Zjazdy szlacheckie i sejmiki województwa nowogródzkiego w latach 1565–1632

Abstract

W pracy doktorskiej autor określa kierunki, tendencji i osobliwości w ewolucji sejmików i innych zgromadzeń szlacheckich trzech powiatów województwa nowogródzkiego (słonimskiego, wołkowyskiego i nowogródzkiego). Ukazuje zasady organizacyjne, podstawy prawne funkcjonowania, kompetencji i praktyki różnych zjazdów szlacheckich, wyjaśnia pozycji szlachty różnych powiatów województwa wobec głównych problemów polityki wewnętrznej i zagranicznej Rzeczypospolitej szlacheckiej, identyfikuje skład elit powiatowych oraz reprezentacji powiatów na sejmach i zjazdach stanów; odtworzą mechanizmy budowania karier szlacheckich na badanych terenach; ukazuje mechanizmy interakcji między grupami politycznymi, socjalnymi, wyznaniowymi i głównymi aktorami (przywódcami politycznymi), które wpłynęły na opracowywanie instrukcji i podejmowanie uchwał na sejmikach; bada mobilność społeczną przedstawicieli elit powiatowych, realizację ich aspiracji zawodowych, a także sposoby prowadzenia przez nich określonych działań politycznych. Doktorant zidentyfikował i ujawnił powiązania patronalno-klientalne między przedstawicielami szlachty powiatowej, urzędnikami centralnymi państwa litewskiego i możnowładztwa, jako uczestnikami posiedzeń sejmikowych, kompetencję sejmików i scharakteryzował główne kierunki działalności sejmików i zjazdów województwa nowogródzkiego jako instytucji systemu parlamentarnego i instytucji szlacheckiego samorządu.

In doctoral dissertation the author identifies the directions, trends, and peculiarities in the evolution of dietines (sejmiks) and other noble assemblies in three counties (powiats) of the Nowogródek Voivodeship (Nowogródek, Słonim, and Wołkowysk). He presents the organizational principles, legal foundations of functioning, competencies, and practices of various noble assemblies, explains the perspectives of nobility from different counties of the voivodeship regarding the main problems of domestic and foreign policy of the Polish-Lithuanian Commonwealth, identifies the composition of county elite and county representation in the Sejm and state conventions; reconstructs the mechanisms of building noble careers in the studied areas; shows the mechanisms of interaction between political, social, religious groups and the main actors (political leaders) that influenced the development of instructions and decision-making at dietines; examines the social mobility of representatives of county elite, the realization of their professional aspirations, as well as the ways they conducted specific political activities. The doctoral candidate determined the competence of dietines, identified and revealed the patron-client relationships between representatives of county nobility, central officials of the Lithuanian state and magnates, as participants of dietine sessions, and characterized the main directions of activities of dietines and conventions of the Nowogródek Voivodeship as institutions of the parliamentary system and institutions of noble self-government.