Zachowania ryzykowne a struktura rodziny osób w okresie wczesnej dorosłości na północno-wschodnim pograniczu Polski

Abstract

Zachowania ryzykowne są wpisane w codzienność funkcjonowania młodzieży. Są one nieodłączną częścią w kształtowaniu osobowości, zachowań, poglądów, postaw czy zespołu norm młodego człowieka. Rodzina jest pierwszą grupą, w której młodzież uczy się pewnych norm i zasad. „Rodzina jest swoistym mikrosystemem kulturowym, pielęgnowaną wartością, a rodzinny wzór życia jest chroniony od wieków, w obrębie tego wzoru określonego normami zwyczajowymi dzieci wprowadzane są w kulturę społeczności lokalnej” (Szczurek -Boruta, 2023, s. 33). W badaniach Aliny Szczurek -Boruty można zauważyć, że rodziny żyjące na pograniczu deklarują swoje metody wychowawcze w następujący sposób: partnerstwo (58,3%), wspieranie rozwoju dzieci (25,0%), obowiązkowe przestrzeganie reguł (13,9%), swoboda w wychowaniu (2,8%) (2023, s. 35). Kluczowym elementem jest zwrócenie uwagi na grupę badanych, która oczekuje bezwzględnego podporządkowania, które skutkuje brakiem tolerancji wobec zachowań dzieci. Rodziny te nie tolerują złego stosunku do rodziców, braku szacunku dla starszych (Szczurek -Boruta, 1998b, s. 99–119). Czy sposób wychowania deklarowany przez rodziców wychowujących potomstwo na pograniczu sprzyja, czy nie podejmowaniu zachowań ryzykownych przez młodzież w okresie wczesnej dorosłości? Do ważniejszych czynników sprzyjających podejmowaniu (lub nie) zachowań ryzykownych zaliczane jest między innymi środowisko wychowawcze oraz struktura rodziny pochodzenia, w której wychowywał się młody człowiek. Celem badań było poznanie poziomu zachowań ryzykownych (agresja i uzależnienia) w grupie badanych w okresie wczesnej dorosłości oraz ustalenie związku między strukturą rodziny a podejmowaniem zachowań ryzykownych (agresja i poziom uzależnienia). W badaniach wzięło udział 195 osób. Do badań wykorzystano kwestionariusz agresji Buss -Perry (BPQA) oraz AUDIT Test. Badania wskazują, że młodzież w okresie wczesnej dorosłości często spożywa wyroby alkoholowe. Przeprowadzone badania pokazały, że u chłopców występuje większy poziom podejmowania zachowań ryzykownych, a struktura rodziny warunkuje podejmowanie zachowań ryzykownych.

Risky behaviors are an inherent part of young people’s everyday functioning. They constitute an integral element in the development of their personality, behaviors, beliefs, attitudes, and system of norms. The family is the first social group in which they learn certain norms and principles. As noted, the family is a distinctive cultural microsystem, a cherished value, and the family pattern of life has been preserved for centuries. Within this pattern, defined by customary norms, children are introduced to the culture of the local community. Research conducted by Alina Szczurek-Boruta indicates that families living in borderland regions describe their parenting methods as follows: partnership (58.3%), supporting children’s development (25.0%), mandatory adherence to rules (13.9%), and freedom in upbringing (2.8%) (Szczurek-Boruta, 2023). A key issue is the subgroup of respondents who expect unconditional obedience, which results in a lack of tolerance for certain behaviors displayed by children. These families do not tolerate disrespectful attitudes toward parents or elders (Szczurek-Boruta, 1998b). Does the parenting style declared by parents raising children in borderland regions encourage or discourage engagement in risky behaviors among young people during emerging adulthood? Among the most important factors influencing the likelihood of engaging (or not engaging) in risky behaviors are the educational environment and the structure of the family of origin in which a young person was raised. The aim of the study was to assess the level of risky behaviors (aggression and addictions) among the respondents during emerging adulthood and to determine the relationship between family structure and engagement in risky behaviors (aggression and addiction). The study involved 195 people. The Buss-Perry Aggression Questionnaire (BPAQ) and the AUDIT Test were used in the study. Studies indicate that young people in early adulthood often consume alcoholic beverages. The study showed that men displayed a higher level of engagement in risky behaviors, and that family structure affected engagement in risky behaviors.