http://hdl.handle.net/11320/21 Sat, 17 Oct 2026 21:42:47 GMT 2026-10-17T21:42:47Z http://hdl.handle.net/11320/21267 Tytuł: Percepcja wsparcia a dobrostan psychologiczny rodziców dzieci z autyzmem – mediująca rola stylu radzenia sobie Autorzy: Bałakier, Edyta Abstrakt: Rodzice dzieci z autyzmem na co dzień doświadczają wielu trudności związanych z opieką i wychowaniem swoich potomków. Jak wykazują liczne badania, doświadczają oni wysokiego stresu, a ich dobrostan jest obniżony. Przedmiotem badań były związki między percepcją wsparcia, radzeniem sobie i dobrostanem. W relacji tej sprawdzano, czy style radzenia sobie ze stresem pełnią funkcję mediatora między percepcją wsparcia a dobrostanem psychologicznym. W badaniach wzięło udział 217 rodziców dzieci z autyzmem. Wyniki wykazały, że mediacyjną rolę w analizowanym układzie pełni styl radzenia sobie ze stresem skoncentrowany na zadaniu i na emocjach. Wyższy poziom wsparcia społecznego zwiększa koncentrację na zadaniu i zmniejsza tendencję do nadmiernego skupiania się na własnych emocjach, przekładając się tym samym na wyższy dobrostan. Wyniki pozwoliły lepiej zrozumieć relację pomiędzy wsparciem społecznym a dobrostanem, wykazując, że nie jest to jedynie prosta zależność. Samo wsparcie, by mogło skutecznie poprawiać jakość życia rodziców, musi jednocześnie wpływać na ich bardziej adaptacyjne radzenie sobie z odczuwanym stresem. Badania mogą być punktem wyjścia do dalszych rozważań nad dobrostanem rodziców dzieci z autyzmem i jego uwarunkowaniami. Może to być podstawą do niesienia tej grupie bardziej skutecznej pomocy.; Parents of children with autism experience many difficulties related to the care and upbringing of their chilren on a daily basis. As shown by numerous studies, they experience high stress and their well-being is reduced. The subject of the study was the relationship between the perception of support, coping and well-being. In this relationship, it was checked whether the styles of coping with stress are a mediator between the perception of support and psychological well-being. The study involved 217 parents of children with autism. The results showed that the mediating role in the analyzed system is played by the style of coping with stress focused on the task and on emotions. A higher level of social support increases concentration on the task and reduces the tendency to excessively focus on one’s own emotions, thus resulting into higher well-being. The results allowed for a better understanding of the relationship between social support and well-being, showing that it is not just a simple relationship. Support could effectively improve the quality of life of parents if it affects their more adaptive coping with the stress they experience. The research may be a starting point for further considerations on the well-being of parents of children with autism and its determinants. This may be the basis for providing more effective help to this group. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21267 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21259 Tytuł: Samotność jako wyzwanie dla systemu wychowawczego ks. Jana Bosko Autorzy: Kalisz, Łukasz Abstrakt: Autor przedstawia główne założenia pedagogiki prewencyjnej ks. Jana Bosko jako skutecznego systemu wychowawczego, który może być przydatny w przeciwdziałaniu samotności wśród młodzieży. Artykuł ma charakter teoretycznych rozważań opartych na krytycznej analizie literatury i jest poprzedzony opisem wybranych wątków z życia Jana Bosko, które ukazują jego zaangażowanie w pomoc młodym ludziom oraz zrozumienie ich potrzeb. Ksiądz Bosko, jako wychowawca i pedagog, dostrzegał, jak ważne jest budowanie więzi opartych na zaufaniu i miłości. Jego podejście do wychowania, oparte na trzech filarach: rozumie, religii i miłości, stanowi fundament, na którym można zbudować środowisko wspierające młode pokolenie. W obliczu rosnącej samotności wśród młodzieży jego metody mogą być inspiracją dla współczesnych pedagogów i wychowawców. W artykule podkreślono, że kluczowym elementem pedagogiki prewencyjnej jest obecność dorosłych w życiu młodych ludzi. Wspieranie ich w trudnych momentach, zwracanie uwagi na ich problemy oraz tworzenie atmosfery akceptacji i zrozumienia to działania, które mogą znacząco wpłynąć na redukcję poczucia osamotnienia. Jan Bosko, poprzez swoje doświadczenia, uczy nas, jak ważne jest, aby wychowankowie czuli się zauważeni i docenieni. W kontekście współczesnych wyzwań, takich jak kryzysy psychiczne, pedagogika prewencyjna księdza Bosko staje się nie tylko teoretycznym modelem, ale również praktycznym narzędziem, które może pomóc w budowaniu zdrowych relacji i wspieraniu młodzieży w ich rozwoju.; In this article, the author presents the main assumptions of the preventive pedagogy of Father John Bosko as an effective educational system that can be useful in counteracting loneliness among young people. The article is a theoretical consideration based on a critical analysis of the literature and is preceded by a description of selected threads from the life of John Bosko, which show his commitment to helping young people and understanding their needs. Father Bosko, as an educator and pedagogue, saw how important it is to build bonds based on trust and love. His approach to education, based on three pillars: reason, religion and love, is the foundation on which an environment supporting the young generation can be built. In the face of growing loneliness among young people, his methods can be an inspiration for contemporary pedagogues and educators. The article emphasizes that a key element of preventive pedagogy is the presence of adults in the lives of young people. Supporting them in difficult moments, drawing attention to their problems and creating an atmosphere of acceptance and understanding are actions that can significantly reduce the feeling of loneliness. John Bosko, through his experiences, teaches us how important it is for pupils to feel noticed and appreciated. In the context of contemporary challenges, such as mental crises, the preventive pedagogy of Father Bosko becomes not only a theoretical model, but also a practical tool that can help build healthy relationships and support young people in their development. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21259 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21253 Tytuł: Bezpieczna komunikacja jako narzędzie profilaktyki uniwersalnej – założenia teoretyczne Autorzy: Śliwowski, Tomasz Abstrakt: Bezpieczna komunikacja odgrywa kluczową rolę w profilaktyce uniwersalnej, której celem jest promowanie zdrowia i zapobieganie problemom zdrowotnym oraz społecznym w całej populacji. Profilaktyka uniwersalna obejmuje działania skierowane do wszystkich członków społeczeństwa, niezależnie od poziomu ryzyka, z zamiarem wzmocnienia odporności i redukcji czynników ryzyka. W kontekście profilaktyki społecznej bezpieczna komunikacja jest niezbędnym narzędziem, które umożliwia otwartą wymianę informacji, budowanie zaufania oraz wspieranie zdrowych zachowań. Artykuł przedstawia teoretyczne założenia bezpiecznej komunikacji jako narzędzia profilaktyki uniwersalnej, omawiając kluczowe elementy, takie jak: otwartość, transparentność, wzajemny szacunek i empatia. Przedstawiono również przykłady zastosowania bezpiecznej komunikacji w różnych programach profilaktycznych oraz metody oceny ich skuteczności. Komunikat typu SAFE (Sytuacja, Afekt, Finał, Efekt) jest szczególnie podkreślany jako skuteczne narzędzie wspierające profilaktykę społeczną oraz proces resocjalizacji, promując otwartą komunikację, budowanie zaufania i wczesną interwencję. W artykule omówiono również praktyczne zastosowania bezpiecznej komunikacji w edukacji, wsparciu rówieśniczym, interwencjach kryzysowych oraz w rodzinie. Przykłady komunikatów typu SAFE ilustrują jak można je stosować w różnych kontekstach, aby poprawić komunikację, redukować złość i napięcie oraz wspierać zdrowe relacje. Bezpieczna komunikacja jest kluczowym elementem programów profilaktycznych, które mają na celu zapobieganie problemom społecznym i zdrowotnym, promując zdrowie i dobrostan w całej populacji.; Safe communication plays a key role in universal prevention, which aims to promote health and prevent health and social problems in the entire population. Universal prevention includes activities aimed at all members of society, regardless of the level of risk, with the intention of strengthening immunity and reducing risk factors. In the context of social prevention, secure communication is an essential tool that enables open exchange of information, building trust and supporting healthy behaviours. The article presents the theoretical assumptions of secure communication as a tool of universal prevention, discussing key elements such as openness, transparency, mutual respect and empathy. Examples of the use of secure communication in various prevention programs and methods of assessing their effectiveness are also presented. The SAFE (Situation, Affect, Finale, Outcome) message is particularly emphasized as an effective tool to support social prevention and the process of rehabilitation, promoting open communication, confidence-building and early intervention. The article also discusses the practical applications of safe communication in education, peer support, crisis interventions and in the family. Examples of SAFE messages illustrate how they can be used in different contexts to improve communication, reduce anger and tension, and foster healthy relationships. Safe communication is a key component of prevention programmes that aim to prevent social and health problems, promoting health and wellbeing across the population. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21253 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21247 Tytuł: Teoria versus praktyka resocjalizacyjna czyli kilka problemów resocjalizacji nieletnich wynikających z obecnego quasi-systemu Autorzy: Konopczyński, Marek Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21247 2024-01-01T00:00:00Z