Фольклор старообрядцев Литвы: Польская и белорусская составляющие

Abstract

The author demonstrates with ample examples that the old believers’ folklore in Lithuania has been considerably influenced by the community’s long-established contact with peoples of the bordering nations. It is not characteristic for old be-liever communities in Lithuania to lead an insular and with drawn life style. Often Russian villagesneighbor the Lithuanian or Polishones, and even morę commonly, the population of these villagesis of mixeddescent, consisting of the Lithuanians, Russians, Poles, Belorussians, and Tatars of Lithuania. These favorable condition shave been fostering a “special folklore microclimate” where in active interaction and mutual enrichment of various traditional cultures can take place. Bilingualism and polylingualism is common place in areas inhabited by the old-believers. Their ability to speak two or three of the most widespread languages has significantly contributed to their folklore repertoire and the arsenal of ex-pressive devices. The aim of this article is to ехаminе and define the Polish and Belarusian constituents in the Lithuanian old believers’ folklore. The author maintains that the proverbial corpus of the old believers in Lithuania is constantly enriched by the ancestors’ spiritual heritage, and national wisdoms of the Lithuanians, Poles, Jews, and Belorussians.

Autor artykułu pokazuje na jaskrawych przykładach, że na folklorze litewskich staroobrzędowców określone znamię odcisnęły długotrwałe kontakty z sąsiednimi narodami. Dla Litwy nie są charakterystyczne zwarte, ciążące do zamkniętego stylu życia wspólnoty staroobrzędowców Wsie rosyjskie sąsiadują zazwyczaj z litewskimi bądź polskimi, najczęściej zaś mamy w nich do czynienia z ludnością mieszaną - Litwini, Rosjanie, Polacy, Białorusini, Tatarzy litewscy. Taki stan rzeczy stwarzał i stwarza wyjątkowo korzystne warunki, „szczególny mikroklimat folklorystyczny”, sprzyjający aktywnemu oddziaływaniu i wzajemnemu wzbogacaniu się tradycyjnych kultur różnych narodów. Swobodne posługiwanie się staroobrzędowców dwoma bądź trzema językami sprzyjało rozszerzaniu repertuaru folklorystycznego, znacznie wzbogacało arsenał środków wyrazu artystycznego. Bilingwizm i polilingwizm - to zwyczajne zjawisko dla tej przestrzeni. Celem tego artykułu jest zbadanie polskich i białoruskich składników w folklorze litewskich staroobrzędowców. Autor artykułu dowiódł, że skarbiec przysłowiowy rosyjskich staroobrzędowców stale podsycają żywe źródła: i duchowa spuścizna przodków, i złote ziarna mądrości ludowej Litwinów, Żydów, Tatarów, a także Polaków i Białorusinów.