Nazwiska patronimiczne z formantami -ов-/-ев-, -ин- nawiązujące do leksyki apelatywnej poświadczone w metrykach parafii prawosławnej w Łapach (1898–1915)

Abstract

Przedmiotem uwagi w niniejszym artykule są nazwiska patronimiczne z sufiksami -ов-/-ев- i -ин- utworzone od nazw osobowych pochodzenia apelatywnego odnotowane w księgach metrykalnych parafii prawosławnej pw. św. Mikołaja w Łapach w latach 1898–1915. W tekście zastosowano metodę filologiczno-opisową, skupioną na badaniu etymologii podstaw słowotwórczych, oraz elementy podejścia interdyscyplinarnego, które zakłada analizę zależności między jednostkami języka i czynnikami socjologicznymi, historycznymi i politycznymi. Omówione nazwiska (wcześniej patronimy) powstały na bazie nazw osobowych pochodzących od apelatywów o różnej semantyce (por. np. Безбородовъ, Тюнтинъ, Зайцевъ, Орҍшникова, Балахоновъ, Вершининъ, Востриковъ, Масленниковъ). Pod względem językowym w podstawach dominują leksemy wschodniosłowiańskie, w tym ukształtowane na gruncie gwar. Nazwiska z sufiksami -ов-/-ев- i -ин- reprezentują typ słowotwórczy mało produktywny na Podlasiu, natomiast ich stosunkowo duży odsetek w parafii prawosławnej w Łapach wynika z czynników historycznych i społeczno -ekonomicznych, a ściślej mówiąc – związany jest z imigracją ludności z bliższych i dalszych ziem Imperium Rosyjskiego.

The subject of this paper are patronymic surnames with the suffixes -ov-/-ev- and -in-, derived from personal names of appellative origin recorded in the parish registers of the St. Nicholas Orthodox parish in Łapy in the years 1898–1915. The paper uses a philological descriptive method, focusing on the study of the etymology of word -formation bases, as well as elements of an interdisciplinary approach, which assumes the analysis of the relationships between language units and sociological, historical and political factors. The surnames (previously patronyms) discussed here were created on the basis of personal names derived from appellatives with different semantics (cf. e.g. Bezborodov, Tiuntin, Zaycev, Oreshnikova, Balachonov, Vershynin, Vostrikov, Maslennikov). In the linguistic aspect, East Slavic lexemes dominate, including those formed on the basis of dialects. Surnames with the suffixes -ov-/-ev- and -in- represent a word -formation type that is not very popular im Podlasie, but their relatively high percentage in the Orthodox parish in Łapy results from historical and socio -economic factors, or more precisely – it is related to the immigration of people from the near and far lands of the Russian Empire.