Obce elementy językowe w żartach – kontekst chorwacki i serbski

Abstract

Jedną z wielu funkcji językowych jest funkcja ludyczna, związana z pozakomunikatywnymi intencjami nadawcy. W analizie, uwzględniającej takie mechanizmy komizmotwórcze, jak brak kongruencji i obecność pointy oraz dysjunktora/konektora (S. Attardo, Ch. Hockett), skoncentrowano się na obcych elementach językowych i związanych z nimi wieloznaczności, pragmatycznej nieodpowiedniości, a także naruszaniem sfery tabu. Materiałem badawczym są chorwackie i serbskie żarty językowe wyekscerpowane ze stron internetowych takich jak www.vicevi.hr, www.najboljivicevi.com, www.vicevi.rs, Apstraktni vicevi (Instagram). Badania zebranego materiału badawczego dowiodły m.in., że bodźcem aktywizującym (re)produkcję żartów, w których pojawiają się obce elementy językowe, są najczęściej stereotypy i uprzedzenia, a zawarty w nich humor może być przekładalny tylko częściowo.

One of the many functions of language is the ludic function, which is related to the non-communicative intentions of the sender. The analysis, which takes into account such mechanisms of humour as lack of congruence and the presence of a punchline and a disjunctor/connector (S. Attardo, Ch. Hockett), focuses on foreign language elements and the associated ambiguity, pragmatic inadequacy, as well as the violation of taboos. The research material consists of Croatian and Serbian jokes excerpted from websites such as www.vicevi.hr, www.najboljivicevi.com, www.vicevi.rs, Apstraktni vicevi (Instagram). The analysis of the collected research material demonstrated, among other findings, that stereotypes and prejudices are the principal factors underlying the (re)production of jokes containing foreign linguistic elements. Furthermore, the findings indicate that the humor conveyed in such jokes is only partially transferable.