REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/20551
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorGłówczewska, Aleksandra-
dc.contributor.authorRączka, Piotr-
dc.contributor.authorRokicka-Murszewska, Karolina-
dc.date.accessioned2026-06-19T10:17:11Z-
dc.date.available2026-06-19T10:17:11Z-
dc.date.issued2026-
dc.identifier.citationBiałostockie Studia Prawnicze, Vol. 31 nr 2, 2026, s. 107-123pl
dc.identifier.issn1689-7404-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/20551-
dc.description.abstractThis article examines the legal and administrative consequences of gender transition in Poland, with a particular focus on the correction of personal data and gender markers in civil status records, identity documents, and the PESEL system. The analysis also covers the procedures for changing one’s given name and surname in the context of legal gender recognition. By applying a dogmatic-legal method, the author critically assesses current legal regulations, court rulings, and procedural practices, identifying systemic obstacles that transgender individuals may encounter during their transition. The study highlights inconsistencies in administrative practice, legislative gaps, and procedural burdens that may hinder the practical realization of the rights of transgender individuals. The article also reflects on potential de lege ferenda solutions to establish clear, inclusive, and transparent procedures in Polish administrative law to ensure the complete and dignified legal recognition of gender identity.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherFaculty of Law, University of Białystok; Temida 2pl
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0-
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/-
dc.subjectgender transitionpl
dc.subjectlegal gender recognitionpl
dc.subjectcivil status recordspl
dc.subjectidentity documentspl
dc.subjectPESEL systempl
dc.subjectadministrative lawpl
dc.subjecttranzycja płcipl
dc.subjectprawne uzgodnienie płcipl
dc.subjectakta stanu cywilnegopl
dc.subjectdokumenty tożsamościpl
dc.subjectsystem PESELpl
dc.subjectprawo administracyjnepl
dc.titleZmiany administracyjnoprawnego statusu jednostki w związku z tranzycją płcipl
dc.title.alternativeChanges in the Administrative and Legal Status of an Individual in Connection with Gender Transitionpl
dc.typeArticlepl
dc.rights.holder© 2026 Aleksandra Główczewska, Piotr Rączka, Karolina Rokicka-Murszewska published by Paradigm. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.pl
dc.identifier.doi10.15290/bsp.2026.31.02.06-
dc.description.EmailAleksandra Główczewska: apensz@umk.plpl
dc.description.EmailPiotr Rączka: raczka@umk.plpl
dc.description.EmailKarolina Rokicka-Murszewska: krm@umk.plpl
dc.description.AffiliationAleksandra Główczewska - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polskapl
dc.description.AffiliationPiotr Rączka - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polskapl
dc.description.AffiliationKarolina Rokicka-Murszewska - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polskapl
dc.description.referencesAdamczewska-Stachura, M., & Pilich, P. (2020). Postępowania w sprawach o ustalenie płci – przewodnik dla sędziów i pełnomocników. Zasada Równego Traktowania. Prawo i praktyka, 28. Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich, 2. https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Postepowania_w_sprawach_o_ustalenie_plci.pdfpl
dc.description.referencesArechederra, C. (2023). Shifting Presentation: How Nonbinary College Students Respond to Deadnaming and Misgendering. PANDION: The Osprey Journal of Research and Ideas, 4(1), Article 16. https://digitalcommons.unf.edu/pandion_unf/vol4/iss1/16pl
dc.description.referencesBockting, W., Coleman, E., Deutsch, M. B., Guillamon, A., Meyer, I., Meyer, W., Reisner, S., Sevelius, J., & Ettner, R. (2016). Adult Development and Quality of Life of Transgender and Gender Nonconforming People. Current Opinion in Endocrinology, Diabetes and Obesity, 23(2), 188–197.pl
dc.description.referencesCouncil of Europe. (2015). Protecting Human Rights of Transgender Persons: A Short Guide to Legal Gender Recognition. https://rm.coe.int/protecting-human-rights-of-transgender-persons-a-shortguide-to-legal-g/16809fe4b5pl
dc.description.referencesCouncil of Europe. (2022). Thematic Report on Legal Gender Recognition in Europe. https://rm.coe.int/thematic-report-on-legal-gender-recognition-in-europe/1680a93f32pl
dc.description.referencesCupriak, Z. (2024), Prawne pojęcie płci człowieka. C.H. Beck.pl
dc.description.referencesEuropejski Trybunał Praw Człowieka. Andersen przeciwko Polsce (Andersen v. Poland), skarga nr 53662/20.pl
dc.description.referencesEuropejski Trybunał Praw Człowieka. Oliari i inni przeciwko Włochom, Izba (Sekcja IV), skargi nr 18766/11 i 36030/11.pl
dc.description.referencesGallo, D., Paladini, L., & Pustorino, P. (2014). Same-Sex Couples before National, Supranational and International Jurisdictions. Berlin. Springer.pl
dc.description.referencesGarlicki, L. (2023). Fedotova i inni przeciwko Rosji, czyli sformowanie europejskiego standardu nakazującego prawne uznanie związków monoseksualnych. Europejski Przegląd Sejmowy, 2, 27–36.pl
dc.description.referencesKatz, A. (2022). International Law – European Court of Human Rights Holds That Russia Must Give Legal Recognition to Same-Sex Couples. Harvard Law Review, 5, 1488–1495.pl
dc.description.referencesKinney, M. K., & Muzzey, F. K. (2022). The chosen name process: Developing gender identity & bolstering support networks. In J. Shelton & G. P. Mallon (Eds.), Social work practice with transgender and gender expansive youth (3rd ed., pp. 54–69). Routledge/Taylor & Francis Group.pl
dc.description.referencesLeoński, Z. (2000). Materialne prawo administracyjne. C.H. Beck.pl
dc.description.referencesLisiecki, T., Sałajczyk, R., & Ptasińskie, K. (2024). Zmiana imienia przez osoby transpłciowe i niebinarne: Podstawy prawne i dobre praktyki. Informator z rekomendacjami dla Urzędów Stanu Cywilnego. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu. https://innowacje.rops.poznan.pl/wp-content/uploads/2024/08/1.-Informator-z-rekomendacjami-dla-Urzedow-Stanu-Cywilnego.pdfpl
dc.description.referencesMatusiak, J., Narożniak, A. (2024). Materialne prawo administracyjne. Zagadnienia wybrane + testy online. C.H. Beck.pl
dc.description.referencesMinister Cyfryzacji. (2023). Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1023).pl
dc.description.referencesOpaliński, B. (2022). Komentarz do art. 35. w: B. Kotowicz, A. Kurzawa, B. Opaliński, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, LEX, pkt 1.pl
dc.description.referencesOrzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 14 grudnia 2021 r., C-490/20, w sprawie Stolichna obshtina, rayon „Pancharevo”. ECLI:EU:C:2021:1008.pl
dc.description.referencesOrzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r., C-713/23, w sprawie Jakub Cupriak-Trojan i Mateusz Trojan przeciwko Wojewodzie Mazowieckiemu. ECLI:EU:C:2025:917.pl
dc.description.referencesPostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1991 r., sygn. akt III CRN 28/91, LEX nr 519375.pl
dc.description.referencesSąd Najwyższy. (2025, marzec). Komunikaty o sprawach: Postępowanie w sprawie zmiany oznaczenia płci w akcie urodzenia osoby transpłciowej. https://www.sn.pl/aktualnosci/SitePages/ Komunikaty_o_sprawach.aspx?ItemSID=695-b6b3e804–2752-4c7d-bcb4–7586782a1315&ListName=Komunikaty_o_sprawach&rok=2025pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).pl
dc.description.referencesParlament Europejski i Rada UE. (2016). Rozporządzenie 2016/1191 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 200, str. 1).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2015). Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o uzgodnieniu płci. Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu.pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2021). Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1988).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2025a). Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. 2025 poz. 1753).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2023). Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2024). Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2025). Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 594).pl
dc.description.referencesSherpe, J. M. (2013). The Legal Recognition of Same-Sex Couples in Europe and the Role of the European Court of Human Rights. The Equal Rights Review, 10, 83–96.pl
dc.description.referencesScherpe, J. M, (ed.). (2015). The Legal Status of Transsexual and Transgender Persons. Intersentia.pl
dc.description.referencesStowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza. (2024). Konferencja prasowa: osoby transpłciowe w związkach małżeńskich pozwą Polskę, by nie musieć się rozwodzić. https://mnw.org.pl/ media/konferencja-prasowa-osoby-transplciowe-w-zwiazkach-malzenskich-pozwa-polske-by-nie-musiec-sie-rozwodzic/pl
dc.description.referencesSylwestrzak, A., Balwicka-Szczyrba, M., & van den Brink, M. (2025). The Legal Position of Children of Same-Sex Parents in Poland and the Netherlands: A Discussion of Opposing Approaches. Białostockie Studia Prawnicze, 30(1), 49–64.pl
dc.description.referencesTesta, R. J., Sciacca, L. M., Wang, F., Hendricks, M. L., Goldblum, P., Bradford, J., & Bongar, B. (2012). Effects of Violence on Transgender People. Professional Psychology: Research and Practice, 43(5), 452–459.pl
dc.description.referencesTranzycja płci. (n.d.). Wielki słownik języka polskiego. https://wsjp.pl/haslo/podglad/101925/tranzycja/5245038/plcipl
dc.description.referencesUchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II OPS 1/19, LEX nr 2746435.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia z 4 marca 2025 r., sygn. akt III CZP 6/24, LEX nr 3834862.pl
dc.description.referencesVaigė, L. (2012). The Problematics of Recognition of Same-sex Marriages Originating from Member States According to the EU Legal Regulation. Societal Studies, 4(2), 755–775.pl
dc.description.referencesWawrzyniak, O. (2024). Sytuacja prawna małżonka i krewnych osoby poddającej się tranzycji. Państwo i Prawo, 9, 62–77.pl
dc.description.referencesWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 439/21, LEX nr 3745081 (a).pl
dc.description.referencesWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II OSK 979/22, LEX nr 3697723 (b).pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II CSK 371/18, LEX nr 2616188.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt I NSNc 575/21, LEX nr 3439529.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt I C 2717/21, LEX nr 3712342.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/ Łd 1100/12, Lex nr 1287159.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 745/16, LEX nr 2239981.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 874/22, LEX nr 3518829.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 732/12, LEX nr 1235392.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 170/21, LEX nr 3184595.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2034/23, LEX nr 3791629.pl
dc.description.referencesWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/17, LEX nr 2408936.pl
dc.description.referencesZajączkowska-Burtowy, J. (2025). Problematyka związków partnerskich osób tej samej płci na tle najnowszego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Europejski Przegląd Sądowy, 9, 44–51.pl
dc.identifier.eissn2719-9452-
dc.description.volume31pl
dc.description.number2pl
dc.description.firstpage107pl
dc.description.lastpage123pl
dc.identifier.citation2Białostockie Studia Prawniczepl
dc.identifier.orcid0000-0002-3898-8822-
dc.identifier.orcid0000-0002-1097-5712-
dc.identifier.orcid0000-0001-5402-4137-
Występuje w kolekcji(ach):Białostockie Studia Prawnicze, 2026, Vol. 31 nr 2

Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons