Możliwości i bariery odstąpienia od przestępczości w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w narracjach więźniów skazanych po raz pierwszy

Abstract

Odstąpienie od przestępczości (desistance from crime) jest dynamicznym procesem obejmującym zmiany poznawcze, społeczne i behawioralne, które prowadzą do rozwoju człowieka i jego reintegracji społecznej. Celem artykułu jest analiza narracji skazanych po raz pierwszy w zakresie możliwości i barier występujących i doświadczanych w procesie odstępowania od przestępczości. W literaturze przedmiotu akcentuje się wyraźnie, że proces odstąpienia od przestępczości rozpoczyna się już w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Analizy narracji osadzonych wykazały, że do najważniejszych tematów zalicza się terapię uzależnień, znalezienie zatrudnienia, odbudowanie relacji z bliskimi oraz wzmacnianie optymizmu i nadziei na dobrą przyszłość. Natomiast wskazane przez osadzonych bariery to: obawa przed powrotem do nałogu, piętno długu i piętno stygmatyzacji.

Desistance from crime is a dynamic process involving cognitive, social, and behavioral changes that lead to personal development and social reintegration. The aim of the article is to analyses the narratives of first-time offenders regarding the possibilities and barriers experienced during the process of desisting from criminal behavior. The literature in the field clearly emphasizes that the process of desistance from crime begins already during the imprisonment period. Analysis of the inmates’ narratives revealed that the most significant themes include addiction therapy, finding employment, rebuilding relationships with loved ones, and strengthening optimism and hope for a better future. The barriers identified by the inmates include fear of relapse into addiction, the stigma of debt, and the stigma of being labelled.