„Strategia dla Polski” Grzegorza W. Kołodki – początek antycypowania przestrzeni dla przyszłości Polski

Abstract

Cel | Wykazanie znaczenia w transformacji systemowej Strategii dla Polski [Kołodko, 1994], zapoczątkowującej myślenie strategiczne wśród decydentów i próbę holistycznej koordynacji polityki ekonomicznej, zaś przy realizacji zawartego w niej ambitnego programu, wdrażania stopniowo słabo jeszcze wówczas znanej koncepcji Nowego Pragmatyzmu [Kołodko, 2014]. Metoda badań | Hermeneutyka, metody działania poznawczego (głównie wnioskowanie logiczne), krytyczna analiza literatury, metoda obserwacji, osobiste doświadczenia z pracy w rządzie oraz administracji publicznej. Wnioski | Porzucenie myślenia strategicznego w Polsce skutkuje permanentną niepewnością i pogłębieniem fazy „dryfu” w rozwoju kraju. W transformacji systemowej Polska przechodzi od szoku i dryfu – poprzez Strategię dla Polski – kolejny dryf – przez wymuszane głównie przez UE strategie – i aktualny zmultiplikowany dryf, co uniemożliwia wejście Polski w fazę innowacyjnego rozwoju. Konwergencja polskiej innowacyjności następuje zdecydowanie wolniej niż polskiej gospodarki, jest więc wątpliwe, by Polska mogła zmniejszyć dystans w rankingach innowacyjności. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Koncepcja Nowego Pragmatyzmu, choć nienazwana, niedoprecyzowana, a nawet krytykowana, zastosowana w Strategii dla Polski, zweryfikowała przydatność w budowaniu strategii zrównoważonego rozwoju i łagodzeniu nierówności społecznych. Należy bezwzględnie wrócić do rzetelnej dyskusji strategicznej i mimo sporów politycznych brać odpowiedzialność za rozwój.

Purpose | To demonstrate the importance of the “Strategy for Poland” [Kołodko, 1994] for Poland’s development during the period of systemic transformation. It initiated strategic thinking among decision-makers and attempted holistic coordination of economic policy. While implementing the ambitious program contained within, it gradually implemented the then-little-known concept of New Pragmatism [Kołodko, 2014]. Research method | Hermeneutics, cognitive action methods (primarily logical reasoning), critical literature analysis, observational methods, and personal experience from working in government and in public administration. Results | The abandonment of strategic thinking in Poland results in permanent uncertainty, deepening the “drift” phase in the country’s development. In its systemic transformation, Poland is moving from shock and drift – through the “Strategy for Poland” – to further drift – through strategies enforced primarily by the UE – and the current multiplied drift, which prevents Poland from entering a phase of innovative development. The convergence of Polish innovation is occurring significantly slower than that of the Polish economy; it is doubtful that Poland will be able to close the gap in innovation rankings. Originality / value / implications / recommendations | The New Pragmatism concept, though unnamed, imprecise, and even criticised, as applied in the “Strategy for Poland” has proven its usefulness in building sustainable development strategies and mitigating social inequalities. It is imperative to return to a robust strategic discussion and, despite political disputes, to take responsibility for development.