The Adaptive Strategies of Young Podlasie Residents in the Face of Secularisation: An Analysis of Religiosity and Social Camouflage

Abstract

The aim of this article is to present an analysis of secularisation processes among young people with higher education living in the Podlaskie Voivodeship. We also present the adaptation strategies used by them during their return to their hometowns. The research on which the analysis is based was carried out by means of individual semi-structured interviews containing retrospective questions with respondents aged 25 to 30, who come from villages and small towns of the Podlaskie Voivodeship. The study revealed two key phenomena: a significant weakening of religiosity in the majority of respondents at a young age and the use of camouflage strategies as a response to social expectations in their hometowns. It reveals the complex dynamics of changes in religious attitudes that begin as early as the middle school period (around age 14) and not, as one might assume, during the university period. The respondents use a camouflage strategy when returning to their home environment in order to avoid conflicts arising from differences in the worldview and from stigmatisation. The study reveals the complexity of adaptation strategies, particularly highlighting the conflict between individual beliefs and social expectations in the hometowns.

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie analizy procesów sekularyzacyjnych wśród osób młodych z wyższym wykształceniem zamieszkujących województwo podlaskie. Przedstawiamy również stosowane przez nich strategie adaptacyjne stosowane w trakcie powrotów do rodzinnych miejscowości. Badanie, na którym opiera się analiza, przeprowadzone zostało metodą wywiadów indywidualnych częściowo ustrukturyzowanych zawierających pytania retrospektywne z respondentami w wieku od 25 do 30 lat, którzy pochodzą ze wsi oraz małych miast województwa podlaskiego. Badanie ukazało dwa kluczowe zjawiska: znaczne osłabienie religijności u większości respondentów w młodym wieku oraz stosowanie strategii kamuflażu jako odpowiedzi na oczekiwania społeczne w rodzinnych miejscowościach. Ukazuje ono złożoną dynamikę zmian postaw religijnych, które zaczynają się już w okresie gimnazjum (około 14 roku życia), a nie zaś jak można by przypuszczać w okresie studiów. Respondenci stosują strategię kamuflażu podczas powrotów do środowiska rodzimego w celu uniknięcia konfliktów wynikających z różnic światopoglądowych oraz stygmatyzacji. Badanie ujawnia złożoność strategii adaptacyjnych, szczególnie zwracając uwagę na konflikt pomiędzy indywidualnymi przekonaniami a społecznymi oczekiwaniami w rodzinnych miejscowościach.