Jan Smółko ps. „Lokalizator” – rys biograficzny żołnierza Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata

Abstract

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie sylwetki Jana Smółki – zapomnianego bohatera okresu II wojny światowej. To pierwsze obszerne opracowanie poświęcone tej postaci. W pracy wykorzystano materiały archiwalne, które pozwalają szerzej, z nieznanej dotąd perspektywy, spojrzeć na liczne zdarzenia z Tykocina i okolic. Przyczyniły się do tego również relacje świadków tamtych zajść, w tym Żydów uratowanych przed Holokaustem. Czytelnik znaj dzie tu również informacje na temat działalności konspiracyjnej w strukturach ZWZ i AK na obszarze Białostocczyzny.

The purpose of this article is to present the profile of Jan Smółko – one could say, a forgotten hero of World War II. This is the first comprehensive study dedicated to this character. It contains archival materials that allow for a broader, previously unknown perspective on numerous events in Tykocin and the surrounding area. The accounts of witnesses of those events, including Jews saved from the Holocaust, also contributed to this. The reader will also find information about conspiratorial activities in the structures of the Union of Armed Struggle and the Home Army in the Białystok region.