Filozofia dzieciństwa – nowe studia nad dzieciństwem w kontekście polskich tradycji wychowawczych i godności osoby ludzkiej

Abstract

Celem artykułu jest analiza nowego paradygmatu badań dzie ciństwa w kontekście polskich tradycji wychowawczych i godności osoby ludzkiej. W dobie transformacji struktur społecznych Europy i rozwijającego się neoliberalizmu, odwołanie się do polskich tradycji wychowawczych jest niezwykle pożądane, zwłaszcza że przez polskie tradycje wychowawcze rozumie się nie tylko to, co wytworzyła przeszłość w dziedzinie edukacji narodowej. Przyjęto za Stanisławem Łempickim, że są to idee najwyższe, najszczytniejsze, nacechowane pewnymi szczególnymi właściwościami, które jako żywotne i szczególnie wartościowe przekazywane były z pokolenia na pokolenie dla dalszego pielęgnowania i rozwijania oraz które stały się zaczynem przyszłości, elementem konstruktywnym jej dzieł. To rosnące zainteresowanie problematyką dzieciństwa i coraz większe znaczenie studiów nad nim jako polem dociekań naukowych, przyczyniło się do powstania tzw. filozofii dzieciństwa, której fundamentem jest przyrodzona godność człowieka.

The aim of this article is to analyse the new paradigm of childhood studies in the context of the Polish educational traditions. In the era of transforming social structures in Europe and the ongoing development of neoliberalism, a reference to the Polish educational traditions is highly desirable – especially since, by the Polish educational traditions, I mean not only what the past has produced in the field of national education. Following Stanisław Łempicki, I adopt the view that these traditions encompass the highest and most noble ideas, characterised by certain distinctive features, which – being vital and of particular value –have been transmitted from generation to generation in order to be nurtured and further developed. These ideas have become the seed of the future, a constructive element of its accomplishments. The growing interest in the issue of childhood and the increasing significance of childhood studies as a field of scholarly inquiry have contributed to the emer gence of what is referred to as the philosophy of childhood, the foundation of which lies in the innate dignity of the human being.