Programy wieloletnie w systemie finansów publicznych w Polsce – próba oceny

Abstract

Cel | W artykule zbadano rolę programów wieloletnich w funkcjonowaniu sektora finansów publicznych w Polsce. W ramach programów wieloletnich alokowane są znacznie mniejsze środki niż w innych elementach sektora finansów publicznych, ale przy ich pomocy wykonywane są istotne, wrażliwe społecznie i gospodarczo zadania. Pomimo znacznej liczby programów wieloletnich, co wskazywałoby na ich dużą użyteczność, nie zyskują one większego zainteresowania badaczy i polityków. Metoda badań | W artykule zastosowano metodę krytycznej analizy literatury przedmiotu, analizę aktów prawnych, ustaw budżetowych, sprawozdań z wykonania budżetu państwa i raportów. Wykonana została analiza porównawcza danych statystycznych. Wnioski | Programy wieloletnie są ważnym narzędziem realizacji zadań państwa finansowanych ze środków publicznych. Wyodrębnienie zadań wykonywanych w ramach programów wieloletnich oznacza gwarancję, w możliwe największym stopniu, ciągłości ich finansowania. Niemniej jednak w działalności programów wieloletnich największą trudność sprawia precyzyjne określenie oczekiwanych efektów ze względu na specyfikę stosowanych mierników. Dalszych badań wymaga funkcjonowanie programów wieloletnich, których słabsze rezultaty wynikają z małego zainteresowania efektami beneficjentów programów. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł stanowi istotny wkład w debatę nad optymalnym wyborem instytucjonalnych form organizacji i finansowania zadań ze środków publicznych według kryteriów społecznej i ekonomicznej użyteczności.

Purpose | The article examines the role of multiannual programmes in the functioning of the public finance sector in Poland. Much smaller funds are allocated within multiannual programmes than in other elements of the public finance sector, but they are used to perform important, socially and economically sensitive tasks. Despite the significant number of multiannual programmes, which would indicate their great usefulness, they do not attract much interest from researchers and politicians. Research method | The article uses the method of critical analysis of the subject literature, analysis of legal acts, budget acts, reports on the implementation of the state budget and reports. A comparative analysis of statistical data was also applied. Results | Multiannual programmes are an important tool for implementing state tasks financed from public funds. Isolating tasks performed within multiannual programmes means guaranteeing, to the greatest possible extent, the continuity of their financing. Nevertheless, in the operation of multiannual programmes, the greatest difficulty is precisely defining the expected effects due to the specificity of the measures used. Further research is required on the functioning of multiannual programmes, which have weaker results from due to the low interest in the effects of the programme beneficiaries. Originality / value / implications / recommendations | The article is an important contribution to the debate on the optimal choice of institutional forms of organization and financing of tasks from public funds according to the criteria of social and economic utility.