REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/20573
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorDomańska, Monika-
dc.contributor.authorCzerniak-Swędzioł, Justyna-
dc.contributor.authorMatuszak, Michał-
dc.date.accessioned2026-06-22T11:25:54Z-
dc.date.available2026-06-22T11:25:54Z-
dc.date.issued2026-
dc.identifier.citationBiałostockie Studia Prawnicze, Vol. 31 nr 2, 2026, s. 229-243pl
dc.identifier.issn1689-7404-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/20573-
dc.description.abstractThis article analyses the relationship between the concept of gender and an employee’s gender identity within the broad context of prohibiting discrimination in employment. The starting point for this analysis is an attempt to reconstruct the normative meaning of gender and to identify the consequences of the binary gender model for the employment situation of transgender and non-binary individuals. The author examines whether and to what extent anti-discrimination protection for such employees can be derived from gender or from a separate discrimination criterion, namely gender identity. A multi-level analysis of regulations, case law, and legal doctrine leads to the conclusion that the lack of an explicit regulation regarding employees who do not identify with their birth gender does not exclude the employer’s obligation to treat such employees equally to employees who do not question their male or female gender and to prohibit discrimination in employment at all stages. The article proposes considering the concept of reasonable accommodation as an instrument for adapting working conditions to the needs of employees with a non-binary gender identity, while maintaining the principle of proportionality and the limits resulting from the applicable legal system. The discussion is conducted using a dogmatic-legal approach, emphasizing the importance of systemic and functional in terpretation in resolving conf icts between the norm and the practice of the contemporary labour market and employment. The conclusions are de lege ferenda postulates and a starting point for further discussion on the significance of an employee’s gender identity as a prohibited criterion for employment discrimination.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherFaculty of Law, University of Białystok; Temida 2pl
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0-
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/-
dc.subjectgenderpl
dc.subjectgender identitypl
dc.subjectprohibition of discriminationpl
dc.subjectemployer obligationspl
dc.subjectpłećpl
dc.subjecttożsamość płciowapl
dc.subjectzakaz dyskryminacjipl
dc.subjectobowiązki pracodawcypl
dc.titlePłeć a tożsamość płciowa pracownika – rozważania na tle zakazu dyskryminacji w zatrudnieniupl
dc.title.alternativeGender and Employee Gender Identity: Considerations in the Context of the Prohibition of Discrimination in Employmentpl
dc.typeArticlepl
dc.rights.holder© 2026 Monika Domańska, Justyna Czerniak-Swędzioł, Michał Matuszak published by Paradigm. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.pl
dc.identifier.doi10.15290/bsp.2026.31.02.13-
dc.description.EmailMonika Domańska: monikaewadomanska@gmail.compl
dc.description.EmailJustyna Czerniak-Swędzioł: justynaczerniak@yahoo.compl
dc.description.EmailMichał Matuszak: mmatuszak@wz.uw.edu.plpl
dc.description.AffiliationMonika Domańska - Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Polskapl
dc.description.AffiliationJustyna Czerniak-Swędzioł - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polskapl
dc.description.AffiliationMichał Matuszak - Uniwersytet Warszawski, Polskapl
dc.description.referencesBieńkowska, M. (2012). Transseksualizm w Polsce. Wymiar indywidualny i społeczny przekraczania binarnego systemu płci. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.pl
dc.description.referencesBłaszczak, Ł. (2015). Charakter prawny powództwa o zmianę płci. Dylematy na gruncie prawa procesowego cywilnego. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, 9, 148–150.pl
dc.description.referencesBodio, J. (2023). Uwagi o trybie postępowania o uzgodnienie płci. Gdańskie Studia Prawnicze, 1 (58), 113–132.pl
dc.description.referencesBojarska, K., & Kłonkowska, A. M. (2014). Transgresja płci, tranzycja ciała, transwersja tożsamości. Czym jest transpłciowość? w: A. M. Kłonkowska, & K. Bojarska (red.), Psychospołeczne, prawne i medyczne aspekty transpłciowości (ss. 63–82). Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.pl
dc.description.referencesBorucka-Arctowa, M. (1967). O społecznym działaniu prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.pl
dc.description.referencesBreczko, A. (2017). Tradycyjne paradygmaty prawa rodzinnego w dobie rewolucji biotechnologicznej. Białostockie Studia Prawnicze, 3, 89–106.pl
dc.description.referencesBribosia, E., Rorive I. (2013). Reasonable Accommodation beyond Disability in Europe?, European network of legal experts in the non-discrimination field. DG Just, European Commission. https://www.centreperelman.be/content/uploads/2022/09/bribosia_rorive_reasonable_accommodation_en-2.pdfpl
dc.description.referencesCieśla, J. (2021). Młodzi nie mieszczą się w granicach płci i płciowej tożsamości. https://www.politvka.p1/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2118541,1 .mlodzi-nie-mieszcza-sie – w-granicach-plci-i-plciowej-tozsamosci.readcontent/uploads/R Zieminska Teoria feministyczna a niebiname pojecie plci.pdfpl
dc.description.referencesCupriak, Z. (2024). Prawne pojęcie płci człowieka. C.H. Beck.pl
dc.description.referencesDoroszkiewicz, E. (2019). Dyskryminacja osób transpłciowych w sferze zatrudnienia. Pracownik i Pracodawca, 1–2 (4), 40–53.pl
dc.description.referencesDynarski, W., Grodzka, A., & Podobińska, L. (2010). Tożsamość płciowa – zagadnienia medyczne, społeczne i prawne. w: A. Śledzińska-Simon (red.), Prawa osób transseksualnych. Rozwiązania modelowe a sytuacja w Polsce (ss. 21–38). Wolters Kluwer Polska.pl
dc.description.referencesDyrektywa Rady 2000/78 z dnia 27 listopada 2000 r., ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U.UE.L.2000.303.16).pl
dc.description.referencesGóral, Z. (2021). Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu – uwagi wstępne. w: J. R. Carby-Hall, Z. Góral, & A. Tyc (red.), Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu (s. 21–46). Wolters Kluwer.pl
dc.description.referencesGrzyb, M. (2022). Tożsamość płciowa to nie płeć – refleksje na tle wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29.09.2020 r., V Ca 2686/19. Prawo w Działaniu. Sprawy cywilne, 52, 255–271.pl
dc.description.referencesImieliński, K. & Dulko, S. (1995). Przekleństwo androgyne. Transseksualizm: mity i rzeczywistość. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.pl
dc.description.referencesImieliński, K., Dulko, S., & Filar M. (2001). Transpozycje płci. Transseksualizm i inne zaburzenia identyfikacji płciowej. Wydawnictwo ARC-EN-CICEL.pl
dc.description.referencesKuba, M. (2017). Podstawy prawne zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu. w: M. Kuba, red. n. Z. Góral, Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu pracowników, Wolters Kluwer, Lex online.pl
dc.description.referencesMaliszewska-Nienartowicz, J. (2013). Dyskryminacja ze względu na religię, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną: dyrektywa 2000/78 i orzecznictwo TSUE: komentarz. C.H. Beckpl
dc.description.referencesMasternak, Z. (1979). Obowiązki pracownicze a problem jakości pracy. w: J. Jończyk (red.), Prawne problemy jakości pracy (ss. 13–26). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.pl
dc.description.referencesMichałkiewicz-Kądziela, E. (2020). Prawo do tożsamości człowieka w prawie polskim i międzynarodowym. C.H. Beck, Lex Onlinepl
dc.description.referencesRączka, K. (2024). Komentarz do art. 113 k.p. w: M. Gersdorf, W. Ostaszewski, M. Raczkowski, A. Zwolińska, K. Rączka, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. IV, C.H. Beck, Lex online.pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1964). Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1974). Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2024.44 t.j.).pl
dc.description.referencesSłownik terminów związanych z płcią. (b.d.). Z. Barczewska, O. Biernacka, J. Bujnarowska, S. Jastrowski, E. Kaczmarczyk, Z. Latoas, K. Lubiszewska, P. Łabaj, J. Nikołajska, M. Pawłowski, I. Piekarz, K. Popławska, A. Rymarz, U. Ruprik, H. Siwiak, S. Szczepek, Z. Szmańda, M. Śliwińska, F. Tryba, D. Wilińska, nadzór merytoryczny M. Grabowska. https://kulturarownosci.ukw.edu.pl/download/65568/S%C5%82ownik termin%C3%B3w zw i%C4%85zanych z p%C5%82ci%C4%85UKW.pdfpl
dc.description.referencesSmugowska, M. (2015). Specyfi ka tożsamości oraz funkcjonowania społecznego osób transseksualnych w Polsce. w: D. Majka-Rostek, E. Banaszak, & P. Czajkowski (red.), Genderowe filtry. Różnorodność doświadczania i percepcji płci w przestrzeni publicznej i prywatnej (ss. 1–13). Uniwersytet Wrocławski.pl
dc.description.referencesSobczyk, A. (2023). Komentarz do art. 113 k.p. w: A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VI. Legalis online.pl
dc.description.referencesStanowisko ofi cjalne Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA – Poland nt. Orientacji seksualnej i tożsamości płciowej, przyjęte podczas wiosennego Zgromadzenia Delegatów 14–15 maja 2021 r., sygn. 135/ZG/21. Pobrano 12 maja 2026 r. z https://ifmsa.pl/news/84/stanowisko-oficjalne-ifmsa-poland-nt_-orientacji-spl
dc.description.referencesStanowisko Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego (PTS) ws. sytuacji społecznej, zdrowotnej i prawnej osób transpłciowych. (b.d). B. Grabski, S. Dulko, G. Iniewicz, Ł. Muldner-Nieckowski, A. Robacha, D. Baran, M. Dora, M. Mijas, S. Stankiewicz. Pobrano 12 maja 2026 r. z https://pts-seksuologia.pl/sites/strona/83/stanowisko-pts-ws-sytuacji-spolecznej-zdrowotnej-i-prawnej-osob-transplciowychpl
dc.description.referencesSzewczyk, H. (2017). Równość płci w zatrudnieniu. Wolters Kluwer.pl
dc.description.referencesSzewczyk, H. (2021). Dyskryminacja ze względu na płeć w zatrudnieniu pracowniczym. w: J. R. Carby-Hall, Z. Góral, & A. Tyc (red.), Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu (ss.193–241). Wolters Kluwer.pl
dc.description.referencesŚledzińska-Simon, A. (2013). Prawna sytuacja osób transpłciowych w Polsce. w: W. Dynarski, & K. Śmiszek (red.), Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian (ss. 163–164). Fundacja Trans-Fuzja, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego. https://ptpa.org.pl/wp-content/uploads/2024/10/sytuacja_prawna_osob_transplciowych_w_polsce.pdfpl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r., III PK 136/13, OSNP 2016, nr 2, poz. 17.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r., III PSKP 21/24, LEX nr 3842497.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2017 r., III PK 100/16, LEX nr 2331696.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2020 r., I NSNc 575/21, LEX nr 3439529.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., V Ca 2686/19, LEX nr 3207506.pl
dc.description.referencesWyrok TK z dnia 5 grudnia 2000 r., K. 35/99, OTK ZU z 2000 r. Nr 8, poz. 295.pl
dc.description.referencesWyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 1996 r., C-13/94, P. v. S. i Cornwall County Council, ECR 1996, nr 4–5, poz. I–2143.pl
dc.description.referencesZadykowicz, P. (2023). Zmiana płci w świetle prawa administracyjnego. w: D. Jaroszewska – Choraś, A. Kilińska-Pękacz, A. Wedeł-Domaradzka (red.), Kobieta i prawo (ss. 116–130). Wydawnictwo Difin.pl
dc.description.referencesZieliński, T. (1977). Zarys wykładu prawa pracy. Część 1. ogólna. Uniwersytet Śląski.pl
dc.description.referencesZiemińska, R. (2017). Osoby interpłciowe: praktyki medyczne, ruch społeczny i problem trzeciej kategorii płciowej. Miscellanea Anthropologica et Sociologia, 18(2), 15–32.pl
dc.description.referencesZiemińska, R. (2020). Teoria feministyczna a niebinarne pojęcie płci. Avant, XI (3), 1–18). https://avant.edu.pl/wp-content/uploads/R_Zieminska_Teoria_feministyczna_a_niebinarne_pojecie_plci.pdfpl
dc.description.referencesZiemińska, R. (2023). Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci. Wydawnictwo Naukowe PWN.pl
dc.identifier.eissn2719-9452-
dc.description.volume31pl
dc.description.number2pl
dc.description.firstpage229pl
dc.description.lastpage243pl
dc.identifier.citation2Białostockie Studia Prawniczepl
dc.identifier.orcid0000-0002-3790-2548-
dc.identifier.orcid0000-0002-1524-2307-
dc.identifier.orcid0000-0003-2794-3634-
Występuje w kolekcji(ach):Białostockie Studia Prawnicze, 2026, Vol. 31 nr 2

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
BSP_31_2_M_Domanska_J_Czerniak_Swedziol_M_Matuszak_Płec_a_tozsamosc_plciowa_pracownika.pdf149,04 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons