REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/20248
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorZabielski, Łukasz-
dc.date.accessioned2026-05-07T07:27:56Z-
dc.date.available2026-05-07T07:27:56Z-
dc.date.issued2024-
dc.identifier.citationRomantyzm industrialny. Studia i szkice, red. nauk. Małgorzata Burzka-Janik, Jarosław Ławski, Białystok 2024, s. 193-204pl
dc.identifier.isbn978-83-7657-564-3-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/20248-
dc.description.abstractThe article focuses on the less-explored yet significant role of Stanisław Staszic as a poet, analyzing it through the lens of Kajetan Koźmian’s opinions, a distinguished literary critic of the early 19th century. It’s challenging to accept that Staszic’s literary achievements, often overlooked in encyclopedic works, contributed in any way to the development of Polish literature, and it’s difficult to consider Staszic as an outstanding poet. However, the official position of contemporary literary criticism was not unequivocal, with some voices advocating for recognizing certain aesthetic and literary value, especially in his main poetic work, Ród ludzki. Yet, Kajetan Koźmian’s opinion seems to completely contradict this. Zabielski, analyzing statements from this representative of the so-called „post-partition classicism” [klasycyzm porozbiorowy] movement, which superficially contain an apology for Staszic’s poetry, reveals their full critical, negative stance.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherWydawnictwo PRYMAT Mariusz Śliwowskipl
dc.relation.ispartofseriesCzarny Romantyzm;68-
dc.subjectpoetrypl
dc.subjectStanisław Staszicpl
dc.subjectKajetan Koźmianpl
dc.subjectRód ludzkipl
dc.titleStanisław Staszic poetą. Perspektywa Kajetana Koźmianapl
dc.title.alternativeStanisław Staszic as a Poet: The Perspective of Kajetan Koźmianpl
dc.typeBook chapterpl
dc.rights.holder© Copyright by Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2024pl
dc.description.BiographicalnoteŁUKASZ ZABIELSKI – doktor nauk humanistycznych, literaturoznawca i historyk, edytor XIX-wiecznych tekstów źródłowych; kierownik Działu Badań Filologiczno-Bibliograficznych Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. Od 2025 r. pracownik Uniwersytetu w Białymstoku. Redaktor naczelny naukowego czasopisma „Bibliotekarz Podlaski”. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię i literaturę polską XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem oświeceniowo-romantycznego przełomu kulturalnego, jak również działalności młodych pozytywistów warszawskich i twórczości Zygmunta Glogera. Autor dwóch monografii: Meandry antyromantyczności. Kajetan Koźmian i romantycy polscy (Kraków 2015) oraz Kajetan Koźmian spoza kanonu. Studia i szkice historycznoliterackie (Białystok 2018), a także licznych studiów z zakresu literaturoznawstwa.pl
dc.description.AffiliationUniwersytet w Białymstoku, Zakład Badań Źródłowych nad Literaturą XIX i XX Wiekupl
dc.description.referencesBuffon G. L., Epoki natury, przeł. S. Staszic, Warszawa 1786.pl
dc.description.referencesChrzanowski I., „Ród ludzki” Staszica jako wytwór filozofii wieku oświeconego, [w:] tegoż, Studia i szkice, t. 1: Rozbiory i krytyki, Kraków 1939.pl
dc.description.referencesCzeppe M., Wójcik Z.J., Stanisław Staszic, [w:] Polski Słownik Biograficzny, T. XLII, Warszawa–Kraków 2003–2004.pl
dc.description.referencesCzwórnóg-Jadczak B., Klasycy i romantycy. Spór i dialog, Lublin 2012.pl
dc.description.referencesFabianowski A., Czy Iksom spodobałaby się „Zima miejska”?, [w:] Debiuty Mickiewicza, debiuty romantyków. Studia. W 200. rocznicę debiutu wieszcza: 1818–2018, red. J. Ławski, Ł. Zabielski, Kraków 2021.pl
dc.description.referencesFabianowski A., Towarzystwo Iksów, Warszawa 2023.pl
dc.description.referencesHomer, Iliada, przeł. S. Staszic, Warszawa 1815.pl
dc.description.referencesKoźmian K., Pamiętniki, przedmowa A. Kopacz, wstęp i komentarz J. Willaume, wstęp edytorski, ustalenia tekstu w oparciu o autograf oraz komentarz filologiczny M. Kaczmarek i K. Pecold, t. I–III, Ossolineum 1972.pl
dc.description.referencesKoźmian K., Raport o „Śpiewach historycznych” Niemcewicza (w Towarzystwie Przyjaciół Nauk), [w:] tegoż, Pisma prozą, Kraków 1888.pl
dc.description.referencesKoźmian K., X. Stanisław Staszic, „Przyjaciel Ludu” 1838, nr 33 (cz. I); nr 34 (cz. II).pl
dc.description.referencesKoźmian K., Ziemiaństwo polskie. Poema w czterech pieśniach, Wrocław 1839.pl
dc.description.referencesKufel S., Nad „Ziemiaństwem polskim” Kajetana Koźmiana. Interpretacje i konteksty, Zielona Góra 2000.pl
dc.description.referencesMickiewicz A., O krytykach i recenzentach warszawskich, [w:] tegoż, Dzieła. Wydanie Rocznicowe, t. 5: Proza artystyczna, pisma krytyczne, oprac. Z. Dokurno, Warszawa 1999.pl
dc.description.referencesMycielski M., „Miasto ma mieszkańców, wieś obywateli”. Kajetana Koźmiana koncepcje wspólnoty politycznej (do 1830 roku), Wrocław 2004.pl
dc.description.referencesMycielski M., O duchu publicznym Kajetana Koźmiana, „Pamiętnik Literacki” 1997, z. 1.pl
dc.description.referencesMycielski M., W „naszym pogrobowym położeniu”. Kajetan Koźmian po powstaniu listopadowym, Toruń 2019.pl
dc.description.referencesPatro-Kucab M., Ludwik Osiński: profesor-esteta. Próba waloryzacji wykładów literatury porównawczej, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” 2017, t. 5.pl
dc.description.referencesSłowacki E., Teoria smaku w dziełach sztuk pięknych, [w:] tegoż, Dzieła z pozostałych rękopismów ogłoszone, t. 1, Wilno 1826; wydanie współczesne: Oświeceni o literaturze. Wypowiedzi pisarzy polskich 1801–1830, oprac. T. Kostkiewiczowa i Z. Goliński, t. II, Warszawa 1995.pl
dc.description.referencesSnopek J., Oświecenie. Szkic do portretu, Warszawa 1999.pl
dc.description.referencesStaszic S., O ziemiorodztwie gór dawniey Sarmacyi, a późniey Polski pierwsza rozprawa o równinach tey krainy, o pasmie Łysogór, o części Beskidów i Bielaw czytana na posiedzeniu publiczném Tow. Warsz. przyiaciół Nauk, dnia 13. Grudnia 1805, Warszawa 1805.pl
dc.description.referencesStaszic S., Ród ludzki: poema dydaktyczne, [w:] tegoż, Dzieła, t. VII-IX, Warszawa 1820; wydania współczesne: tenże, Ród ludzki, oprac. Z. Daszkowski, wstęp B. Suchodolski, Warszawa 1959; tenże, Ród ludzki, Warszawa 2003.pl
dc.description.referencesVoltaire, O zapadnieniu Lizbony, przeł. S. Staszic, Warszawa 1779.pl
dc.description.referencesWojciechowski K., Kajetan Koźmian. Życie i dzieła, Lwów 1897.pl
dc.description.referencesZagajenie posiedzenia publicznego w T.P.N. dnia 30 kw. 1812 r. przez St. Staszica…, [w:] Roczniki Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk, t. IX, Warszawa 1816.pl
dc.description.referencesŻbikowski P., Poemat dydaktyczny w świadomości estetycznoliterackiej polskiego Oświecenia, „Prace Humanistyczne Towarzystwa Naukowego w Rzeszowie” 1982, Seria I, z. 23.pl
dc.description.referencesŻbikowski P., Teoria dobrego smaku, [w:] tegoż, Klasycyzm postanisławowski. Zarys problematyki, Warszawa 1999.pl
dc.description.referencesŻydanowicz Z., Koźmian Kajetan, hasło [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970.pl
dc.description.firstpage193pl
dc.description.lastpage204pl
dc.identifier.citation2Romantyzm industrialny. Studia i szkice, red. nauk. Małgorzata Burzka-Janik, Jarosław Ławskipl
dc.conferenceOgólnopolska Konferencja Naukowa „Romantyzm industrialny. Artystyczne przeobrażenia obrazu świata: 1795-1864. Człowiek - Technika - Natura", Pałac w Rybnej - Zabrze, 27-28 października 2023 r.pl
dc.identifier.orcid0000-0001-5119-4835-
Występuje w kolekcji(ach):Materiały konferencyjne (WFil)
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Romantyzm industrialny. Artystyczne przeobrażenia obrazu świata: 1795-1864. Człowiek - Technika - Natura", 27-28 października 2023 r.

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
L_Zabielski_Stanislaw_Staszic_poeta.pdf138 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja jest chroniona prawem autorskim (Copyright © Wszelkie prawa zastrzeżone)