Wsparcie profilaktyczne szkół i placówek w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży w ujęciu ekologicznym Uriego Bronfenbrennera

Abstract

Artykuł omawia profilaktykę społeczną w kontekście teorii rozwoju ekologicznego Uriego Bronfenbrennera oraz znaczenie szkoły w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży. Model ekologiczny podkreśla wzajemne oddziaływanie jednostki i środowiska (rodzina, szkoła, grupa rówieśnicza, instytucje lokalne), co pozwala trafniej identyfikować źródła problemów wychowawczych i projektować skuteczne działania profilaktyczne. Profilaktyka społeczna w edukacji koncentruje się na wzmacnianiu czynników chroniących, redukowaniu ryzyka i budowaniu systemu wsparcia ucznia. Szkoła pełni w tym procesie rolę centralnego środowiska socjalizacji, kształtując kompetencje społeczne, promując zdrowe postawy i koordynując współpracę z rodziną oraz instytucjami lokalnymi. Przedstawiony Program zapobiegania niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży w Siedlcach został dostosowany do lokalnych potrzeb, angażuje wszystkie poziomy środowiska wychowawczego oraz wspiera rodziców i nauczycieli w ich roli wychowawczej. Holistyczny charakter programu sprzyja ograniczeniu ryzyka niedostosowania społecznego i wspiera harmonijny rozwój młodego pokolenia.

The article discusses social prevention in the context of Urie Bronfenbrenner’s ecological systems theory and the role of schools in preventing social maladjustment among children and adolescents. The ecological model emphasizes the interaction between the individual and the environment (family, school, peer group, local institutions), which allows for a more accurate identification of the sources of educational problems and the design of effective preventive measures. Social prevention in education focuses on strengthening protective factors, reducing risk, and building a comprehensive system of student support. The school serves as the central environment of socialization, shaping social competences, promoting healthy attitudes, and coordinating cooperation with families and local institutions. The presented Program for the Prevention of Social Maladjustment of Children and Youth in Siedlce is tailored to local needs, engages all levels of the educational environment, and supports parents and teachers in their educational roles. Its holistic approach helps reduce the risk of social maladjustment and fosters the harmonious development of young people.