Unmasking the Discourse: Literal and Figurative Meanings of the Mask in Croatian Media during the COVID-19 Pandemic

Abstract

During the coronavirus pandemic, a medical mask became a prominent symbol of prevention, leading to the increased use of the literal and figurative language with mask‑related images. This paper aims to analyse expressions containing the word mask and their literal and figurative meanings in the Croatian media discourse during the COVID‑19 pandemic. It also examines how these expressions were used to convey different messages and attitudes towards wearing masks. The methodological approach involves analysing a corpus comprising articles from two major Croatian newspapers (Jutarnji list and Večernji list) published between March 2020 and March 2021. In order to determine the underlying conceptual mechanisms and ideological implications of mask‑related phrases, the research is based on the frameworks of the Conceptual Metaphor Theory, the Conceptual Metonymy Theory and the Critical Discourse Analysis. The findings reveal that mask was primarily used literally as a protective measure, whereas figurative uses included idioms related to hiding the true character and metaphorical framing of masks as muzzles, implying control and oppression. These linguistic choices contributed to the polarisation of the discourse surrounding mask‑wearing and transformed a health measure into a symbol of ideological conflict. The paper aims to broaden the understanding of how language reflects and shapes social perceptions, attitudes and behaviors during a crisis and provides insight into the role of figurative language in crisis and public health communication.

Podczas pandemii koronawirusa maseczka medyczna stała się ważnym symbolem ochrony zdrowia, co doprowadziło do zwiększenia częstotliwości użycia tego słowa, zarówno w dosłownym, jak i przenośnym znaczeniu. W niniejszym artykule analizie poddane zostały wyrażenia zawierające słowo maska w jej dosłownym oraz przenośnym znaczeniu w chorwackim dyskursie medialnym podczas pandemii COVID‑19. Ponadto przedmiotem badań był sposób, w jaki używano tych wyrażeń do formułowania komunikatów i opinii dotyczących noszenia maseczek. Metodologia badań obejmuje analizę korpusu składającego się z artykułów z dwóch wiodących chorwackich dzienników (Jutarnji list i Večernji list) wydanych pomiędzy marcem 2020 i marcem 2021 roku. Do ustalenia mechanizmów konceptualnych oraz implikacji ideologicznych związanych z użyciem słowa maska, posłużono się teorią metafory konceptualnej, metonimii konceptualnej i krytyczną analizą dyskursu. Wyniki badań wskazują na to, że słowo maska początkowo używane było w znaczeniu dosłownym jako środek ochronny, natomiast znaczenie przenośne występowało we frazemach związanych z ukrywaniem swojej prawdziwej tożsamości oraz metaforycznym ujęciu maski jako kagańca, co sugeruje kontrolę i ucisk. Te określone wybory językowe przyczyniły się do polaryzacji dyskursu związanego z noszeniem maseczek ochronnych, a także przeobraziły środek prewencji zdrowotnej w symbol konfliktu ideologicznego. W artykule podjęto próbę zrozumienia, w jaki sposób język odzwierciedla i kształtuje percepcję społeczną, postawy i zachowania w dobie kryzysu oraz dokonano wglądu w rolę znaczeń przenośnych w komunikacji kryzysowej oraz debacie dotyczącej zdrowia publicznego.