Technologia immersyjna wobec wyzwań współczesnej resocjalizacji

Abstract

W kontekście sprawdzonych, konwencjonalnych metod oddziaływań resocjalizacyjnych coraz bardziej zasadne staje się wykorzystywanie w procesie wtórnej socjalizacji nowoczesnych technologii informacyjnych. Umożliwiają one dotarcie do osób skazanych za pomocą indywidualnie projektowanych form oddziaływania, dostosowanych do ich potrzeb i specyfiki funkcjonowania. Technologie immersyjne, dzięki zdolności do precyzyjnej kontroli bodźców oraz możliwości stopniowania intensywności doświadczeń, pozwalają na etyczne i bezpieczne odtwarzanie określonych sytuacji w warunkach penitencjarnych. W artykule dokonano pogłębionej analizy krajowych i zagranicznych doniesień badawczych, opublikowanych głównie w anglojęzycznej literaturze przedmiotu. Zgromadzone źródła potwierdzają potencjał technologii immersyjnych w konstruowaniu nowych strategii resocjalizacyjnych. Zaprezentowano rodzaje technologii immersyjnych możliwych do zastosowania w pracy z osobami niedostosowanymi społecznie, omówiono doświadczenia związane z ich wykorzystaniem w praktyce resocjalizacyjnej oraz przedstawiono empiryczne analizy dotyczące ich efektywności. Skierowano dyskusję na dwoisty charakter oddziaływania technologii – obok ich zasobów i możliwości podkreślono nadreprezentację analiz koncentrujących się na zagrożeniach wynikających z niewłaściwego, niekontrolowanego lub nieadekwatnego do celów społecznych wykorzystania tych narzędzi. Zarysowano perspektywy stosowania nowych technologii jako elementu wspierającego zróżnicowane formy oddziaływań resocjalizacyjnych oraz omówiono ich skuteczność i ograniczenia.

Based on well-established conventional methods of rehabilitative intervention, it becomes reasonable to incorporate modern information technologies into the process of secondary socialization. These technologies can enable reaching the personalities of convicted individuals through alternative, personally tailored methods. Immersive technologies, besides offering full control over stimuli, allow for the gradual intensification of interventions depending on rehabilitative needs and provide an ethical way to replicate specific situations in safe penitentiary environments. This article presents an in-depth review of both international and domestic research findings, primarily published in English-language scholarly literature.