Sporty walki w procesie resocjalizacji osoby nieprzystosowanej społecznie w świetle badań naukowych

Abstract

W literaturze przedmiotu można odnaleźć wiele sugestii związanych z udziałem osób pozbawionych wolności w procesie sportowego usprawniania. Gdy uszczegółowi się tę swoistą aktywność człowieka i zogniskuje na sportach walki, to może to wywoływać społeczny niepokój oraz lęk zagrażający poczuciu bezpieczeństwa. Pojawiają się także opinie, że programy usportowienia osób nieprzystosowanych społecznie mogą potencjalnie wywoływać podwyższenie wskaźników ich przestępczości przez grupowanie ludzi o tym samym problemie kryminalnym, wzmacniając w ten sposób antyspołeczne tendencje i ułatwiając rozwój przestępczych subkultur. W związku z tym istotne wydaje się określenie roli sportów walki w procesie resocjalizacji osób nieprzystosowanych społecznie, na ile przyczyniają one się do korygowania kompetencji osobowych jednostki naruszającej prawo. Poszukując odpowiedzi na nurtujące pytania, dokonano pogłębionej kwerendy zagranicznych i krajowych doniesień badawczych opublikowanych głównie w anglojęzycznej literaturze przedmiotu. Wykorzystane komunikaty naukowe obejmowały dane potwierdzające i zaprzeczające resocjalizacyjną funkcję sportów walki, a ich analiza pozwoliła na sformułowanie wniosków. Okazuje się, że sporty walki w procesie twórczej resocjalizacji nie stają się autonomicznym czy uniwersalnym sposobem wtórnej socjalizacji. Mogą być uzupełnieniem dotychczasowych działań wychowawczych uwzględniających potencjał osób zainteresowanych, ich penitencjarny typ formalno-prawny (kategoryzacja) oraz warunki i możliwości personalne danej instytucji. Ważną kwestią w tym swoistym procesie resocjalizacji przez sport jest umiejętne zarządzanie osobliwym potencjałem osoby nieprzystosowanej społecznie.

The literature on the subject contains numerous suggestions concerning the involvement of incarcerated individuals in sports-related activities. When these activities are specified and focused on combat sports, they may provoke social anxiety and fear regarding public safety. Some opinions suggest that sports programs for socially maladjusted individuals might increase crime rates by grouping people with similar criminal issues, thereby reinforcing antisocial tendencies and facilitating the development of criminal subcultures. Thus, it seemed crucial to define the role of combat sports in the resocialization process of socially maladjusted individuals. To what extent do these sports contribute to correcting the personal competencies of individuals who have violated the law? To address these questions, an in-depth review of international and domestic research findings mainly published in English-language sources was conducted. The analyzed scientific reports included data both supporting and refuting the rehabilitative function of combat sports, and their analysis allowed for the formulation of conclusions. It turns out that combat sports, in the process of creative resocialization, do not become an autonomous or universal method of secondary socialization. They can complement existing educational measures that consider the potential of the individuals involved, their formal-legal penitentiary type (categorization), and the conditions and personal capabilities of a given institution. An essential aspect of this specific resocialization process through sport is the skillful management of the unique potential of socially maladjusted individuals.