Interpelacje posłanek Sejmu Ustawodawczego (1919–1922). Doświadczenie społeczne i praktyka parlamentarna

Abstract

Artykuł poświęcono działalności interpelacyjnej posłanek Sejmu Ustawodawczego (1919–1922) jako ważnemu obszarowi ich aktywności parlamentarnej. Celem badań była ilościowa i jakościowa analiza interpelacji oraz ustalenie zależności między podejmowaną problematyką a wcześniejszym doświadczeniem społecznym, organizacyjnym i politycznym parlamentarzystek. Podstawę źródłową stanowiły Sprawozdania Stenograficzne Sejmu Ustawodawczego (nr 1–342), teksty interpelacji, inne druki sejmowe oraz materiały archiwalne z zespołu Prezydium Rady Ministrów w Warszawie 1917–1939, przechowywane w Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Analiza wykazała wyraźne zróżnicowanie aktywności interpelacyjnej parlamentarzystek oraz zależność między wcześniejszym doświadczeniem organizacyjnym i politycznym a skalą aktywności parlamentarnej. W interpelacjach dominowała problematyka społeczna, oświatowa, opiekuńcza oraz kwestie związane z sytuacją kobiet i dzieci, podejmowano również zagadnienia dotyczące funkcjonowania administracji państwowej, aprowizacji, bezpieczeństwa, ochrony mienia publicznego oraz nadużyć władzy. Ważnym aspektem stała się również ocena skuteczności tych inicjatyw.

The article examines the interpellation activity of female deputies in the Legislative Sejm (1919–1922) as an important area of their parliamentary activity. The aim of the study was to conduct a quantitative and qualitative analysis of parliamentary interpellations and to determine the relationship between the issues raised and the previous social, organizational, and political experience of the female parliamentarians. The source base consisted of the Stenographic Reports of the Legislative Sejm (nos. 1–342), texts of interpellations, other parliamentary prints, and archival materials from the Presidium of the Council of Ministers in Warsaw (1917–1939), preserved in the Central Archives of Modern Records in Warsaw. The analysis demonstrated a clear differentiation in the interpellation activity of female deputies and revealed a relationship between their previous organizational and political experience and the scale of their parliamentary activity. The interpellations focused primarily on social, educational, welfare-related issues, and matters concerning the situation of women and children. However, they also addressed questions related to the functioning of state administration, food supply, public security, protection of public property, and abuses of power. An important aspect of the study was also the assessment of the effectiveness of these parliamentary initiatives.