Czynniki kształtujące postawy podatników wobec obowiązków podatkowych

Abstract

Cel | Celem artykułu jest dokonanie przeglądu literatury dotyczącej zagadnienia niewywiązywania się przez podatników z obowiązków podatkowych i pokazanie, że nastąpiła ewolucja poglądów na ten temat, co ma zasadnicze znaczenie dla prowadzenia polityki podatkowej i poboru podatków. Metoda badań | Metoda badawcza polega na studiach literatury na temat zachowań podatników. Omówione zostaną rozwój teorii i wyniki badań empirycznych nad czynnikami, które kształtują postawy podatników wobec obowiązków podatkowych. Wnioski | Tradycyjna polityka podatkowego odstraszania jest niewystarczająca dla zapewnienia wywiązywania się przez podatników z obowiązków podatkowych w zadowalającym stopniu, a może nawet prowadzić do nasilenia się obstrukcji (tzw. efekt odbicia), jeśli wywoła u podatników silne, negatywne emocje. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Wskazujemy, że ograniczenie skali niewywiązywania się podatników z obowiązków podatkowych wymaga uwzględnienia w polityce podatkowej i poboru podatków tego, jak postrzegane są przez podatników instytucje państwa i jakie emocje wywołuje u nich wykonywanie obowiązków podatkowych.

Purpose | The aim of this article is to review the literature on taxpayer non-compliance and to show that there has been an evolution in thinking on this issue, which is of fundamental importance for tax policy and tax collection. Research method | The research method consists of studying literature on taxpayer behavior. The development of theory and the results of empirical research on factors that shape taxpayers’ attitudes toward tax obligations will be discussed. Results | Traditional tax deterrence policies are insufficient to ensure that taxpayers comply with their tax obligations to a satisfactory degree, and may even lead to in creased obstruction (the so-called backfiring effect) if they intensify strong negative emotions among taxpayers. Originality / value / implications / recommendations | We point out that reducing the scale of taxpayer non-compliance requires tax policy and tax collection to take into account how taxpayers perceive the government and what emotions the fulfillment of their tax obligations evokes in them.