in a sharp reduction in the number of capital companies in one year. Entrepreneurs reacted most strongly to the possibility of applying a lump sum from capital companies – Estonian CIT. Instruments with a strong stimulating effect are: relief for R&D activities and IP BOX. Originality / value / implications / recommendations | The research proves found that simple relief structures, clear to the taxpayer, allowing them to see a direct relationship between the taken action taken and the expected benefit works well.