http://hdl.handle.net/11320/393 Sun, 14 Jun 2026 18:55:49 GMT 2026-06-14T18:55:49Z http://hdl.handle.net/11320/20142 Tytuł: Analiza porównawcza struktur organizacyjnych i postaw członków młodzieżowych strajków klimatycznych Autorzy: Anusiak, Julia; Bartkowiak, Maria Anna; Stangierski, Wojciech Abstrakt: Cel | Głównym celem badania jest analiza struktur zarządzania ruchami młodzieżowymi oraz postaw ich członków zaangażowanych w strajki klimatyczne na przykładzie Polski i Szwecji. Metoda badań | Badanie przeprowadzono w trzech etapach z wykorzystaniem analizy trendów, metodologii ankietowej oraz wywiadów bezpośrednich. Wnioski | Organizacja młodzieżowych strajków klimatycznych (MSK) i zarządzanie nimi w badanych krajach nie spełnia cech wskazanych dla organizacji pozarządowych, w szczególności w zakresie określonej profesjonalizacji, podziału zadaniowego, zasobu kadrowego i współpracy. Dotyczy to szczególnie grupy działającej w Polsce. Uzyskane rezultaty mogą być przyczyną problemów z kontynuacją efektywnej i sprawnej działalności MSK w przyszłości, co jest szczególnie istotne w kontekście pogłębiającego się kryzysu klimatycznego i jego znaczenia dla przyszłych pokoleń. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Przeprowadzone badanie jest pierwszym w literaturze naukowej pokazującym porównanie struktur zarządzania MSK na poziomie krajowym, wskazującym na różnice i podobieństwa międzynarodowe. Wnioski z analizy mogą stanowić asumpt do dalszych badań w zakresie zaangażowania młodzieży oraz ich zorganizowanej aktywności w ramach realizacji międzypokoleniowych celów klimatycznych oraz politycznych zobowiązań państw, w szczególności Unii Europejskiej.; Purpose | The main objective of the study is to analyse the governance structures of youth movements and the attitudes of their members involved in climate strikes on the example of Poland and Sweden. Research method | The study was conducted in three stages using trend analysis, survey methodology and direct interviews. Results | The organisation and management of youth climate strikes in the discussed countries do not meet the characteristics indicated for non-governmental organisations, in particular in terms of specific professionalisation, division of tasks, human resources and cooperation. This applies in particular to the group operating in Poland. The obtained results may cause problems with the continuation of effective and efficient Fridays For Future activities in the future, which is particularly important in the context of the deepening climate crisis and its significance for future generations. Originality / value / implications / recommendations | This is the first study in the scientific literature to show a comparison of the governance structures of youth climate strikes at the national level pointing out international differences and similarities. The conclusions of the analysis can provide an impetus for further research on youth engagement and organised youth activism in the framework of intergenerational climate goals and political commitments of countries, in particular the European Union. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20142 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20139 Tytuł: Chińskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Afryce – szanse czy zagrożenia w rozwoju gospodarczym? Autorzy: Szyszko, Alicja Abstrakt: Cel | Celem głównym artykułu jest ocena chińskich inwestycji bezpośrednich w Afryce w kontekście wpierania rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Cele szczegółowe obejmują: teoretyczne ujęcie przepływu kapitału w formie bezpośrednich inwestycji zagranicznych, omówienie globalnych trendów w przepływach bezpośrednich inwestycji zagranicznych, wskazanie wielkości, kierunków oraz sektorów chińskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Afryce, omówienie pozytywnych i negatywnych skutków napływu chińskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Afryce w kontekście rozwoju gospodarczego. Metoda badań | W części teoretycznej artykułu wykorzystano krytyczną analizę literatury przedmiotu. Część badawcza obejmowała metodę desk research w celu zebrania danych ilościowych obrazujących bezpośrednie inwestycje zagraniczne, a następnie analizę deskryptywną w celu uchwycenia prawidłowości i związków zachodzących między zgromadzonymi danymi. W pracy wykorzystano rozumowanie indukcyjne. Wnioski | Analiza chińskich inwestycji bezpośrednich w Afryce pokazuje, że pomimo licznych kontrowersji i zagrożeń mają one pozytywny wpływ na stymulowanie rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Pozytywny efekt dla gospodarek krajów afrykańskich przynoszą inwestycji infrastrukturalne, w sektorach budowlanym, energetycznym, teleinformatycznym oraz usługach, stwarzając możliwości integracji z gospodarką światową. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł stanowi próbę wskazania szans i zagrożeń związanych z napływem chińskich bezpośrednich inwestycji do Afryki w kontekście stymulowania rozwoju gospodarczego tego kontynentu. Wartością dodaną artykułu jest ocena chińskich inwestycji zagranicznych w Afryce w kontekście globalnej hegemonii Chin.; Purpose | The main objective of this article is to assess the Chinese direct investment in Africa in the context of supporting the continent’s economic development. Specific objectives include: a theoretical approach to capital flows in the form of foreign direct investment, discussing global trends in foreign direct investment flows, identifying the size, directions and sectors of the Chinese foreign direct investment in Africa, and discussing the positive and negative effects of the inflow of the Chinese foreign direct investment in Africa in the context of economic development. Research method | The theoretical part of the study was based on a critical analysis of the literature. The research part involved a desk research method to collect numerical data representing foreign direct investment, followed by a descriptive analysis to capture relationships and patterns between the collected data. The study used inductive reasoning. Results | An analysis of the Chinese direct investment in Africa reveals that, despite numerous controversies and risks, it has a positive influence on stimulating the continent’s economic development. The positive effect on African economies stems from infrastructure investments in the construction, energy, ICT, and services sectors, creating opportunities for integration into the global economy. Originality / value / implications / recommendations | The article aims to identify the opportunities and threats associated with the influx of the Chinese direct investment into Africa, with a focus on stimulating the continent’s economic development. The added value of the article lies in its assessment of the Chinese foreign investment in Africa in the context of China’s global hegemony. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20139 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20133 Tytuł: Wskaźniki społeczno-ekonomiczne w planowaniu rozwoju lokalnego: analiza rewitalizacji gmin wiejskich z perspektywy efektywności diagnozy Autorzy: Majkrzak, Anna Xymena Abstrakt: Cel | Celem artykułu jest identyfikacja i porównanie sposobów doboru wskaźników społeczno-ekonomicznych wykorzystywanych w procesie delimitacji obszarów zdegradowanych przez gminy wiejskie powiatu nowosądeckiego w Gminnych Programach Rewitalizacji (GPR). Metoda badań | Przeanalizowano dokumenty planistyczne wszystkich gmin wiejskich powiatu nowosądeckiego, które miały opracowany GPR. W badaniu zastosowano analizy jakościowe i ilościowe, w tym analizę skupień z wykorzystaniem metody k-średnich, co pozwoliło na identyfikację podejść stosowanych w diagnozie i delimitacji obszarów zdegradowanych. Wnioski | Zidentyfikowano istotne zróżnicowanie między gminami w zakresie diagnozy społeczno-ekonomicznej. Wyniki badania wskazują na potrzebę ujednolicenia podejścia do delimitacji oraz wzmocnienia wsparcia instytucjonalnego, szczególnie w zakresie dostępu do danych niezbędnych do prowadzenia rzetelnej diagnozy. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł wypełnia lukę badawczą w zakresie analizy podejść diagnostycznych stosowanych w dokumentach rewitalizacyjnych gmin wiejskich, z uwzględnieniem ich praktycznego wykorzystania w procesie delimitacji obszarów zdegradowanych. Zwraca uwagę na zróżnicowanie jakości diagnoz oraz trudności związane z ograniczonym dostępem do danych. Opracowanie wnosi wartość praktyczną, podkreślając potrzebę określenia minimalnych standardów diagnozy oraz szerszego wykorzystania danych jakościowych.; Purpose | The aim of the article is to identify and compare the approaches to selecting socio-economic indicators used in the process of delimitation degraded areas by rural municipalities of the Nowy Sącz County in their Municipal Revitalization Programs (GPR). Research method | Planning documents of all rural municipalities in Nowy Sącz County which had developed GPR were analysed. The study applied both qualitative and quantitative analyses, including cluster analysis using the k-means method, which enabled the identification of approaches used in the diagnosis and delimitation of the degraded areas. Results | The study identified significant variation among municipalities in terms of socio-economic diagnosis. The results indicate the need to standardise the approach to delimitation and to strengthen institutional support, particularly in ensuring access to data necessary for conducting reliable diagnoses. Originality / value / implications / recommendations | The article fills a research gap in the analysis of diagnostic approaches used in revitalization documents of rural communes, considering their practical use in the process of delimiting the degraded areas. It draws attention to the differences in the quality of diagnoses and difficulties related to limited access to data. The study offers practical value by emphasising the need to define the minimum standards of diagnosis and a wider use of qualitative data. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20133 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20131 Tytuł: Priorytet niskiej inflacji jako cel polityki pieniężnej w dobie szoków makroekonomicznych Autorzy: Jarząbek, Kinga; Rogowska, Beata Abstrakt: Cel | Celem artykułu jest ocena skuteczności utrzymywania niskiej inflacji jako nadrzędnego celu polityki pieniężnej w warunkach szoków egzogenicznych. Ponadto autorzy badają, czy klasyczny paradygmat stabilności cen wciąż może być uznawany za warunek konieczny, a zgodnie z doktryną monetarystów wręcz wystarczający dla stabilnego wzrostu gospodarczego. Metoda badań | Wykorzystano metody statystyczno-ekonometryczne (modele wektorowej autoregresji – VAR). Dane zaczerpnięto z baz IMF, Banku Światowego, a także publikacji poszczególnych banków centralnych i krajowych urzędów statystycznych. Wnioski | Przeprowadzona analiza wskazuje, że sposób rozumienia oraz zakres faktycznie osiągniętej stabilności cen mogą wywierać istotny wpływ na równowagę makroekonomiczną oraz perspektywy rozwoju danej gospodarki. Mogą również determinować zakres i efektywność działań stabilizacyjnych władz monetarnych. Analiza ekonometryczna dla poszczególnych gospodarek ujawnia istotną heterogeniczność reakcji banków centralnych na przekroczenie celu inflacyjnego oraz zróżnicowaną skuteczność oddziaływania stóp procentowych na dynamikę PKB. Modele autoregresyjne (VAR) dowodzą ponadto, że ścisłe utrzymywanie celu inflacyjnego nie zawsze bezpośrednio przekłada się na decyzje w zakresie stóp procentowych, a gdy reakcja następuje, wpływ na aktywność gospodarki może przyjmować zarówno ujemny, jak i dodatni znak, zależnie od horyzontu czasowego i cech strukturalnych danej gospodarki. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Artykuł wypełnia lukę badawczą w zakresie oceny efektywności polityki pieniężnej opartej na priorytecie niskiej inflacji w warunkach nakładających się szoków makroekonomicznych.; Purpose | The article aims to evaluate the effectiveness of keeping inflation low as the paramount objective of monetary policy in the presence of exogenous shocks. In addition, the authors examine whether the classical price-stability paradigm can still be regarded as a necessary – and, in line with the monetarist doctrine, even sufficient – condition for sustained economic growth. Research method | Statistical and econometric methods (VAR, Vector Autoregression Models) were used. Data were taken from IMF and World Bank databases, as well as from publications by individual central banks and national statistical offices. Results | The analysis shows that both the conceptual definition and the actually achieved degree of price stability exert a significant impact on macroeconomic equilibrium and growth prospects. They also shape the scope and effectiveness of monetary authorities’ stabilisation measures. Country-specific econometric results reveal substantial heterogeneity in central-bank reactions to inflation-target breaches and in the effectiveness of policy-rate transmission to GDP growth. Vector autoregressive (VAR) models further indicate that strict adherence to an inflation target does not invariably translate directly into policy-rate adjustments, and that, when such adjustments occur, their effects on economic activity can be either negative or positive, depending on the time horizon and structural features of the economy in question. Originality / value / implications / recommendations | The article fills a research gap by assessing the performance of a low-inflation-priority monetary policy under overlapping macroeconomic shocks. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20131 2026-01-01T00:00:00Z