REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/21047
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorFilipek, Magdalena-
dc.date.accessioned2026-09-17T09:40:46Z-
dc.date.available2026-09-17T09:40:46Z-
dc.date.issued2026-
dc.identifier.citationBiałostockie Studia Literaturoznawcze, nr 28, 2026, s. 133-156pl
dc.identifier.issn2082-9701-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/21047-
dc.description.abstractThis article introduces Celina Dominikowska, née Treter (1830–1908?), a figure largely overlooked today despite her significant contribution to the cultural history of nineteenth-century Poland. A diarist, painter, amateur artist, collector, and social and patriotic activist, Dominikowska regarded the recording of reality in various forms as both a daily practice and a means of self-expression and preserving memory. Raised in a family deeply rooted in archival and literary traditions, she developed a remarkably diverse range of creative and documentary activities. She kept diaries, notebooks, sketchbooks, and a herbarium; wrote poetry and translations; produced visual artworks; and collected objects associated with the national past. A particularly important place in her biography is occupied by her involvement in the January Uprising and by the creation of a private museum in Orelec, where her patriotic commitments found lasting expression. Drawing on archival and source-based research, this article examines Dominikowska’s multifaceted literary, artistic, and collecting practices, reconstructing the life and work of a woman who tirelessly sought forms through which to document herself, her experiences, and the world around her.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu w Białymstokupl
dc.rightsAttribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)-
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/-
dc.subjectCelina Dominikowska née Treterpl
dc.subjectwomen’s historypl
dc.subjectdiary writingpl
dc.subjectartistic activitypl
dc.subjectliterary activitypl
dc.subjectcollecting practicespl
dc.titleCelina z Treterów Dominikowska (1830–1908?) i jej aktywność literacko-artystyczna. Biografia nienapisana...pl
dc.title.alternativeCelina Dominikowska, née Treter (1830–1908?): Her Literary and Artistic Endeavours. An Unwritten Biographypl
dc.typeArticlepl
dc.rights.holderUtwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.pl
dc.identifier.doi10.15290/bsl.2026.28.08-
dc.description.Emailm.filipek6@uw.edu.plpl
dc.description.BiographicalnoteMagdalena Filipek, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UW związana z Wydziałem Polonistyki UW. Zajmuje się literaturą dokumentu osobistego i praktykami piśmienno-kulturowymi XIX wieku, w szczególności diarystyką i formami autobiograficznymi Celiny z Treterów Dominikowskiej. W badaniach sięga do rękopiśmiennych zasobów archiwalnych. W kręgu jej zainteresowań badawczych znajdują się praktyka sporządzania i prowadzenia zielników oraz zagadnienia związane z edytorstwem.pl
dc.description.AffiliationWydział Polonistyki, Uniwersytet Warszawskipl
dc.description.referencesMuzeum Narodowe w Warszawie (MNW): Celina Dominikowska, Pamiętniejsze dnie życia mego, sygn. 274/223, k. 14, kartki w okładkach. Data powstania: 1846 (zakres chronologiczny 1843–1846). [sic!]pl
dc.description.referencesMuzeum Narodowe w Warszawie (MNW): Celina Dominikowska, Dziennik Celiny z Treterów Dominikowskiej, rkps 274/32, 1903.pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Celina Dominikowska, Pamiętnik z lat 1848–1849, rkps 6441 II, k. 31.pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Celina Dominikowska, [Pamiętnik rysunkowy]: [Inc.:] Życie młodey [!] dziewczyny od 1839 roku do 1853. w Łoni., sygn. AFRys. 15/I, k. 122 + 1.pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Celina Dominikowska, [Plansza do gry w gąskę], sygn. R.12826/II oraz sygn. R.12827 [1852].pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Celina Dominikowska (autor wzoru), Na pomnik dla Adama, sygn. R.12898/II, [między 1850 i 1899].pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Treterowie, Pamiątki 1850 (Szkicownik rodziny Treterów), sygn. AFRys. 16/III, k. 41 + 4.pl
dc.description.referencesBiblioteka Narodowa w Warszawie (BN): Treter, Stefan z Lubomirza, Drzewo rodowe familii z Lubomirza Treterów, sygn. rkps 5580 III, Lwów dnia 24 maja 1932 r.pl
dc.description.referencesBiblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu (ZNiO): Celina Dominikowska, Zbiór (Odpisy) wierszy różnych autorów polskich, ruskich i niemieckich (Celiny Dominikowskiej 1855), ze zbiorów Aleksandra Czołowskiego, sygn. 9584/I, s. 152 (kopie). Inny tytuł: Zbiór wierszy Celiny Dominikowskiej.pl
dc.description.referencesBiblioteka Jagiellońska w Krakowie (BJ): Wiersze i drobne utwory prozą przesyłane Józefowi Ignacemu Kraszewskiemu w latach 1863–1886, sygn. 7922 III, k. 191.pl
dc.description.referencesBiblioteka Jagiellońska w Krakowie (BJ): [16.5.1877 / Celina Dominikowska] „Pieśni szopkarzy krośniańskich” na k. 33–36.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów), Celina Dominikowska, j.a. nr 46–137.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Dziennik Celiny Dominikowskiej z lat 1863–1864 [Pamiętnik Celiny Dominikowskiej w Orelcu. Tom dziesiąty], sygn. DE-22781, k. 367.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Dziennik Celiny Dominikowskiej z lat 1864–1867 [Pamiętnik Celiny Dominikowskiej w Orelcu. Tom jedynasty], sygn. DE-22782, k. 323.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Dziennik Celiny Dominikowskiej z 1893 r. [Wycieczki moje wakacyjne 1893.], sygn. DE-22783, k. 116.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Autografy zebrane przez Celinę Dominikowską m.in. E. Zoli, S. Kruszelnickiej, M. Konopnickiej, J. Kossaka i in. 1891–1907, sygn. DE-22784, k. 171.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Autografy zebrane przez Celinę Dominikowską z Treterów od znajomych i rodziny. 1878–1907 [Autografy zebrane przez Celinę z Treterów Dominikowską. Tom I], sygn. DE-22786, k. 53.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Autografy zebrane przez Celinę Dominikowską z Treterów od znajomych i rodziny. 1844–1923. [Album], sygn. DE-22787, k. 133.pl
dc.description.referencesLwowska Narodowa Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka we Lwowie (L’vivs’ka natsional’na naukova biblioteka Ukrayiny im. V. Stefanyka), (LNNB), Oddział Rękopisów, fond 130 (Archiwum Treterów): Celina Dominikowska, Zielnik Celiny Dominikowskiej z Treterów. 1879–1907. [Moje Pamiątki. „Zielnik” Celiny z Treterów Dominikowskiej], sygn. DE-22825, k. 113.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina [Celina z Orelca] (1869), Pieśni powstańcze z r. 1863 zebrane i ułożone przez Celinę z Orelca, Lipsk: Zakład litograficzny C.C. Röder.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1869), XI. Okólnik Grekowicza, w: J. Gordon (red.), Obrazki galicyjskie, Sanok: Nakładem Karola Pollaka, s. 139–141.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1869), XI. Ucieczka Niemiry, w: J. Gordon (red.), Obrazki galicyjskie, Sanok: Nakładem Karola Pollaka, s. 142.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1901), Figlarz. Obrazek sceniczny w dwóch odsłonach, „Mały Światek”, R. 14, nr 1–4.pl
dc.description.referencesGordon Jakub (Maksymilian Jatowt) (1869), Obrazki galicyjskie, Sanok: Nakładem Karola Pollaka.pl
dc.description.referencesKochanowski Jan (1579), Psałterz Dawidów, Kraków: Drukarnia Łazarzowa, s. 2.pl
dc.description.referencesOfficieller General-Catalog: Welt-Ausstellung 1873 in Wien, Wiedeń 1873, s. 108.pl
dc.description.referencesBellet Paul (1867), Les Vitraux symboliques De Madame Céline Dominikowska, „L’Exposition Universelle de 1867 Illustrée”, t. 2, s. 395–396.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1870), Kronika, „Unia”, R. 2, nr 60 (19 maja 1870), s. 3.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1893), Egzaminy, „Kurier Warszawski”, nr 184 (6 lipca 1893), s. 5.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina (1902), Curiosum, „Kurjer Lwowski”, nr 175 (26 czerwca 1902), s. 3.pl
dc.description.referencesKronika. Stypendya (1891), „Gazeta Lwowska”, nr 23 (30 stycznia 1891), s. 3.pl
dc.description.referencesNagrody na wystawie lwowskiej przyznane przez komitet sędziów. Grupa XXIV (1894), „Kurjer Lwowski”, nr 275 (4 października 1894), s. 5.pl
dc.description.referencesNagrody na Wystawie Lwowskiej. Grupa XXIV. Praca kobiet (1894), „Gazeta Lwowska”, R. 84, nr 243 (24 października 1894), s. 5.pl
dc.description.referencesOdznaczenia przyznane wystawcom na krajowej wystawie (1894), „Czas”, R. 47, nr 226 (5 października 1894), s. 2.pl
dc.description.referencesRozmaitości (1869), „Tygodnik Mód”, nr 8 (20 lutego 1869), s. 8.pl
dc.description.references„Tygodnik Mód” (1869), „Kurjer Warszawski”, R. 49, nr 41, s. 4.pl
dc.description.referencesArabas Iwona (2006), Apteczki domowe w polskich dworach szlacheckich. Studium z dziejów kultury zdrowotnej, Warszawa: Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk, s. 69–70.pl
dc.description.referencesBelcik Wanda (2015), Dominikowska z Treterów Celina, w: Słownik biograficzny twórców oświaty i kultury XIX i XX wieku Polski południowo-wschodniej. Suplement, red. K. Szmyd, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, s. 39–40.pl
dc.description.referencesCzermińska Małgorzata (2000), Rola odbiorcy w dzienniku intymnym, w: M. Czermińska, Autobiograficzny trójkąt: świadectwo, wyznanie, wyzwanie, Kraków: Universitas, s. 272–294.pl
dc.description.referencesDoroszewski Witold [red.] (1964), Słownik języka polskiego, t. 4, Warszawa: Wiedza Powszechna.pl
dc.description.referencesEstreicher Karol (1881), hasło: ‘Dominikowska z Treterów’, w: K. Estreicher, Bibliografia polska XIX. stólecia [!], t. 6: Dopełnienia (A–O), Kraków: Akademia Umiejętności, s. 168.pl
dc.description.referencesEstreicher Karol (1881), hasło: ‘Delacour i Paul Roger’, w: K. Estreicher, Bibliografia polska XIX. stólecia [!], t. 6: Dopełnienia (A–O), Kraków: Akademia Umiejętności, s. 155.pl
dc.description.referencesGłowiński Michał, hasło: Dziennik intymny, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław–Warszawa–Kraków 2008: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 118.pl
dc.description.referencesImionospis poległych i straconych ofiar powstania roku 1863 i 1864, zebrał i ułożył H. Stupnicki, Lwów 1865: nakładem i drukiem M.F. Poremby, s. 76–77.pl
dc.description.referencesKabacińska-Łuczak Katarzyna (2018), Gry patriotyczne w II połowie XIX i na początku XX wieku na przykładzie gry „Piast”, „Studia Edukacyjne”, nr 51, s. 99–126.pl
dc.description.referencesKolinko Emilia (2019), Poufny czy kontrolowany? O typologii dziewiętnastowiecznych dzienników kobiecych i dziewczęcych, „Teksty Drugie”, nr 1, s. 321–338.pl
dc.description.referencesKorzon Krystyna (1990), Fragment treterianów w Ossolineum, „Ze Skarbca Kultury: półrocznik Zakładu Narodowego im. Ossolińskich”, z. 50, s. 162–163.pl
dc.description.referencesLejeune Philippe (2003), Dziewczęce „ja”. (O dziennikach panien z XIX wieku), przeł. M. Rodak, P. Rodak, „Teksty Drugie”, nr 2/3, s. 192–211.pl
dc.description.referencesLejeune Philippe (2010), „Drogi zeszycie...”, „drogi ekranie...”. O dziennikach osobistych, przeł. A. Karpowicz, M. i P. Rodakowie, wybór, wstęp i oprac. P. Rodak, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.pl
dc.description.referencesMinkowiecki Edward (1888), Wykaz pseudonymów używanych przez autorów polskich, Warszawa: Księgarnia Nakładowa S. Lewentala (Warszawa), s. VII oraz s. XIX.pl
dc.description.referencesRodak Paweł (2010), Wstęp. Autobiografia i dziennik osobisty jako przedmiot badań Philippe’a Lejeune’a, w: Ph. Lejeune, „Drogi zeszycie...”, „drogi ekranie...”. O dziennikach osobistych, przeł. A. Karpowicz, M. i P. Rodakowie, wybór, wstęp i oprac. P. Rodak, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego s. 7–26.pl
dc.description.referencesSłownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 5 [Kutowa-Malczyce], red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1884: Nakładem Władysława Walewskiego (Warszawa, Druk „Wieku”), s. 714.pl
dc.description.referencesWichrowska Elżbieta (2012), Od traktatu do wyznania. Próba typologii (wybrane przykłady), w: E. Wichrowska, Twoja śmierć. Początki dziennika intymnego w Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku, Warszawa: Wydawnictwo Spectrum Press, s. 22–58.pl
dc.description.referencesWichrowska Elżbieta (2018), Szkicownik jako dokument autobiograficzny (XVIII/XIX wiek), „Teksty Drugie”, nr 6, s. 54–76.pl
dc.description.referencesWichrowska Elżbieta (2023), Zapisy codzienności... O dziewiętnastowiecznych dziennikach choroby i osobistych szkicownikach malarskich, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.pl
dc.description.referencesZespół: Treteri, (Treterowie), w: Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie: przewodnik po zasobie archiwalnym, oprac. A. Krochmal, Warszawa 2005: Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych. Wydział Wydawnictw Przemyśl: Archiwum Państwowe, s. 355.pl
dc.description.referencesZimand Roman (1990), O literaturze dokumentu osobistego w ogóle a o diarystyce w szczególności, w: R. Zimand, Diarysta Stefan Ż., Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.pl
dc.description.referencesDominikowska Celina [Celina z Orelca], Pieśni powstańcze z r. 1863 zebrane i ułożone przez Celinę z Orelca, Lipsk 1869; Zob. https://polona.pl/item-view/af6823bb-1c40-4a25-9b4a-66d42cc170c1?page=0 [dostęp 15.01.2026].pl
dc.description.referencesFilipek Magdalena, hasło: Dominikowska Celina (m.in. biogram), w: Baza Archiwum Kobiet, https://www.archiwumkobiet.pl/autor/dominikowska-celina [dostęp 15.01.2026].pl
dc.description.referencesGenealogia Polaków, Katalog Powstańców Styczniowych, hasło: Celina Dominikowska – https://genealogia.okiem.pl/powstaniec-styczniowy/72785 [dostęp 15.01. 2026].pl
dc.description.referencesHasło: ‘Celina Dominikowska’, w: serwisie Polona.pl: https://polona.pl/objects?search Category=objectSets&page=0&size=24&sort=RELEVANCE&searchLike=celina%20Dominikowska [dostęp 15.01.2026].pl
dc.description.referencesSzkicownik młodzieńczy: https://polona.pl/item-view/0a4be063-cc58-4059-87ea-02ff2d5b0356?page=14 [dostęp 4.01.2026].pl
dc.identifier.eissn2720-0078-
dc.description.volume28pl
dc.description.firstpage133pl
dc.description.lastpage156pl
dc.identifier.citation2Białostockie Studia Literaturoznawczepl
dc.identifier.orcid0000-0001-9335-1667-
Występuje w kolekcji(ach):Białostockie Studia Literaturoznawcze, 2026, nr 28

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
BSL_28_2026_M_Filipek_Celina_z_Treterow_Dominikowska.pdf122,83 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons