Из наблюдений над фонетическими особенностями “Супрасльской летописи”

Abstract

“Supraśl chronicle” was written in 1519 and has been included by scholars into the first Byelorussian – Lithuanian compilation. Its discovery in the first quarter of the nineteenth century in the Orthodox monastery in Supraśl initiated a series of research into West-Ruthenian chronicles of the Grand Duchy of Lithuania. The phonetic analysis of the text shows a significant influence of the Old Church Slavonic language, which manifests itself by the variability of notation. In the text there are also a number of features of Belorussian and Ukrainian languages which are characterized by inconsistency of realization. All these features reflect the author’s living language of the text as well as the territory where it came into being. Owing to the above facts the chronicle is such a varied and rich language relic.

Kronika Supraska”, napisana w 1519 r., reprezentuje najwcześniejszą redakcję latopisów białorusko-litewskich. Jej odkrycie w pierwszej ćwierci XIX w. w bibliotece prawosławnego monasteru w Supraślu zapoczątkowało rozwój badań latopisarstwa wschodniosłowiańskiego w Wielkim Księstwie Litewskim. Analiza fonetyczna tekstu pozwala stwierdzić znaczny wpływ języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, ujawniający się w zakresie zjawisk tak wokalicznych, jak i konsonantycznych. W tekście zauważalne są także cechy języków białoruskiego i ukraińskiego, które charakteryzują się niekonsekwencją realizacji graficznej. Wszystkie poświadczone w zabytku zjawiska odzwierciedlają żywy język autora tekstu, jak również terytorium, na którym został on napisany. Dzięki temu „Kronika Supraska” jest zabytkiem niejednolitym, kumulującym zróżnicowane chronologicznie i terytorialnie warstwy językowe.