http://hdl.handle.net/11320/8746 Mon, 01 Jun 2026 17:16:26 GMT 2026-06-01T17:16:26Z http://hdl.handle.net/11320/8759 Tytuł: Instytut Studiów Kobiecych i jego działalność w zakresie badań naukowych historii kobiet i ich upowszechniania (2017–2019) Autorzy: Siedlecki, Marcin Abstrakt: Instytut Studiów Kobiecych (ISK), pomimo relatywnie niedługiego okresu funkcjonowania (zał. 2011), aktywnie i skutecznie realizuje cele statutowe w zakresie prowadzenia, upowszechniania i popularyzacji badań naukowych dotyczących historii kobiet. Szczególnie owocne przejawy działalności ISK są zauważalne w latach 2017–2019, w których stowarzyszenie organizowało krajowe i międzynarodowe konferencje naukowe, wzięło udział w zagranicznych wizytach studyjnych, rozwijało własne wydawnictwo (Wydawnictwo Humanica) i periodyk naukowy („Czasopismo Naukowe ISK”) czy wreszcie zainicjowało Białostocką Szkołę Historii Kobiet. Działalność stowarzyszenia w obszarze badań naukowych historii kobiet wkomponowuje się w krajowy (i szerzej międzynarodowy) nurt wzmożonego zainteresowania tematyką kobiecą sensu largo, uzewnętrzniającą się m.in. skokowym wzrostem pozycji wydawniczych dotyczących dziejów kobiet.; Instytut Studiów Kobiecych, ISK [Institute of Women’s Studies], despite a relatively short period of operation (est. 2011), actively and effectively implements its statutory objectives in the field of conducting, disseminating and popularising scientific research on women’s history. Particularly fruitful manifestations of ISK’s activity are noticeable in the years 2017–2019, when the association organised national and international scientific conferences, took part in foreign study visits, developed its own publishing house (Humanica Publishing House) and a scientific periodical (Czasopismo Naukowe ISK, Scientific Journal of the Institute for Women’s Studies) and finally initiated the Bialystok School of Women’s History. The association’s activities in the area of research into women’s history blend in with the current national (and more broadly international) increased interest in the women’s issues, in the broad sense, manifested, inter alia, by a sudden increase in papers published on the history of women. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8759 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8758 Tytuł: Polska Kronika Filmowa (1944–1994). Obrazy komunikowania politycznego, ss. 385 Autorzy: Jędrzejski, Łukasz Abstrakt: Celem przygotowanej rozprawy doktorskiej było przedstawienie ważnego kanału przekazu treści politycznych, społecznych, kulturalnych, jakim była Polska Kronika Filmowa. Wykorzystano różne rodzaje definicji komunikowania politycznego, szczególnie w ujęciu substancjalnym, a więc z poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie o treść komunikatów, oraz w ujęciu procesualnym, pozwalającym na rekonstrukcję czynności kształtowania, wysyłania i przetwarzania komunikatów politycznych przy ekspozycji konkretnego podmiotu politycznego. Kronika była magazynem filmowym wydawanym w latach 1944–1994. W trakcie działalności spełniała szereg ważnych funkcji komunikacyjnych: informacyjną, propagandową, rozrywkową. W pracy deskrypcji poddano filmowe obrazy dokumentalne przygotowane przez zespół redakcyjny PKF. Szczegółowemu oglądowi poddano propagandowe obrazy państwa, społeczeństwa, kultury. Rozprawa doktorska składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów, zakończenia, wykazu źródeł i opracowań oraz wykazu tabel. W pracy przyjęto ujęcie chronologiczno-problemowe. Wybór ujęcia spowodowany był wielością pozyskanych materiałów źródłowych. Podejście to pozwoliło w większym stopniu usystematyzować materiał badawczy. Rozdziały pracy mają jednorodną strukturę, wszystkie składają się z trzech podrozdziałów. W rozdziale pierwszym zaprezentowano teoretyczne aspekty komunikowania politycznego PKF, odniesiono się do inspiracji historycznych, opisano funkcjonowanie redakcji PKF. W rozdziale drugim zaprezentowano obrazy komunikowania politycznego PKF w okresie stalinizmu. Szczególną uwagę skupiono na propagandowych obrazach formułującego się powojennego państwa, zaprezentowano wzory osobowe stalinowskiego społeczeństwa, przedstawiono katalog wrogów politycznych. W rozdziale trzecim opisano funkcjonowanie państwa, społeczeństwa i kultury w okresie gomułkowskim. Szczególną uwagę zwrócono na propagandowy obraz I sekretarza, funkcjonowanie społeczeństwa w okresie małej stabilizacji i prowadzoną w państwie komunistycznym politykę kulturalną. W rozdziale czwartym zaprezentowano komunikowanie polityczne PKF w dekadzie sukcesu Gierka. Szczególną uwagę skupiono na propagandowym wizerunku obrazów I sekretarza, industrializacji państwa, funkcjonowania społeczeństwa w dekadzie sukcesu i prowadzonej polityki kulturalnej. Rozdział piąty poświęcono komunikowaniu politycznemu PKF w latach 80., a w ostatnim szóstym rozdziale przedstawiono komunikowanie polityczne PKF w czasie przemian ustrojowych w Polsce. Szczególną uwagę skupiono na propagandowych obrazach państwa, społeczeństwa w okresie terapii szokowej Leszka Balcerowicza i kultury. W dysertacji zostały użyte dwie techniki badawcze: analiza zawartości mediów i technika wywiadu. Ponadto wykorzystano metodę analizy systemowej. Eksploracji badawczej poddano zasoby archiwalne zdeponowane w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Akt Nowych, Filmotece Narodowej.; The aim of the doctoral dissertation was to present the political communication an important channel of the political, social and cultural content of the Polish Film Chronicle (Polska Kronika Filmowa, PKF). Various types of political communication definitions were used, in particular: in substantial terms, which we can understand as seeking answers to the question about the content of communications, and in a processual approach, allowing for a reconstruction of activities concerning shaping, sending and processing political messages while displaying a specific political subject. The Polish Film Chronicle was a film magazine published in the years 1944–1994. During its activity, it fulfilled a number of important communication functions: information, propaganda and entertainment. Documentary film images prepared by the PKF editorial team were subjected to the work of the descriptor. A detailed overview was given to propaganda images: the state, society of culture. The doctoral dissertation consisted of an introduction, six chapters, conclusions, a list of sources and studies (bibliography or references), and a list of tables. A chronological and problematic approach was adopted in the work. The choice of approach was caused by the multitude of acquired source materials. The chronological and problematic approach made it possible to systematise the research material to a greater extent. The chapters have a homogeneous structure, and all consist of three subchapters. The first chapter presents the theoretical aspects of the PKF political communication, refers to historical inspirations, describes the functioning of the PKF editorial office. The second chapter presents images of political communication of the PKF during the Stalinist period. Particular attention was focused on propaganda images of the post-war state, personal patterns of Stalinist society were presented, a catalog of political enemies was presented. The third chapter describes the functioning of the state, society and culture in the Gomułka period. Particular attention was paid to the propaganda image of the first secretary, the functioning of the society during the period of small stabilization and the cultural policy pursued in the communist state. The fourth chapter presents the political communication of PKF during the decade of Gierek’s success. Particular attention was given to the propaganda image of the first secretary, the state’s industrialisation, the functioning of society in the decade of success and cultural policy. The fifth chapter was devoted to the political communication of the PKF in the 1980s, while the last six chapter presented political communication of the PKF in the period of political changes in Poland. Particular attention was paid to the state propaganda images, society during the shock therapy of Leszek Balcerowicz and culture. The dissertation used two research techniques: the media content analysis and the interview technique. In addition, the system analysis method was used. The archival resources deposited in the archives of Instytut Pamięci Narodowej [Institute of National Remembrance], Archiwum Akt Nowych [Central Archives of Modern Records] and Filmoteka Narodowa [National Film Archive] were subject of exploration. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8758 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8757 Tytuł: Magdalena Grabowska, Zerwana genealogia. Działalność społeczna i polityczna kobiet po 1945 roku a współczesny polski ruch kobiecy, (Warszawa : Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2018), ss. 322, ISBN 978-83-7383-931-1 Autorzy: Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Anna Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8757 2019-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8756 Tytuł: Litewskie siostry Zofia i Jadwiga Chodakowskie (Sofija Smetonienė and Jadvyga Tūbelienė) Autorzy: Buchowski, Krzysztof Abstrakt: Na przełomie XIX i XX w. całkiem duża grupa polskiej szlachty na Litwie przyjęła litewską narodowość. Rodzina Chodakowskich należała do tego grona. Zofia i Jadwiga Chodakowskie od dzieciństwa angażowały się w działalność litewskiego ruchu odrodzenia narodowego. Po ukończeniu gimnazjum Zofia wyszła za mąż za Antanasa Smetonę. Małżeństwo zamieszkało w Wilnie. W ich mieszkaniu powstał najważniejszy ośrodek działalności litewskiej w mieście. Jadwiga wyjechała na studia do Petersburga, gdzie poznała m.in. Augustinasa Voldemarasa. Następnie została wykładowczynią w szkole wyższej. Podczas okupacji niemieckiej Litwy Antanas Smetona został przewodniczącym Litewskiej Rady Państwowej (Taryby). Pod koniec I wojny światowej Jadwiga Chodakowska wróciła z Rosji i została zaangażowana do służby dyplomatycznej litewskiego państwa. Kiedy Antanas Smetona został prezydentem, jego żona Zofia (Sofija Smetonienė) stała się pierwszą damą. Jadwiga (Jadvyga) wyszła za mąż za Juozasa Tūbelisa, który od 1929 r. był premierem Litwy. W latach 30. ubiegłego wieku siostry Sofija i Jadvyga były najbardziej wpływowymi kobietami na Litwie, doprowadziły m.in. do upadku kariery Augustinasa Voldemarasa. Wiele osób oskarżało je o nadużywanie władzy. W 1940 r. Sofija Smetonienė i Jadvyga Tūbelienė wraz z mężami i resztą rodzin opuściły Litwę i schroniły się w USA, gdzie mieszkały do końca życia.; At the turn of the 19th and 20th centuries, quite a large group of Polish nobility in Lithuania adopted the Lithuanian nationality. The Chodakowski family belonged to this group. Zofia and Jadwiga Chodakowski were involved in the Lithuanian national revival movement since their childhood. After graduating from middle school, Zofia married Antanas Smetona. The couple lived in Vilnius. In their apartment the most important activity centre of Lithuanian in the city was created. Jadwiga went to study in St. Petersburg, where she met Augustinas Voldemaras. Then she became a lecturer at a college. During the German occupation of Lithuania, Antanas Smetona became the chairman of the Lithuanian State Council (Taryba). At the end of World War I, Jadwiga Chodakowska returned from Russia and was engaged in the diplomatic service of the Lithuanian state. When Antanas Smetona became President, his wife Zofia (Sofia Smetonienė) became the First Lady. Jadwiga (Jadvyga) married Juozas Tūbelis, who was the prime minister of Lithuania since 1929. In the 1930s, the sisters Sofia and Jadvyga were the most influential women in Lithuania. They caused, among others, the fall of Augustinas Voldemaras’ career. Many people accused them of abuse of power. In 1940, Sofija Smetonienė and Jadvyga Tūbelienė, together with their husbands and other families, left Lithuania and took refuge in the USA, where they lived until the end of their lives. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8756 2019-01-01T00:00:00Z