http://hdl.handle.net/11320/200 Fri, 16 Oct 2026 18:50:29 GMT 2026-10-16T18:50:29Z http://hdl.handle.net/11320/21284 Tytuł: Interpersonalne wyznaczniki funkcjonowania nieletnich sprawców zabójstw Autorzy: Pastwa-Wojciechowska, Beata; Dombrowski, Jakub Abstrakt: Popełnienie przestępstwa przypisuje się z reguły osobom dorosłym, ale jak wskazują krajowa i zagraniczna literatura przedmiotu czynu tego dopuszczają się także osoby nieletnie czy małoletnie. Ponieważ zabójstwo jest niejako czynem interpersonalnym, nasze zainteresowanie badawcze skierowaliśmy na ten aspekt funkcjonowania nieletnich sprawców zabójstw. Na podstawie dostępnych danych postanowiliśmy poddać analizie różnice w funkcjonowaniu interpersonalnym między nieletnimi nienaruszającymi norm prawnych a nieletnimi zabójcami. Weryfikacji poddano także różnice w zakresie funkcjonowania interpersonalnego w grupie badanych sprawców zabójstw. W tym celu wykorzystano Skalę Ustosunkowań Interpersonalnych (SUI), Skalę Wrażliwości Empatycznej (SWE), Kwestionariusz Stylu spostrzegania „Koło” Shalita oraz ankietę własną, opracowaną na potrzeby badania. Przeprowadzone badanie wykazało, iż nieletni zabójcy, w porównaniu z grupą młodzieży niekaranej, w kontaktach z innymi ludźmi wykazują wrogość i brak życzliwości w relacjach, jednak nie jest to motywowane potrzebą dominacji nad innymi. Analizy przeprowadzone na grupie zabójców wykazały natomiast, że nieletni dopuszczający się brutalnych zbrodni, będący nieufni i agresywni w stosunku do innych ludzi, stosują mechanizm obronny w postaci dewaluacji ofiary, pozwalający im na oddalenie swojej odpowiedzialności, którą umiejscawiają raczej w ich środowisku, w tym w cechach osoby zamordowanej. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie diagnozy obszaru funkcjonowania interpersonalnego w kontekście podejmowania właściwych oddziaływań resocjalizacyjnych i terapeutycznych.; The commission of a crime is generally attributed to adults; however, as both Polish and international literature on the subject indicates, such acts are also committed by minors and juveniles. Given that homicide is, by nature, an interpersonal act, our research interest focused specifically on this aspect of the functioning of juvenile homicide offenders. Based on available data, an analysis was undertaken to examine differences in interpersonal functioning between juveniles who do not violate legal norms and juvenile homicide offenders. Differences in interpersonal functioning were also examined within the group of juvenile offenders. For this purpose, the Interpersonal Attitudes Scale (IAS), the Empathic Sensitivity Scale (ESS), Shalit’s “Circle” Perception Style Questionnaire, and a custom survey developed for the purposes of this study were used. The conducted research revealed that, compared to the non-offending youth group, juvenile homicide offenders display hostility and a lack of kindness in interpersonal relationships; however, this is not driven by a desire to dominate others. Analyses conducted within the group of offenders showed that juveniles who com mit brutal crimes and display distrust and aggression toward others tend to use a defense mechanism in the form of devaluation of the victim. This mechanism allows them to distance themselves from responsibility, which they tend to attribute to their environment, including the characteristics of the murdered individual. The results highlight the importance of diagnosing the area of interpersonal functioning in the context of designing appropriate resocialization or therapeutic interventions. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21284 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21283 Tytuł: Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Satyra w literaturach wschodniosłowiańskich – VII” Autorzy: Kruk, Mikołaj Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21283 2007-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21282 Tytuł: XIV Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Droga ku wzajemności”, Grodno 26-27 października 2006 Autorzy: Chomko, Jolanta Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21282 2007-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/21281 Tytuł: Ludność rdzenna w kanadyjskim systemie sprawiedliwości: dylemat uznania Autorzy: Kowalski, Mirosław; Albański, Łukasz Abstrakt: Artykuł podejmuje kwestie nadreprezentacji ludności rdzennej w statystykach postępowań sądowych w sprawach karnych w kontekście przeszłych polityk kolonialnych, których skutki wciąż są przedmiotem przeżywanej traumy u jej przedstawicieli. Skupia się na roli uznania w odniesieniu do zbiorowej reprezentacji i doświadczenia ludności rdzennej z wymiarem sprawiedliwości jako sprawcami przestępstw. Omawia niektóre zmiany i wyzwania związane z uznaniem kategorii rdzenności w postępowaniach karnych. Autorzy stwierdzają, że mimo politycznej retoryki potępiania zaszłości kolonializmu i uznania krzywd wyrządzonych w jego ramach ludności rdzennej, istnieje pewien dylemat uznania w przypadku zapadających wyroków. Wzajemne oddziaływanie potępienia sprawców przestępstw, przy jednoczesnym uznaniu ludności rdzennej jako ofiar kolonializmu, pełni kluczową rolę w tworzeniu dylematu uznania. Nawet jeśli kategoria pochodzenia rdzennego jest brana pod uwagę w celu złagodzenia wyroku, jak w przypadku sprawczyń przestępstw, jej konstrukcja jest uproszczona, bez niezbędnych odniesień do istniejących nierówności strukturalnych i przeżywanej międzypokoleniowej traumy kolonializmu. Celem artykułu jest rozpatrzenie doświadczenia ludności rdzennej z wymiarem sprawiedliwości w szerszym kontekście, co umożliwi lepsze zrozumienie roli dylematu uznania w świetle nadreprezentacji ludności rdzennej w statystykach karnych.; This article intends to address the overrepresentation of Indigenous people in the Canadian criminal justice system due to Canada’s colonial past policies that influence current trauma among the Indigenous Canadian population. It explores the role of recognition, which has an impact on Indigenous people’s representation and experiences in the criminal justice system as offenders. It discusses some changes and challenges in ways of recognition of Indigeneity in the context of the Canadian criminal justice system. It claims that beyond the political rhetoric of the condemnation of any legacy of colonization in Canada and the acknowledge of colonial harm to Indigenous people, there is a recognition dilemma that concerns criminal justice sentencing. The interplay of criminalization and victimization plays a crucial role in creating recognition dilemma. Moreover, even when Indigeneity is interpreted in mitigation, especially in the instances of Indigenous female offenders, they are founded on some simplicity that omits the significance of structural inequalities and intergenerational trauma of colonialism. The purpose of the article is to contextualize the experience of Indigenous people within the criminal justice system to better understand the role of recognition dilemma in the light of the overrepresentation of Indigenous people. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/21281 2024-01-01T00:00:00Z