Od Dojlid poprzez Zaścianki do Grabówki – kazus utworzenia Gminy Grabówka

Abstract

W niniejszym artykule ukazana jest chronologiczna przynależność ziem wchodzących w skład nowo utworzonej gminy Grabówka do podstawowych jednostek podziału terytorialnego od czasów II Rzeczypospolitej Polskiej do dzisiaj. Na przestrzeni ponad 100 lat ziemie te wchodziły do trzech gmin: Dojlid, Zaścianek oraz od bardzo niedawna – Grabówki. Zwłaszcza został opisany, z podziałem na główne etapy, proces wyodrębniania się z gminy Supraśl ziem z obrębów ewidencyjnych: Grabówka, Henrykowo, Sobolewo, Sowlany, Zaścianki. Ziemie te aktualnie tworzą nową na mapie podziału terytorialnego Polski gminę Grabówka. Akcent został przy tym położony szczególnie na dochowanie wymogów proceduralnych pozwalających na zgodne z prawem funkcjonowanie gminy. W artykule zastosowano następujące metody badawcze: metoda badania indywidualnego przypadku (opisywane zagadnienia dotyczą integralnego procesu historycznoprawnego, którego finalnym efektem jest powstanie gminy Grabówka), metoda badania aktów prawnych i dokumentów (w opisywanym przypadku są to akty prawa powszechnie obowiązującego, w tym wykonawcze, a także dokumenty sejmowe, czyli stenogramy z posiedzeń), metoda analizy orzecznictwa (w opisywanym przypadku są to orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). Autor położył nadto nacisk na aspekt prawny oraz praktyczny procedury zmian terytorialnych jednostek samorządu terytorialnego zachodzących na podstawie przepisów ustawowych oraz rozporządzeń. Oba aspekty przenikają się wzajemnie w trakcie działań podejmowanych na szczeblu rządowym i samorządowym, wywołując wrażenie, iż są to działania na styku życia wspólnoty lokalnej oraz tak zwanej dużej polityki.

This article presents the chronological affiliation of the lands included in the newly established Grabówka commune to the basic units of territorial division from the times of the Second Polish Republic to the present. Over the course of over 100 years, these lands were included in three communes: Dojlidy, Zaścianki, and very recently – Grabówka. In particular, the process of separating lands from the Supraśl commune from the cadastral districts of Grabówka, Henrykowo, Sobolewo, Sowlany, Zaścianki was described, divided into main stages. These lands currently form the new Grabówka commune on the map of the territorial division of Poland. Emphasis was placed on the compliance with the procedural requirements allowing the commune to function in accordance with the law. The following research methods were used in the article: the individual case study method (the described issues concern the integral historical and legal process, the final effect of which is the establishment of the Grabówka commune), the method of examining legal acts and documents (in the described case, these are generally applicable legal acts, including executive ones, as well as parliamentary documents, i.e. transcripts of sessions), the method of case law analysis (in the described case, these are rulings of the Constitutional Tribunal). The author also placed emphasis on the legal and practical aspects of the procedure of territorial changes of local government units taking place on the basis of statutory provisions and regulations. Both aspects interpenetrate each other during the actions taken at the government and local government level, giving the impression that these are actions at the interface of the life of the local community and the so-called big politics.