Wskaźniki społeczno-ekonomiczne w planowaniu rozwoju lokalnego: analiza rewitalizacji gmin wiejskich z perspektywy efektywności diagnozy

Abstract

Cel | Celem artykułu jest identyfikacja i porównanie sposobów doboru wskaźników społeczno-ekonomicznych wykorzystywanych w procesie delimitacji obszarów zdegradowanych przez gminy wiejskie powiatu nowosądeckiego w Gminnych Programach Rewitalizacji (GPR). Metoda badań | Przeanalizowano dokumenty planistyczne wszystkich gmin wiejskich powiatu nowosądeckiego, które miały opracowany GPR. W badaniu zastosowano analizy jakościowe i ilościowe, w tym analizę skupień z wykorzystaniem metody k-średnich, co pozwoliło na identyfikację podejść stosowanych w diagnozie i delimitacji obszarów zdegradowanych. Wnioski | Zidentyfikowano istotne zróżnicowanie między gminami w zakresie diagnozy społeczno-ekonomicznej. Wyniki badania wskazują na potrzebę ujednolicenia podejścia do delimitacji oraz wzmocnienia wsparcia instytucjonalnego, szczególnie w zakresie dostępu do danych niezbędnych do prowadzenia rzetelnej diagnozy. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł wypełnia lukę badawczą w zakresie analizy podejść diagnostycznych stosowanych w dokumentach rewitalizacyjnych gmin wiejskich, z uwzględnieniem ich praktycznego wykorzystania w procesie delimitacji obszarów zdegradowanych. Zwraca uwagę na zróżnicowanie jakości diagnoz oraz trudności związane z ograniczonym dostępem do danych. Opracowanie wnosi wartość praktyczną, podkreślając potrzebę określenia minimalnych standardów diagnozy oraz szerszego wykorzystania danych jakościowych.

Purpose | The aim of the article is to identify and compare the approaches to selecting socio-economic indicators used in the process of delimitation degraded areas by rural municipalities of the Nowy Sącz County in their Municipal Revitalization Programs (GPR). Research method | Planning documents of all rural municipalities in Nowy Sącz County which had developed GPR were analysed. The study applied both qualitative and quantitative analyses, including cluster analysis using the k-means method, which enabled the identification of approaches used in the diagnosis and delimitation of the degraded areas. Results | The study identified significant variation among municipalities in terms of socio-economic diagnosis. The results indicate the need to standardise the approach to delimitation and to strengthen institutional support, particularly in ensuring access to data necessary for conducting reliable diagnoses. Originality / value / implications / recommendations | The article fills a research gap in the analysis of diagnostic approaches used in revitalization documents of rural communes, considering their practical use in the process of delimiting the degraded areas. It draws attention to the differences in the quality of diagnoses and difficulties related to limited access to data. The study offers practical value by emphasising the need to define the minimum standards of diagnosis and a wider use of qualitative data.