REPOZYTORIUM UNIWERSYTETU
W BIAŁYMSTOKU
UwB

  1. Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku
  2. Czasopisma naukowe / Journals
  3. Białostockie Studia Prawnicze
  4. Białostockie Studia Prawnicze, 2026, Vol. 31 nr 1

Szukanie zaawansowane
  • Zespoły i Kolekcje


  • Zaloguj się
  • Zarejestruj się
  • Mój RUB
  • FAQ
  • Polityka
  • Regulamin
  • DOI
  • Instrukcja
  • Aspekty prawne
  • Open Access
  • Archiwum


  • Kontakt
  • O Dspace
  • Strona Biblioteki
  • Strona Uczelni



    • Proszę używać tego identyfikatora do cytowań lub wstaw link do tej pozycji: http://hdl.handle.net/11320/20071
    Pełny rekord metadanych
    Pole DCWartośćJęzyk
    dc.contributor.authorOlechno, Artur-
    dc.contributor.authorGrabowska, Sabina-
    dc.contributor.authorKotarski, Hubert-
    dc.date.accessioned2026-04-16T07:19:03Z-
    dc.date.available2026-04-16T07:19:03Z-
    dc.date.issued2026-
    dc.identifier.citationBiałostockie Studia Prawnicze, Vol. 31 nr 1, 2026, s. 7-26pl
    dc.identifier.issn1689-7404-
    dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11320/20071-
    dc.description.abstractThis article examines the normative tensions between classical conceptions of the rule of law and the structural transformation of democratic governance in the digital age. The main research hypo thesis is that classical rule-of-law frameworks are no longer sufficient in the face of algorithmic opacity, the power of platforms, and automated decision-making, which necessitates the development of a renewed concept of a digital rule of law. The study employs three complementary methods: the dogmatic-legal method (analysis of EU legal acts, in particular the Digital Services Act, the AI Act, and the GDPR), the theoretical-legal method (analysis of the concept of the rule of law), and critical discourse analysis in relation to digital transformation. It argues that digitalisation is not merely a technical shift but a recon figuration of the citizen–state relationship. On this basis, it develops three normative directions: digital constitutionalism as a framework for legitimising digital infrastructures, legal safeguards for public and platform-based uses of artificial intelligence, and more inclusive models of civic participation in digitally mediated lawmaking. The article concludes by formulating institutional recommendations for operationalising a digital rule of law in contemporary democracies.pl
    dc.description.sponsorshipFunded by the National Science Centre, Poland, under the OPUS call in the Weave programme (UMO-2023/51/I/HS5/01417), and the Flemish Research Foundation (FWO Funding Agreement G000325N). The article is also financially supported by the Polish Minister of Science under the ‘Regional Initiative of Excellence’ (RID) programme.pl
    dc.language.isoenpl
    dc.publisherFaculty of Law, University of Białystok; Temida 2pl
    dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0-
    dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/-
    dc.subjectdigital democracypl
    dc.subjectrule of lawpl
    dc.subjectdigital constitutionalismpl
    dc.subjectcivic participationpl
    dc.subjectartificial intelligencepl
    dc.subjectAI regulationpl
    dc.subjectalgorithmic governancepl
    dc.titleTowards a Digital Rule of Law: Redefining Citize – State Relations in Digital-Age Democraciespl
    dc.typeArticlepl
    dc.rights.holder© 2026 Artur Olechno, Sabina Grabowska, Hubert Kotarski published by Sciendo. This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDeriv-atives 4.0 License.pl
    dc.identifier.doi10.15290/bsp.2026.31.01.01-
    dc.description.EmailArtur Olechno: a.olechno@uwb.edu.plpl
    dc.description.EmailSabina Grabowska: sgrabowska@ur.edu.plpl
    dc.description.EmailHubert Kotarski - hkotarski@ur.edu.plpl
    dc.description.AffiliationArtur Olechno - University of Bialystok, Polandpl
    dc.description.AffiliationSabina Grabowska - University of Rzeszów, Polandpl
    dc.description.AffiliationHubert Kotarski - University of Rzeszów, Polandpl
    dc.description.referencesAdamczewski, P., Matusiak, J., Mielczarek, J., Nowak, P. A., Przywojska, J., & Szydłowski, C. (2017). Innowacje 2017. Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego. http://hdl.handle.net/11089/23865pl
    dc.description.referencesBarocas, S., Selbst, A.D. (2016). Big data’s disparate impact. Calif. L. Rev., 104, 671–732pl
    dc.description.referencesBrusseau, J. (2021). AI, democracy, and the ethics of online voting. AI and Ethics, 2, 441–447. https://doi.org/10.1007/s43681–021–00090-zpl
    dc.description.referencesCaruso, C. (2025). Towards the institutions of freedom: The European public discourse in the digital era. German Law Journal, 26, 114–137. https://doi.org/10.1017/glj.2024.68pl
    dc.description.referencesCeleste, E. (2019). Digital constitutionalism: A new systematic theorisation. International Review of Law, Computers & Technology, 33(1), 76–99. https://doi.org/10.1080/13600869.2019.1562604pl
    dc.description.referencesCeleste, E. (2022). Digital constitutionalism: The role of internet bills of rights. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003256908pl
    dc.description.referencesChmielarz, P. (2025). Blockchain jako narzędzie transparentności wydatków jednostki samorządu terytorialnego – weryfikacja transakcji w czasie rzeczywistym. Rocznik Administracji Publicznej, 11(2), 417–442. https://doi.org/10.4467/24497800RAP.25.043.22558pl
    dc.description.referencesCitron, D. K., & Pasquale, F. (2014). The scored society: Due process for automated predictions. Wash. L. Rev., 89, 1pl
    dc.description.referencesDe Filippi, P., & Wright, A. (2020). Decentralized blockchain technology and the rise of lex cryptographia. SSRN Electronic Journal. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2580664pl
    dc.description.referencesDe Gregorio, G. (2021). Constitutional law in the information society: Protecting fundamental rights and democracy in the age of artificial intelligence [Doctoral dissertation, University of Milano-Bicocca]. https://boa.unimib.it/handle/10281/305226pl
    dc.description.referencesDicey, A. V. (1945). An introduction to the study of the law of the constitution. Macmillan.pl
    dc.description.referencesDudarski, Ł. (2024). Cyfryzacja administracji publicznej w Polsce: wyzwania i perspektywy. Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, 4(53), 57–70. https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.2334pl
    dc.description.referencesEubanks, V. (2018). Automating inequality: How high-tech tools profile, police, and punish the poor. Macmillan+ ORM.pl
    dc.description.referencesFischman-Afori, O. (2022). Global digital governance through the back door of corporate regulation. Fordham Intellectual Property, Media & Entertainment Law Journal, 33(3), 1–44. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4215774pl
    dc.description.referencesFloridi, L., Cowls, J., Beltrametti, M., Chatila, R., Chazerand, P. Dignum, V., Luetge, C., Madelin, R., Pagallo, U., Rossi, F., Schafer, B., Valcke, P. & Vayena, F. (2018). AI4People – An ethical framework for a good AI society: Opportunities, risk, principles, and recommendations. Minds and Machines, 28, 689–707. https://doi.org/10.1007/s11023–018–9482–5pl
    dc.description.referencesFuchs, C. (2025). What is and how do we achieve a resilient digital democracy? Open Research Europe, 5, 387. https://doi.org/10.12688/openreseurope.21988.1pl
    dc.description.referencesFuller, L. L. (1978). Moralność prawa. Państwowy Instytut Wydawniczy.pl
    dc.description.referencesGajowniczek, T. (2015). Elektroniczna demokracja – istota pojęcia i problemy definicyjne. In W. Tomaszewski, D. M. Mościcka, & A. Jurkun (Eds.), Demokracja a wybory. Współczesne dylematy i wyzwania (pp. 11–30). Instytut Nauk Politycznych UWM.pl
    dc.description.referencesGranat, M. (2022). Pytania o przyszłość konstytucjonalizmu. Siła i słabość komparatystyki prawniczej. Przegląd Konstytucyjny, 2, 33–46. https://doi.org/10.4467/25442031PKO.22.020.16385pl
    dc.description.referencesGreen, Ben & Viljoen, Salomé. (2020). Algorithmic realism: expanding the boundaries of algorithmic thought. In Proceedings of the 2020 Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (FAT* ‘20). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, 19–31. https://doi.org/10.1145/3351095.3372840pl
    dc.description.referencesGruszko, K. (2021). Prawo do informacji w społeczeństwie czarnej skrzynki. Zatruta Studnia? Media w Czasach Pandemii COVID-19. https://www.academia.edu/45131798/ Gruszko_Prawo_do_informacji_w_spo%C5%82ecze%C5%84stwie_czarnej_skrzynkipl
    dc.description.referencesHarasimiuk, D. E., & Braun, T. (2021). Nowa złożoność. Dialog demokratyczny w warunkach transformacji cyfrowej. Przegląd Konstytucyjny, 4, 60–92.pl
    dc.description.referencesHoven, J., Stauch, M., Musiani, F., Domingo-Ferrer, J., Ruggieri, S., Pratesi, F., Trasarti, R., & Comandé, G. (2024). Democracy in the digital age. https://shs.hal.science/halshs-04844505v1pl
    dc.description.referencesKilias, J. (2017). Wprowadzając ponownie państwo: od socjologii historycznej do państwocentrycznej. In J. Raciborski (Ed.), Państwo w praktyce: style działania (pp. 65–84). Nomos.pl
    dc.description.referencesKroll, J. A., Huey, J., Barocas, S., Felten, E. W., Reidenberg, J. R., Robinson, D. G., & Yu, H. (2017). Accountable algorithms. University of Pennsylvania Law Review, 165(3), 633–705.pl
    dc.description.referencesKużelewska, E., Malinowski, D., & Tomaszuk, M. (2025). Human rights and digital choice: Rethinking the right (not) to use the internet. Białostockie Studia Prawnicze, 30(4), 57–71. https://doi.org/10.15290/bsp.2025.30.04.04pl
    dc.description.referencesŁapaj, J. (2016). Demokracja deliberatywna – zalety i zastrzeżenia wobec modelu w kontekście rozważań. In A. Turoń-Kowalska (Ed.), Demokracja deliberatywna: utopia czy ratunek dla demokratycznych wartości?. Remar, 137–154.pl
    dc.description.referencesLubik-Reczek, N., Kapsa, I., & Musiał-Karg, M. (2020). Elektroniczna partycypacja obywatelska w Polsce. Deklaracje i opinie Polaków na temat e-administracji i e-głosowania. UAM-WNPiD.pl
    dc.description.referencesMatheus, R., Janssen, M., & Janowski, T. (2021). Design principles for creating digital transparency in government. Government Information Quarterly, 38(1). https://doi.org/10.1016/j. giq.2020.101550pl
    dc.description.referencesMazur, J. (2021). Algorytm jako informacja publiczna w prawie europejskim. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.pl
    dc.description.referencesNieborak, T. (2025). Digital coercion? The financial market and the right to digital opt-out between fiction and reality. Białostockie Studia Prawnicze, 30(4), 119–136. https://doi.org/10.15290/bsp.2025.30.04.08pl
    dc.description.referencesObrebska, M. (2016). Wprowadzenie i rozwój budżetu partycypacyjnego w angielskim samorządzie lokalnym. In A. Turoń-Kowalska (Ed.), Demokracja deliberatywna: utopia czy ratunek dla demokratycznych wartości?. Remar, 137–154.pl
    dc.description.referencesOleński, J. (2018). Strategie rozwoju e-państwa w perspektywie 2030 roku. Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych, 48, pp. 83–120.pl
    dc.description.referencesPane, S. (2025). The European ‘post-digital’ public sphere: Foundations of an emerging paradigm in the social sciences. Methaodos: Revista de Ciencias Sociales, 13(1). https://doi.org/10.17502/mrcs.v13i1.866pl
    dc.description.referencesPiotrowski, R. (2023). Konstytucjonalizm a tożsamość państwa demokratycznego. Przegląd Konstytucyjny, 3, 7–23. https://doi.org/10.4467/25442031PKO.23.015.18562pl
    dc.description.referencesPłonowska-Ziarek, E. (2021). Rządy ludzkie czy algorytmiczne? O automatyzacji władzy sądzenia. teksty drugie, (6), 237–252.pl
    dc.description.referencesRawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvjf9z6vpl
    dc.description.referencesSchlag, G. (2023). European Union’s regulating of social media: A discourse analysis of the DSA. Politics and Governance, 11(3). https://doi.org/10.17645/pag.v11i3.6735pl
    dc.description.referencesSkowrońska, J. (2024). Prawnokarne aspekty technologii wykorzystującej sztuczną inteligencję ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji prawnej, przypisaniem sprawstwa i odpowiedzialności twórcy (rękopis). Uniwersytet Łódzki. Wydział Prawa i Administracji. https://www.bip.uni.lodz.pl/file-admin/user_upload/mgr_Julita_Skowro%C5%84ska_praca_doktorska.pdfpl
    dc.description.referencesSkuza, S., & Lizak, R. (2023). Sztuczna inteligencja umożliwia kontrolę finansów publicznych – przegląd inicjatyw amerykańskiego rządu federalnego. Białostockie Studia Prawnicze, 28(2,), 175–195. https://doi.org/10.15290/bsp.2023.28.02.11pl
    dc.description.referencesSuzor, N. (2011). Order supported by law: The enforcement of rules in online communities. Mercer Law Review, 63(1), 523–588.pl
    dc.description.referencesSzostek, D., Malarewicz-Jakubów, A., & Castellani, M. (2025). Koncepcja i podstawy prawne dla nowego ujęcia rejestru – ‘Rejestr 3.0’. Białostockie Studia Prawnicze, 30(3), 181–195. https://doi.org/10.15290/bsp.2025.30.03.12pl
    dc.description.referencesSzwed, K. (2018). Pozycja ustrojowa rządu Estonii oraz jego rola w tworzeniu nowoczesnego państwa. Polityka i Społeczeństwo, 2(16), pp. 83–98. http://dx.doi.org/10.15584/polispol.2018.2.6pl
    dc.description.referencesTokarczyk, R. (1978). Koncepcja proceduralnego prawa natury Lon L. Fullera. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 25(15), 225–244.pl
    dc.description.referencesTucker, J. A., Guess, A., Barbera, P., Vaccari, C., Siegel, A., Sanovich, S., & Nyhan, B. (2018). Social media, political polarization, and political disinformation: A review of the scientific literature (March 19, 2018). SSRN Electronic Journal.pl
    dc.description.referencesZabdyr-Jamróz, M. (2013). Zasada rządów prawa w koncepcji Alberta Venn Dicey’a. Politeja. Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ, 23, 311–343.pl
    dc.description.referencesZuboff, S. (2019). Surveillance Capitalism and the Challenge of Collective Action. New Labor Forum, 28(1), 10–29.pl
    dc.identifier.eissn2719-9452-
    dc.description.volume31pl
    dc.description.number1pl
    dc.description.firstpage7pl
    dc.description.lastpage26pl
    dc.identifier.citation2Białostockie Studia Prawniczepl
    dc.identifier.orcid0000-0003-2594-0376-
    dc.identifier.orcid0000-0003-0530-708X-
    dc.identifier.orcid0000-0002-5370-7099-
    Występuje w kolekcji(ach):Artykuły naukowe (WP)
    Białostockie Studia Prawnicze, 2026, Vol. 31 nr 1

    Pliki w tej pozycji:
    Plik Opis RozmiarFormat 
    BSP_31_1_A_Olechno_S_Grabowska_H_Kotarski_Towards_a_Digital_Rule_of_Law.pdf207,64 kBAdobe PDFOtwórz
    Pokaż uproszczony widok rekordu Zobacz statystyki


    Pozycja ta dostępna jest na podstawie licencji Licencja Creative Commons CCL Creative Commons