Idea kina autorskiego i doświadczenia Nowej Fali

Abstract

Artykuł stanowi zapis prelekcji mistrzowskiej wygłoszonej przez wybitnego polskiego reżysera, Krzysztofa Zanussiego, w ramach cyklu „Prelekcje Mistrzów” na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku. Autor podejmuje w niej refleksję nad ideą kina autorskiego, które w jego twórczości było silnie inspirowane estetyką i założeniami francuskiej Nowej Fali (Nouvelle Vague). Reżyser wspomina swoje wczesne młodzieńcze fascynacje kulturą francuską oraz osobiste spotkania z czołowymi przedstawicielami tego nurtu (m.in. François Truffaut, Jean-Luc Godard, Claude Chabrol), które ukształtowały jego autorskie podejście do sztuki filmowej, oparte na niezależności, autorskim scenariuszu i filozoficznej głębi obrazu. Prelekcja to także osobiste świadectwo twórcy, który w swoim kinie (od Struktury kryształu po Eter) niezmiennie stawia kluczowe pytania egzystencjalne, moralne i duchowe, pozostając wiernym humanistycznym wartościom i przeciwstawiając się komercjalizacji sztuki.

** The article is a transcript of a Master's Lecture delivered by the eminent Polish film director Krzysztof Zanussi as part of the "Lectures by Masters" series at the Faculty of Philology, University of Białystok. The author reflects on the concept of auteur cinema, which in his work was strongly inspired by the aesthetics and principles of the French New Wave (Nouvelle Vague). The director recalls his early youthful fascination with French culture and personal encounters with leading figures of the movement (including François Truffaut, Jean-Luc Godard, and Claude Chabrol), which shaped his approach to film art based on independence, original screenplays, and the philosophical depth of the image. The lecture is also a personal testimony of an artist who, throughout his cinematic output (from The Structure of Crystal to Ether), consistently poses fundamental existential, moral, and spiritual questions, remaining faithful to humanistic values and resisting the commercialization of art.