REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/20546
Pełny rekord metadanych
Pole DCWartośćJęzyk
dc.contributor.authorMatusiak-Frącczak, Magdalena-
dc.date.accessioned2026-06-19T07:20:56Z-
dc.date.available2026-06-19T07:20:56Z-
dc.date.issued2026-
dc.identifier.citationBiałostockie Studia Prawnicze, Vol. 31 nr 2, 2026, s. 35-52pl
dc.identifier.issn1689-7404-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/20546-
dc.description.abstractAs a party to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, Poland is bound by the standards of human rights protection stemming from it, including those out lined by the European Court of Human Rights in its case law. One of the issues that has received extensive case law is the issue of gender recognition for transgender people. This article analyses the standards in this area, particularly with regard to the procedures that should be established in national law and the requirements that may be imposed on transgender people. It then focuses on the procedure in the Polish legal system. The conclusion is that Polish law does not comply with the standards of the Convention; in particular, it does not establish quick, transparent, and accessible procedures for gender determination. These are not governed by legal provisions, but are the result of the case law of Polish courts, which thus attempt to assist transgender people in regulating their legal situation. There is no clear position on the requirement to undergo gender reassignment surgery, although ECtHR judgments indicate that obliging transgender individuals to undergo surgery violates the Convention, especially if it were to result in that person’s infertility. There is also no precise definition of the evidentiary process in cases of gender determination.pl
dc.language.isoplpl
dc.publisherFaculty of Law, University of Białystok; Temida 2pl
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0-
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/-
dc.subjectgender determinationpl
dc.subjecttransgenderismpl
dc.subjecthuman rightspl
dc.subjectright to privacypl
dc.subjectustalenie płcipl
dc.subjecttranspłciowośćpl
dc.subjectprawa człowiekapl
dc.subjectprawo do prywatnościpl
dc.titleStandardy ustalenia płci na gruncie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka a prawo polskiepl
dc.title.alternativeStandards for Determining Gender under the European Convention on Human Rights and Polish Lawpl
dc.typeArticlepl
dc.rights.holder© 2026 Magdalena Matusiak-Frącczak published by Paradigm. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.pl
dc.identifier.doi10.15290/bsp.2026.31.02.02-
dc.description.Emailmfracczak@wpia.uni.lodz.plpl
dc.description.AffiliationUniwersytet Łódzki, Polskapl
dc.description.referencesBętkowska, M., & Urbanowicz, K. (2018). Prawne aspekty zmiany płci – uwagi na gruncie prawa polskiego oraz wybranych krajów europejskich. Medyczna Wokanda, 10, 99–109.pl
dc.description.referencesBodio, J. (2023). Uwagi o trybie postępowania o uzgodnienie płci. Gdańskie Studia Prawnicze, 1(58), 113–132.pl
dc.description.referencesDecyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie Parry v. Zjednoczone Królestwo, nr wniosku 42971/05.pl
dc.description.referencesDunne, P. (2017). Transgender Sterilisation Requirements in Europe. Medical Law Review, 25(4), 554–581.pl
dc.description.referencesKomisarz ds. Praw Człowieka Rady Europy. (2009). Human Rights and Gender Identity. https://rm.coe.int/human-rights-and-gender-identity-issue-paper-commissioned-and-publishe/16806da753pl
dc.description.referencesKomitet Ministrów Rady Europy. (2010). Appendix to Recommendation CM/Rec(2010)5. https://rm.coe.int/cm-rec-2010–5-en/1680b0ef79pl
dc.description.referencesKrakowiak, M., & Ślaski, K. (2021). Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2021 r., I ACa 1233/20. Przegląd Prawa Medycznego, 1–2, 263–272.pl
dc.description.referencesKrzyżewski, Ł. (2023). Problematyka powództwa o ustalenie płci. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 105, 19–35.pl
dc.description.referencesLipski, J. (2014). Uwagi dotyczące poselskiego projektu ustawy o uzgodnieniu płci na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów doktryny. Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych, 3(43), 28–64.pl
dc.description.referencesMichalska, M., & Wojcieszak, A. (2017). Stwierdzenie transpłciowości w przypadku osoby pozostającej w związku małżeńskim. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza, 95, 213–224.pl
dc.description.referencesMichałek, K. (2023). Art. 18 Konstytucji w odniesieniu do możliwości wprowadzenia instytucji małżeństw jednopłciowych w Polsce. Roczniki Administracji i Prawa, 23, 53–66.pl
dc.description.referencesPostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1991 r., sygn. akt III CRN 28/91.pl
dc.description.referencesPudło-Jaremek, A. (2023). Postęp czy regres w realizacji prawa do tożsamości płciowej w orzecznictwie ETPC? Glosa do wyroku ETPC z 19.01.2021 r., X i Y v. Rumunia. Państwo i Prawo, 3, 173–178.pl
dc.description.referencesRada Europy. (1950). Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r., Rzym.pl
dc.description.referencesRada Praw Człowieka ONZ. (2011). Discriminatory Laws and Practices and Acts of Violence against Individuals Based on Th eir Sexual Orientation and Gender Identity. Report of the United Nations High Commissioner for Human Rights. A/HRC/19/41.pl
dc.description.referencesRada Praw Człowieka ONZ. (2013). Report of the Special Rapporteur on Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, Juan E. Méndez. A/HRC/22/53.pl
dc.description.referencesRzecznik Praw Obywatelskich. (2024). Transseksualizm – przesłanką dyskwalifikującą z zawodowej służby wojskowej. Odpowiedź MON. https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-transseksualizm-dyskwalifi kacje-wojska-sluzba-mon-odpowiedzpl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2008). Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. 2021, poz. 1988, ze zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2010). Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. 2025, poz. 1753, ze zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2014). Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. 2023, poz. 1378, ze zm.).pl
dc.description.referencesSejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2022). Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. 2024, poz. 1063, ze zm.).pl
dc.description.referencesSzeroczyńska, M. (2009). Procedura zmiany płci metrykalnej transseksualistów a ochrona prawa do życia prywatnego w prawie polskim i zagranicznym. Studia Prawnicze, 1–2(179–180), 237–282.pl
dc.description.referencesSzeroczyńska, M. (2017). Między dobrem dziecka a literą prawa – ustalenie treści aktu urodzenia dziecka urodzonego przez trans-ojca. Rozważania na tle postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2016 r., sygn. I ACa 1830/15. Ius Novum, 3, 182–197.pl
dc.description.referencesŚledzińska-Simon, A. (2013). Rozwód czy prawne uznanie płci? Glosa do wyroku ETPC z dnia 13 listopada 2012 r., 37359/09. Europejski Przegląd Sądowy, 7, 40–45.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1978 r., sygn. akt III CZP 100/77.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1989 r., sygn. akt III CZP 37/89.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1995 r., sygn. akt III CZP 118/95.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I–4110-1/20.pl
dc.description.referencesUchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt III CZP 6/24.pl
dc.description.referencesWorld Health Organisation (n.d.). International Classification of Diseases 11th Revision. https://icd.who.int/enpl
dc.description.referencesWoszczyk, N. (2018). Konstytucja a małżeństwo: studium komparatystyczne na przykładzie Polski i Hiszpanii. Studia Iuridica, 76, 400–416.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 17 października 1986 r. w sprawie Rees v. Zjednoczone Królestwo, nr skargi 9532/81.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27 września 1990 r. w sprawie Cossey v. Zjednoczone Królestwo, nr skargi 10853/84.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 25 marca 1992 r. w sprawie B. v. Francja, nr skargi 13343/87.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 30 lipca 1998 r. w sprawie Sheffi eld i Horsham v. Zjednoczone Królestwo, nr skargi 31–32/1997/815–816/1018–1019.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie Christine Goodwin v. Zjednoczone Królestwo, nr skargi 28957/95.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 maja 2006 r. w sprawie Grant v. Zjednoczone Królestwo, nr skargi 32570/03.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 11 września 2007 r. w sprawie L. v. Litwa, nr skargi 27527/03.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 stycznia 2009 r. w sprawie Schlumpf v. Szwajcaria, nr skargi 29002/06.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie Hämäläinen v. Finlandia, nr skargi 37359/09.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie Y.Y. v. Turcja, nr skargi 14793/08.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie A.P., Garçon i Nicot v. Francja, nr skarg 79885/12, 52471/13 i 52596/13.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 11 października 2018 r. w sprawie S.V. v. Włochy, nr skargi 55216/08.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie X v. była jugosłowiańska republika Macedonii, nr skargi 29683/16.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 9 lipca 2020 r. w sprawie Y.T. v. Bułgaria, nr skargi 41701/16.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie Rana v. Węgry, nr skargi 40888/17.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie X i Y v. Rumunia, nr skargi 2145/16 i 20607/16.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek v. Polska, nr skargi 49868/19 i 57511/19.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie Y v. Polska, nr skargi 74131/14.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie A.D. i inni v. Gruzja, nr skargi 57864/17, 79087/17 i 55353/19.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie Y v. Francja, nr skargi 76888/17.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa v. Polska, nr skargi 50849/21.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie Przybyszewska i inni v. Polska, nr skargi 11454/17.pl
dc.description.referencesWyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 19 września 2024 r. w sprawie Formela i inni v. Polska, nr skargi 58828/12.pl
dc.description.referencesWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2376/19.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt I ACa 276/04.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa 531/17.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt I CSK 146/13.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II CSK 371/18.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt I C 478/18.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I C 138/17.pl
dc.description.referencesWyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 L.G.pl
dc.description.referencesWyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 7 listopada 2024 r. w sprawie C-326/23 C.W.S.A. i inni przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.pl
dc.description.referencesWyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 24 września 1964 r., sygn. akt II CR 515/64.pl
dc.description.referencesZgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. (2010). Resolution 1728 (2010): Discrimination on the Basis of Sexual Orientation and Gender Identity. https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fi leid=17853pl
dc.description.referencesZgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. (2015). Resolution 2048 (2015): Discrimination against Transgender People in Europe. https://assembly.coe.int/nw/xml/xref/xref-xml2html-en. asp?fi leid=21736pl
dc.description.referencesZieleniewska, M. (2025). Korekta płci bez tajemnic. Klaudia mówi, jak to naprawdę wygląda. Onet.pl. https://www.medonet.pl/zdrowie,klaudia-przeszla-korekte-plci--opowiada--jak-to-wygladalo-krok-po-kroku,artykul,78534928.htmlpl
dc.identifier.eissn2719-9452-
dc.description.volume31pl
dc.description.number2pl
dc.description.firstpage35pl
dc.description.lastpage52pl
dc.identifier.citation2Białostockie Studia Prawniczepl
dc.identifier.orcid0000-0002-6736-8008-
Występuje w kolekcji(ach):Białostockie Studia Prawnicze, 2026, Vol. 31 nr 2

Pliki w tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
BSP_31_2_M_Matusiak_Frącczak_Standardy_ustalenia_plci.pdf155,35 kBAdobe PDFOtwórz
Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons