Ośrodek kuratorski jako centrum diagnostyczne, instytucja wczesnego wsparcia oraz kompleksowej pracy z podopiecznym, rodziną, środowiskiem lokalnym

Abstract

Prezentowany tekst ma charakter przeglądowy w odniesieniu do badań zastanych i własnych. Celem głównym jest wskazanie miejsca i misji oraz możliwości wykorzystania ośrodka kuratorskiego w systemie resocjalizacji nieletnich. Cele szczegółowe związane są z dostrzeżeniem roli tego środka wychowawczego w obszarze diagnozy, wczesnego wsparcia, a także pracy z uczestnikiem i rodziną. Problem stanowi pytanie o stan, zagrożenia i perspektywy ośrodka kuratorskiego w świetle współczesnych koncepcji probacji i metodyki resocjalizacji. Wskazano na znaczenie przemian demograficznych i polityki społecznej dla funkcjonowania tej instytucji. Podkreślono, że diagnostyka i metodyka są nierozłączne w pracy z uczestnikiem, podopiecznym, rodziną, środowiskiem. Podjęto się poszukiwania uzasadnienia dla traktowania ośrodka kuratorskiego jako instytucji wczesnego reagowania, prewencji ze wskazaniem propozycji rozwiązań, wniosków i rekomendacji. Do badań, w oparciu o które uzasadniano tezy zawarte w tekście, wykorzystano różne metody i techniki zbierania materiału, jak analiza źródeł wtórnych, tj. dokumentów, akt sądowych, analiza i opracowanie danych statystycznych, obserwacja uczestnicząca, obserwacja nieuczestnicząca, analiza aktów prawnych oraz literatury przedmiotu, kwestionariusz i metoda sondażu diagnostycznego. Źródła były wtórne, analizy oparto o różne badania, w tym także autorskie. Istotne jest wypracowanie zaleceń dotyczących dalszej profesjonalizacji organizacyjnej i metodycznej w obszarze misji resocjalizacyjnej ośrodków kuratorskich w systemie. Wnioski potwierdzają istotę funkcjonowania ośrodków kuratorskich, a także efektywność stosowanych tam oddziaływań W tekście zawarto propozycje konkretnych zmian, m. in. w obszarze ewaluacji, superwizji, a także zwiększenia dostępności stosowania tego środka wychowawczego.

The presented text is a review of foreign and own research. The main goal is to indicate the place and mission, as well as the possibility of using the probation center in the system of juvenile rehabilitation. The specific objectives are related to the recognition of the role of this educational measure in the area of diagnosis, early support, as well as work with the participant and family. The problem is the question of the condition(,) threats and prospects of the probation center in the light of modern concepts of probation and the methodology of rehabilitation. The importance of demographic changes and social policy for the functioning of this institution is pointed out. It was emphasized that diagnostics and methodology are inseparable in working with the participant, the client, the family, the environment. The search for justification for treating the probation center as an institution of early response, prevention with the indication of proposals for solutions, conclusions and recommendations was undertaken. For the research, based on which the theses in the text were justified, various methods and techniques of collecting material were used, such as analysis of secondary sources, i.e. documents, court records, analysis and processing of statistical data, participatory observation, non-participatory observation, analysis of legal acts and literature on the subject, questionnaire and diagnostic survey method. Sources were secondary, analyses were based on various studies, including the author’s. It is important to develop recommendations for further organizational and methodological professionalization in the area of the rehabilitation mission of probation centers in the system. Conclusions confirm the essence of the functioning of probation centers, as well as the effectiveness of the interventions applied there The text includes proposals for specific changes, including in the area of evaluation, supervision, as well as increasing the availability of the use of this means of upbringing.