REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/21045
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorKuc, Marcelina-
dc.date.accessioned2026-09-17T07:55:58Z-
dc.date.available2026-09-17T07:55:58Z-
dc.date.issued2026-
dc.identifier.citationBiałostockie Studia Literaturoznawcze, nr 28, 2026, s. 89-119pl
dc.identifier.issn2082-9701-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/21045-
dc.description.abstractThis article examines the national identity of Józef Bohdan Zaleski (1802–1886), one of the leading representatives of the Ukrainian school of Polish Romanticism. Although he wrote in Polish and addressed a predominantly Polish readership, Zaleski consistently emphasized his Ukrainian distinctiveness throughout most of his life. Identifying with both Polish and Ukrainian cultural traditions, he viewed the promotion of Polish- Ukrainian reconciliation and brotherhood as one of the central aims of his literary work. While the poet’s tendency to avoid the more contentious aspects of the shared history of the two nations may invite a postcolonial interpretation, such an approach proves insufficient for capturing the complex and hybrid character of a borderland identity situated between an ideological homeland and a personal, lived one. The article situates Zaleski’s views within the broader political and intellectual context of the nineteenth century, marked by the coexistence of Polish independence aspirations and the emerging Ukrainian national revival movement. As the vision of a multiethnic Polish-Lithuanian Commonwealth gradually gave way to concepts of an ethnically homogeneous nation-state, Zaleski was increasingly compelled to define his national affiliation more explicitly. Ultimately, despite his enduring attachment to Ukraine, he chose to identify himself primarily as a Pole.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu w Białymstokupl
dc.rightsAttribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)-
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/-
dc.subjectJózef Bohdan Zaleskipl
dc.subjectnational identitypl
dc.subjectPolish-Ukrainian borderlandpl
dc.subjectUkrainian school of Polish Romanticismpl
dc.subjectGente Ruthenuspl
dc.subjectnatione Polonuspl
dc.subjectRomanticismpl
dc.title„Ja, syn tumannej Ukrainy” – o polsko-ukraińskiej tożsamości Józefa Bohdana Zaleskiegopl
dc.title.alternative“I, the Son of Mist-Shrouded Ukraine”: On the Polish-Ukrainian Identity of Józef Bohdan Zaleskipl
dc.typeArticlepl
dc.rights.holderUtwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.pl
dc.identifier.doi10.15290/bsl.2026.28.06-
dc.description.Emailmarcelina.kuc@outlook.compl
dc.description.BiographicalnoteMarcelina Kuc, studiuje polonistykę-komparatystykę w ramach Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych oraz filologię francuską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W kręgu jej zainteresowań naukowych znajduje się literatura zarówno polskiego, jaki i europejskiego romantyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem badań nad pograniczem, perspektywy eko-krytycznej oraz queerowej.pl
dc.description.AffiliationWydział Polonistyki, Uniwersytet Jagiellońskipl
dc.description.referencesAdamski Łukasz (2016), Recepcja powstania styczniowego w ukraińskiej myśli politycznej 1863–1914, w: Wbrew królewskim aliansom. Rosja, Europa i polska walka o niepodległość w XIX wieku, red. Ł. Adamski, S. Dębski, Warszawa: Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, s. 283–309.pl
dc.description.referencesBabinski Hubert F. (1974), The Mazepa Legend in European Romanticism, New York: Columbia University Press.pl
dc.description.referencesBeauvois Daniel (2005), Kiedy kres Kresów? (rozm. przepr. I. Chruślińska, P. Tyma), w: Wiele twarzy Ukrainy, Lublin: Europejskie Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów, Wydawnictwo UMCS, s. 269–277.pl
dc.description.referencesBeauvois Daniel (2005), Trójkąt ukraiński. Szlachta, carat i lud na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie 1793–1914, przeł. K. Rutkowski, Lublin: Wydawnictwo UMCS.pl
dc.description.referencesBielanka-Luftowa Maria (1936), Znaczenie terytorium w tak zwanej szkole ukraińskiej, „Pamiętnik Literacki”, z. 1, s. 360–377.pl
dc.description.referencesBracka Mariya (2016), Literatura ukraińska doby romantyzmu w kontekście studiów postkolonialnych, „Świat Tekstów. Rocznik Słupski”, nr 14, s. 9–26.pl
dc.description.referencesBujnicki Tadeusz (2014), Na pograniczach, kresach i poza granicami. Studia, Białystok: Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego.pl
dc.description.referencesBukowiec Paweł (2008), Dwujęzyczne początki nowoczesnej literatury litewskiej. Rzecz z pogranicza polonistyki, Kraków: Universitas.pl
dc.description.referencesDąbrowska Danuta (2015), Dylematy romantycznego regionalizmu. Wokół recepcji „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, w: Georomantyzm. Literatura, miejsce, środowisko, red. E. Dąbrowicz, M. Lul, K. Sawicka-Mierzyńska, D. Zawadzka, Białystok: Wydawnictwo UwB, s. 578–592.pl
dc.description.referencesFranko Iwan (1979), O literaturze polskiej, wyb. i oprac. M. Kuplowski, Kraków: Wydawnictwo Literackie.pl
dc.description.referencesGoszczyński Seweryn (1911), Dzieła zbiorowe, wyd. Z. Wasilewski, Lwów: H. Altenberg.pl
dc.description.referencesGrala Hieronim (2016), Rzeczpospolita Szlachecka – twór kolonialny?, w: Debaty Artes Liberales. Tom X. Perspektywy postkolonializmu w Polsce. Polska w perspektywie postkolonialnej, red. J. Kieniewicz, Warszawa: Wydział „Artes Liberales” UW, s. 275–300.pl
dc.description.referencesHuk Bogdan (2013), Ukraina. Polskie jądro ciemności, Przemyśl: Stowarzyszenie Ukraińskie Dziedzictwo.pl
dc.description.referencesJ. K. (1886), Ostatnie chwile i pogrzeb Bohdana Zaleskiego, „Czas”, 9.04, nr 81, s. 2.pl
dc.description.referencesJanion Maria (2007), Niesamowita Słowiańszczyzna. Fantazmaty literatury, Kraków: Wydawnictwo Literackie.pl
dc.description.referencesJanion Maria, Żmigrodzka Maria (1978), Romantyzm i historia, Warszawa: PIW.pl
dc.description.referencesKamionka-Straszakowa Janina (1974), Nasz naród jak lawa. Studia z literatury i obyczaju doby romantyzmu, Warszawa: PIW.pl
dc.description.referencesKasperski Edward (2016), „Displacement” u romantyków (Mickiewicz – Norwid), w: Romantyzm środkowoeuropejski w kontekście postkolonialnym, cz. 1, red. M. Kuziak, B. Nawrocki, Warszawa: IBL PAN, s. 157–181.pl
dc.description.referencesKiaupa Zigmantas (2008), O treści zjawiska „lituanizacji” życia społeczno-politycznego Litwy w XVIII w., w: Rzeczpospolita państwem wielu narodowości i wyznań. XVI–XVIII wiek, red. T. Ciesielski, A. Filipczak-Kocur, Warszawa: Wydawnictwo DiG, s. 159–165.pl
dc.description.referencesKizwalter Tomasz (1999), O nowoczesności narodu. Przypadek polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.pl
dc.description.referencesKolessa Oleksandr (1892), Ukrayins’ki narodni pisni v poeziyakh Bohdanazales’koho, „Zapysky naukovoho tovarystva im. Shevchenka”, cz. 1, s. 124–208.pl
dc.description.referencesKolessa Aleksander (1900), Ukraińska rytmika ludowa w poezyach Bohdana Zaleskiego, Lwów: E. Winiarz.pl
dc.description.referencesKorzeniewicz Maria (1981), Od ludowości ironicznej do ludowości mistycznej. Przemiany postaw estetycznych Słowackiego, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.pl
dc.description.referencesKozik Jan (1973), Ukraiński ruch narodowy w Galicji w latach 1830–1848, Kraków: Wydawnictwo Literackie.pl
dc.description.referencesKwapiszewski Marek (2006), Późny romantyzm i Ukraina. Z dziejów motywu i życia literackiego, Warszawa: IBL PAN.pl
dc.description.referencesM. P. (1842), Poezyje Bohdana Zaleskiego, „Lwowianin”, z. 1, s. 31–33.pl
dc.description.referencesMaciejowski Józef (1918), Poeci ukraińscy (Zaleski, Malczewski, Goszczyński), Warszawa: I. Rzepecki.pl
dc.description.referencesMakowski Stanisław (2012), „Szkoła ukraińska” w romantyzmie polskim, w: „Szkoła ukraińska” w romantyzmie polskim. Szkice polsko-ukraińskie, red. S. Makowski, U. Makowska, M. Nesteruk, Warszawa: Wydział Polonistyki UW, s. 9–22.pl
dc.description.referencesMickiewicz Adam (1997), Dzieła, t. VIII: Literatura słowiańska. Kurs pierwszy, oprac. J. Maślanka, przeł. L. Płoszewski, Warszawa: „Czytelnik”.pl
dc.description.referencesMochnacki Maurycy (1923), O literaturze polskiej w wieku dziewiętnastym, oprac. H. Życzyński, Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza.pl
dc.description.referencesMokry Włodzimierz (1997), „Ruska Trójca”. Karta z dziejów życia literackiego Ukraińców w Galicji w pierwszej połowie XIX wieku, Kraków: Wydawnictwo UJ.pl
dc.description.referencesNachlik Jewhen (2012), Dziewiętnastowieczni pisarze ukraińscy o „szkole ukraińskiej” w romantyzmie polskim (od Tarasa Szewczenki do Iwana Franki), w: „Szkoła ukraińska” w romantyzmie polskim. Szkice polsko-ukraińskie, red. S. Makowski, U. Makowska, M. Nesteruk, Warszawa: Wydział Polonistyki UW, s. 591–628.pl
dc.description.referencesNikitorowicz Jerzy (2019), Hybrydowa tożsamość na kulturowym pograniczu – potencjał i problem osobisty i grupowy?, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J”, nr 2, s. 11–22.pl
dc.description.referencesNowicka Elzbieta (2025), „Kłębek czasu” w poemacie. „Duch od stepu” Józefa Bohdana Zaleskiego, w: J.B. Zaleski, Duch od stepu, oprac. E. Nowicka, Kielce: Pewne Wydawnictwo, s. 139–166.pl
dc.description.referencesOkińczyc Aleksander (1872–1885), Notatki z opowiadań Bohdana Zaleskiego, Biblioteka Jagiellońska, rkps 9157 IV.pl
dc.description.referencesOssowski Stanisław (1984), O ojczyźnie i narodzie, Warszawa: PWN.pl
dc.description.referencesPepłowski Franciszek (1961), Słownictwo i frazeologia polskiej publicystyki okresu Oświecenia i Romantyzmu, Warszawa: PIW.pl
dc.description.referencesPigoń Stanisław (2002), Pan Tadeusz – wzrost, wielkość, sława. Studium literackie, Kraków: Universitas.pl
dc.description.referencesPiwińska Marta (2005), Złe wychowanie. Fragmenty romantycznej biografii, Gdańsk: słowo/obraz terytoria.pl
dc.description.referencesRadyszewśkyj Rościsław (1996), Polskojęzyczna poezja ukraińska od końca XVI do początku XVIII wieku, cz. 1, Kraków: Wydawnictwo Oddziału PAN.pl
dc.description.referencesRomanowski Andrzej (2012), Ruskie płuco literatury polskiej, w: Na pograniczach literatury, red. J. Fazan, K. Zajas, Kraków: Universitas, s. 147–161.pl
dc.description.referencesRudaś-Grodzka Monika (2013), Sfinks słowiański i mumia polska, Warszawa: IBL PAN, Fundacja „Akademia Humanistyczna”.pl
dc.description.referencesRudnytsky Ivan L. (1979–1980), Franciszek Duchiński and His Impact on Ukrainian Political Thought, „Harvard Ukrainian Studies”, vol. 3, part 2, s. 690–705.pl
dc.description.referencesRuszczyńska Marta (2015), Pogranicze. Studia i szkice literackie, Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.pl
dc.description.referencesSaid Edward W. (2018), Orientalizm, przeł. M. Wyrwas-Wiśniewska, Poznań: Zysk i S-ka.pl
dc.description.referencesSkórczewski Dariusz (2012), Melancholia dyskursu kresoznawczego, „Porównania”, nr 11, s. 125–138.pl
dc.description.referencesSowa Jan (2011), Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą, Kraków: Universitas.pl
dc.description.referencesSowtys Natalia (2013), Pisana po polsku literatura ukraińska w kontekście fenomenu kulturowego polsko-ukraińskiego pogranicza, „Bibliotekarz Podlaski”, nr 2, s. 104–113.pl
dc.description.referencesStelmaszczyk-Świontek Barbara (1979), Funkcja snu w poezji Bohdana Zaleskiego, „Prace Polonistyczne”, seria 35, s. 95–103.pl
dc.description.referencesStelmaszczyk-Świontek Barbara (1985), Wstęp, w: Józef Bohdan Zaleski, Wybór poezyj, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. III–XCI.pl
dc.description.referencesSuleja Włodzimierz (1988), Kresy Wschodnie w myśli politycznej polskiej irredenty w okresie popowstaniowym (1864–1914), w: Między polską etniczną a historyczną, red. W. Wrzesiński, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 167–186.pl
dc.description.referencesŚwiątek Adam (2014), Gente Rutheni, natione Poloni. Z dziejów Rusinów narodowości polskiej w Galicji, Kraków: Księgarnia Akademicka.pl
dc.description.referencesTretiak Józef (1914), Bohdan Zaleski na tułactwie. Życie i poezya na tle dziejów emigracyii polskiej. Cz. 2, 1838–1886, Kraków: Akademia Umiejętności.pl
dc.description.referencesTyszyński Aleksander (1837), Amerykanka w Polsce. Romans, cz. 2, Petersburg: Karol Kray.pl
dc.description.referencesWagilewicz Jan Dalibor (1996), Pisarze polscy Rusini, oprac. R. Radyszewśkyj, Przemyśl: Południowo-Wschodni Instytut Naukowy.pl
dc.description.referencesWalicki Andrzej (2000), Mesjanistyczne koncepcje narodu i świadomości narodowej w ideologiach polskiego romantyzmu, w: Narody i historia, red. A. Rzegocki, Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej, s. 35–43.pl
dc.description.referencesWęgrzyn Iwona (2021), Wyczerpana tradycja. Szkice o literaturze polskiej XIX wieku, Warszawa: IBL PAN.pl
dc.description.referencesWęgrzyn Iwona (2025), Szkoła ukraińska – wynaleziona tradycja polskiego romantyzmu. Literaturoznawcze potyczki o pogranicze, w: Pograniczności, red. P. Bukowiec, I. Węgrzyn, Sejny: Fundacja „Pogranicze”, s. 33–78.pl
dc.description.referencesWitkowska Alina (1995), Bohdan Zaleski, tajemnica sukcesu i zapomnienia, w: Zapomniane wielkości romantyzmu. Pokłosie sesji, red. Z. Trojanowiczowa, Z. Przychodniak, Poznań: PTPN, s. 95–101.pl
dc.description.referencesWitwicki Stefan (1837), Wieczory pielgrzyma. Rozmaitości moralne, literackie i polityczne, t. 1, Paris: A. Jełowicki.pl
dc.description.referencesWrzesińska Katarzyna (2015), Ariowie i Turańczycy. Poglądy Franciszka H. Duchińskiego na temat rasy i cywilizacji, „Sprawy Narodowościowe. Seria nowa”, nr 46, s. 46–63.pl
dc.description.referencesZajas Krzysztof (2014), Uchwycić nieuchwytne. Pożytki z badań pogranicznych, „Wielogłos”, nr 2, s. 91–101.pl
dc.description.referencesZaleski Józef Bohdan (1877), Pisma, t. 1–4, Lwów: Gubrynowicz i Schmidt.pl
dc.description.referencesZaleski Józef Bohdan (1899), Dzieła pośmiertne, t. 1–2, Kraków: Spółka Wydawnicza Polska.pl
dc.description.referencesZaleski Józef Bohdan (1900–1904), Korespondencja, t. 1–5, wyd. D. Zaleski, Lwów: H. Altenberg.pl
dc.description.referencesZaleski Józef Bohdan (2025), Duch od stepu, oprac. E. Nowicka, Kielce: Pewne Wydawnictwo.pl
dc.identifier.eissn2720-0078-
dc.description.volume28pl
dc.description.firstpage89pl
dc.description.lastpage119pl
dc.identifier.citation2Białostockie Studia Literaturoznawczepl
dc.identifier.orcid0009-0006-8285-1483-
Występuje w kolekcji(ach):Białostockie Studia Literaturoznawcze, 2026, nr 28

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
BSL_28_2026_M_Kuc_Ja_syn_tumannej_Ukrainy.pdf143,88 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons