http://hdl.handle.net/11320/267 Thu, 29 Oct 2026 21:22:16 GMT 2026-10-29T21:22:16Z http://hdl.handle.net/11320/21279 Tytuł: Ringsum nur Leere und Stille… Zum Abgrund des Vergessens – Kinder in der Hölle des Krieges Autorzy: Owsiński, Piotr A. Abstrakt: Książka Dzieci nie płakały. Historia mojego wuja Alfreda Trzebinskiego, lekarza SS Budzyńskiej to osobiste i historyczne dochodzenie w sprawie wuja, który działał w obozach koncentracyjnych Auschwitz, Majdanek i Neuengamme. Autorka rekonstruuje jego życie, łącząc brutalne fakty z własnymi emocjami. To nie klasyczna biografia, lecz wielogłosowa opowieść o zbrodniach, moralnych dylematach i rodzinnych tajemnicach. Analizuje dokumenty, pamiętniki i procesy, ukazując mechanizmy dehumanizacji i udział Trzebińskiego w eksperymentach medycznych na dzieciach. Porusza też kwestie odpowiedzialności potomków zbrodniarzy oraz roli pamięci w pojednaniu. Książka jest ważnym głosem w debacie o pamięci, odpowiedzialności i edukacji historycznej.; Budzyńska’s book Dzieci nie płakały. Historia mojego wuja Alfreda Trzebinskiego, lekarza SS is both a personal and historical investigation into the life of her uncle, who served in the Auschwitz, Majdanek, and Neuengamme camps. The author reconstructs his life by combining brutal facts with her own emotions. This is not a traditional biography but a polyphonic narrative about war crimes, moral dilemmas, and family secrets. It analyzes documents, memoirs, and trials, revealing mechanisms of dehumanization and Trzebiński’s involvement in medical experiments on children. The book also addresses the responsibility of descendants of criminals and the role of memory in reconciliation. It is an important contribution to the debate on memory, responsibility, and historical education. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21279 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21274 Tytuł: Zbrodnia i kara w aspekcie moralnym i filozoficznym (na przykładzie odbioru powieści wśród młodzieży licealnej) Autorzy: Zając-Knapik, Halina Abstrakt: W artykule podjęto zagadnienia związane z tradycją i nowatorstwem twórczości Fiodora Michajłowicza Dostojewskiego oraz przedstawiono ideę zbrodni Raskolnikowa w aspekcie moralnym i filozoficznym. W ujęciu teoretycznym omówiono wartościowanie utworu i oczekiwania licealistów wobec niego, przeżycia towarzyszące czytelnikowi podczas czytania dzieła literackiego oraz metodologię badań. Na podstawie pisemnych prac licealistów (badania empiryczne przeprowadzone wśród uczniów klasy III liceum ogólnokształcącego w formie ankiety) ukazano Zbrodnię i karę z ich perspektywy. Pisemne odpowiedzi uczniów na pytania zadane w ankiecie pozwoliły przedstawić ocenę powieści w ujęciu licealistów, ich oczekiwania wobec niej, zainteresowanie, jakie wśród nich wywołała. Wyniki badań eksperymentalnych wyraźne ukazują emocjonalne zaangażowanie uczniów w problematykę Zbrodni i kary. Artykuł podsumowują wnioski końcowe.; This article addresses issues concerning the interplay of tradition and innovation in the work of Fyodor Mikhailovich Dostoevsky and examines the concept of Raskolnikov’s crime from moral and philosophical perspectives. It discusses – from a theoretical standpoint – the evaluation of the literary work, high school students’ expectations regarding it, the reader’s experience while engaging with the text, and the research methodology employed. Drawing on written responses from third -year general high school students (gathered via a survey), the article presents Crime and Punishment from their perspective, outlining their assessments, expectations, and the level of interest the novel sparked among them. The results clearly demonstrate the students’ emotional engagement with the themes of Crime and Punishment. The article concludes with a summary of the findings. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21274 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21272 Tytuł: Bułgarskie i polskie nazwy roślin związane z postaciami duchów, demonów i innych sił nieczystych Autorzy: Walczak-Mikołajczakowa, Mariola Abstrakt: Prowadzone przeze mnie od kilku lat badania nad bułgarską fitonimią i jej porównywanie z polskim systemem nazw roślin zaowocowało szeregiem artykułów. Omówione w nich zostały kolejne semantycznie uwarunkowane typy nazewnicze (np. nazwy odwołujące się do świata zwierząt, fitonimy zawierające nazwy kolorów, nazwy wykorzystujące imiona chrześcijańskich świętych). Niniejszy artykuł poświęcony jest nazwom roślin nawiązującym do sił wrogich człowiekowi – złych duchów i demonów związanych ze sferą przeciwną do sacrum. Przegląd bułgarskich nazw tego typu przynosi ich obfitość i dużą różnorodność (tzn. związek z takimi postaciami, jak: самовили, самодиви, змий, змей, дявол, русалки), podczas gdy nazewnictwo polskie wydaje się ograniczone do związków głównie z postaciami diabła i czarta.; My research into Bulgarian phytonymy and its comparison with the Polish system of plant names, which I have conducted over the past few years, has resulted in a number of articles. These articles discuss various semantically determined naming types (e.g., names referring to the animal kingdom, phytonyms containing color names, and names using the names of Christian saints). This article is devoted to plant names that refer to forces hostile to humans – evil spirits and demons associated with the sphere opposite to the sacred. A review of Bulgarian names of this type reveals their abundance and great diversity (i.e. connection with such figures as: самовили, самодиви, змий, змей, дявол, русалки), while the Polish names seem to be limited to connections mainly with figures of the devil (diabeł and czart). Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21272 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21266 Tytuł: Metaforyka sportowa w rosyjskojęzycznej prasie Łotwy Autorzy: Szymula, Robert Abstrakt: Niniejszy artykuł przedstawia wyniki analizy leksemów z wtórnym znaczeniem metaforycznym (domena źródłowa SPORT) zaczerpniętych z rosyjskojęzycznej prasy łotewskiej oraz ich potencjalnego wpływu emocjonalnego na czytelników. Materiał leksykalny wyekscerpowany został z artykułów o tematyce społeczno-politycznej, opublikowanych w latach 2000–2022 w ośmiu gazetach wydawanych na terenie Łotwy w języku rosyjskim (wersje drukowane i elektroniczne). Badanie przeprowadzone zostało za pomocą analizy semantycznej oraz kontekstualnej. Wyniki pokazują, że leksemy z wtórnym znaczeniem metaforycznym powstałym na bazie domeny źródłowej SPORT są środkiem wykorzystywanym w zebranych artykułach prasowych, jednak ich wpływ emocjonalny na odbiorców jest ograniczony.; This article presents the results of an analysis of lexemes with secondary metaphorical meanings (source domain SPORT) taken from the Russian -language Latvian press, and their potential emotional impact on readers. Lexical material was excerpted from socio-political articles published between 2000 and 2022 in eight Russian -language Latvian newspapers (print and electronic versions). The study was conducted using semantic and contextual analysis. The results show that lexemes with secondary metaphorical meanings derived from the source domain SPORT are used in the collected press articles, but their emotional impact on the audience is limited. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21266 2026-01-01T00:00:00Z