Język resocjalizacji w pracy biograficznej mężczyzn przechodzących terapię uzależnień w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności

Abstract

Punktem wyjścia dla analiz podjętych w artykule jest traktowanie wypowiedzi biograficznej osób z doświadczeniem resocjalizacji instytucjonalnej jako ważnego elementu ich pracy nad tożsamością. Instytucja resocjalizacyjna jako przestrzeń współtworzona przez różne grupy interlokutorów jest bogatym zapleczem dyskursów dostarczających osobom w nich przebywających heterogenicznego języka autoopisu, które wyrażamy pojęciem języka resocjalizacji. Materiał poddany analizie pochodzi z czterech wywiadów z mężczyznami, którzy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności brali udział w terapii uzależnień. Celem analiz było zrekonstruowanie znaczeń jakie mężczyźni wywodzący się z podobnych środowisk społeczno-ekonomicznych (zubożałe miejskie sąsiedztwa) nadają doświadczeniu terapii uzależnień oraz ich sposobów wyjaśniania splotów okoliczności i mechanizmów regulujących bieg ich życia, których terapia była istotnym elementem. Wskazujemy na potencjały i słabości terapeutycznie inicjowanej i regulowanej pracy nad tożsamością młodych z(resocjalizowanych) mężczyzn w ich radzeniu sobie z życiem na wolności. Formułujemy wniosek o potrzebie dyskusji nad rozbudowaniem spektrum funkcji języka resocjalizacji o przygotowującą z(resocjalizowanych) do twórczego odniesienia się do ponadindywidualnych i pozaśrodowiskowych uwarunkowań własnych losów.

In the article we argue that biographical narratives of people with experience of incarceration is an important element of their work on identity. An institution of social rehabilitation as a space co-created by various groups of interlocutors is a rich source of discourses providing the people staying there with a heterogeneous language of self-description, which we cover in the concept of the language of social rehabilitation. The empirical data analyzed comes from 4 interviews with men who participated in addiction therapy while serving prison sentences. The aim of the analyses was to reconstruct the meanings that men from similar socioeconomic backgrounds ( impoverished urban neighborhoods) assign to the experience of addiction therapy, and their ways of explaining the intertwined circumstances and mechanisms governing the course of their lives, of which therapy was an important element. Drawing on that we point out the potentials and weaknesses of therapeutically oriented work on the identity of young (socially rehabilitated) men in their coping with life in freedom. We draw conclusion about the need for discussion on expanding the spectrum of functions of the language of social rehabilitation to prepare people with the criminal career to creatively respond to beyond-individual and beyond – environmental determinants of their life opportunities.