http://hdl.handle.net/11320/195 Fri, 05 Jun 2026 10:16:25 GMT 2026-06-05T10:16:25Z http://hdl.handle.net/11320/20321 Tytuł: Perspektywa prawna i filozoficzna obowiązku szczepień Autorzy: Kowalik, Katarzyna Abstrakt: Obowiązek szczepień stanowi przykład normy prawnej, której społeczna akceptacja ukształtowała się w wyniku złożonych procesów biopolitycznych, filozoficznych i prawnych. Głównym problemem badawczym rozprawy jest pytanie o legalność obowiązku szczepień w świetle Konstytucji RP oraz o aksjologiczne i społeczne podstawy jego obowiązywania. Rozważania osadzono w ramach interdyscyplinarnej analizy, uwzględniającej zarówno konstrukcję prawną obowiązku, jak i jego zakorzenienie w pojęciach normy, zdrowia i władzy. Szczepienia ukazano jako zjawisko zmedykalizowane, wpisujące się w praktyki biopolityczne nowoczesnego państwa, a także jako środek ochrony zdrowia publicznego, który może uzasadniać ograniczenie autonomii jednostki. Przyjęto, że obowiązek ten jest legalny, o ile spełnia wymogi zasady proporcjonalności. W zakończeniu rozważono również, czy – w świetle zmieniającego się kontekstu społecznego – zasadne jest postulowanie zmian obowiązujących regulacji.; The vaccination duty constitutes an example of a legal norm whose social acceptance has been shaped by complex biopolitical, philosophical, and legal processes. The central research question of the dissertation concerns the legality of the vaccination duty in light of the Constitution of the Republic of Poland, as well as the axiological and societal foundations for its binding force. The discussion is framed within an interdisciplinary analysis, encompassing both the legal construction of the duty and its embeddedness in the concepts of normativity, health, and power. Vaccination is presented as a medicalised phenomenon, situated within the biopolitical practices of the modern state, and as a public health measure that may justify limitations on individual autonomy. It is assumed that the vaccination duty is lawful insofar as it satisfies the requirements of the principle of proportionality. The conclusion also considers whether, in light of an evolving social context, it is justified to propose amendments to the current legal framework. Opis: Rozprawa została przygotowana jako ciąg publikacji naukowych(monografii oraz dwóch artykułów), poprzedzonych i uzupełnionych omówieniem metodologicznym oraz analitycznym: [K1] K. Kowalik, ,,Dopuszczalność szczepień obowiązkowych w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”, Temida2, Białystok 2021, ISBN 978-83-65696-94-6; K2] K. Kowalik, ,, Normalizacja obowiązku szczepień w ujęciu historycznym, filozoficznym i socjologii medycyny Georgesa Canguilhema i Michela Foucaulta”, Miscellanea Historico-Iuridica, 2024, t. 23 z. 1, s. 637-673; [K3] K. Kowalik, ,,Norma społeczna i prawna obowiązku szczepień w aspekcie procesów biopolityki, medykalizacji i prawa jako socjotechniki.”, Acta Iuridica Resoviensia, 2025, 48(130), s. 50–74. Thu, 09 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20321 2026-04-09T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20318 Tytuł: Alternatywne metody rozstrzygania sporów w prawie podatkowym Autorzy: Wityńska, Paulina Abstrakt: W rozprawie doktorskiej podjęto problematykę alternatywnych metod rozstrzygania sporów w sprawach podatkowych. Zostały one wprowadzone już do wszystkich najważniejszych procedur prawnych, z wyjątkiem procedury podatkowej, co najpewniej wynika z faktu, że nadal uważa się, iż niewładcze formy załatwiania spraw podatkowych nie są adekwatne do załatwiania spraw z zakresu prawa publicznego. Celem pracy jest wykazanie, że zastosowanie alternatywnych metod rozstrzygania sporów w sprawach podatkowych jest możliwe oraz że powinny one mieć szersze zastosowanie w tej gałęzi prawa. W związku z tym zastosowano metodę dogmatyczną, metodę prawnoporównawczą oraz ekonomiczną analizę prawa. Praca skonstruowana jest z trzech części, na które składa się osiem rozdziałów. Pierwsza część, teoretyczna, zawiera opis obowiązującego stanu prawnego w zakresie ADR w Polsce oraz wybranych krajach, wraz z dorobkiem doktryny, druga część to uzasadnienie konieczności wprowadzenia alternatywnych metod rozstrzygania sporów do Ordynacji podatkowej, natomiast ostatnia część to postulaty dotyczące wprowadzenia nowych instytucji do postępowania podatkowego i postępowania przed sądami administracyjnymi.; The doctoral dissertation addresses the issue of alternative dispute resolution methods in tax matters. They have already been introduced into all major legal procedures, with the exception of the tax procedure, which is most likely due to the fact that it is still believed that non-authoritative forms of handling tax matters are not adequate for handling matters within the scope of public law. The aim of the work is to demonstrate that the use of alternative dispute resolution methods in tax matters is possible and that they should have a wider application in this branch of law. In connection with this, the dogmatic method, the comparative legal method and the economic analysis of law were used. The work is constructed in three parts, consisting of eight chapters. The first, theoretical part, contains a description of the applicable legal status in the field of ADR in Poland and selected countries, along with the achievements of the doctrine, the second part is a justification for the need to introduce alternative dispute resolution methods to the Tax Ordinance, while the last part includes postulates regarding the introduction of new institutions to tax proceedings and proceedings before administrative courts. Wed, 01 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20318 2026-04-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20312 Tytuł: Dzieci bez opieki w procedurze udzielania ochrony międzynarodowej w prawie Unii Europejskiej i prawie polskim Autorzy: Sołkiewicz, Weronika Abstrakt: Głównym celem badawczym pracy była charakterystyka procedury udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzonej wobec dzieci bez opieki. Wyróżnione zostały również następujące tezy badawcze: 1. procedura udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzona wobec dzieci bez opieki różni się od procedury prowadzonej wobec osób pełnoletnich; 2. prawo UE i prawo polskie dają dzieciom bez opieki gwarancję skutecznego dostępu do procedury udzielenia ochrony międzynarodowej w zakresie składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej; 3. organizacje pozarządowe odgrywają znaczącą rolę w procedurze udzielenia ochrony międzynarodowej dzieciom bez opieki, w tym w ochronie ich praw; 4. push-backi nie są legalne. Dysertacja została podzielona na 5 rozdziałów. Każdy rozdział został zamknięty wnioskami, a cała praca – zakończeniem. Ujęcie problematyki w zaproponowany sposób pozwoliło na sformułowanie postulatów de lege ferenda. W niniejszej pracy wykorzystane zostały następujące metody badawcze: dogmatycznoprawna, historycznoprawna, opisowa i statystyczna. W rozprawie wykorzystano źródła prawa międzynarodowego, prawa UE oraz prawa polskiego. Rozważania oparto również na naukowej literaturze zagranicznej i polskiej oraz orzecznictwie, licznych raportach i sprawozdaniach. Ponadto wykorzystano informacje uzyskane w ramach dostępu do informacji publicznej od Straży Granicznej i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.; The main research objective of the thesis was to characterise the procedure for granting international protection to unaccompanied children. The following research theses were also highlighted: 1. the procedure for granting international protection to unaccompanied children differs from the procedure for adults; 2. European Union law and Polish law guarantee unaccompanied children effective access to the procedure for granting international protection in terms of submitting an application for international protection; 3. non-governmental organizations play a significant role in the procedure for granting international protection to unaccompanied children, including the protection of their rights. 4. push-backs are not legal. Each chapter is closed with conclusions, and the entire thesis with a conclusion. The proposed presentation of the issue allowed for the formulation of de lege ferenda proposals. The following research methods were used in this work: dogmatic-legal, historical-legal, descriptive and statistical. The dissertation draws on sources of international law, EU law and Polish law. The considerations are also based on foreign and Polish scientific literature and case law, as well as numerous reports and statements. In addition, information obtained through access to public information from the Border Guard and the Head of the Office for Foreigners was used. Wed, 29 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20312 2026-04-29T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/20285 Tytuł: Znaczenie nierówności dochodowych w wybranych czynnikach wzrostu gospodarczego Autorzy: Rajtarski, Krzysztof Abstrakt: Do weryfikacji głównej hipotezy badawczej wykorzystuje się różne narzędzia badawcze. Krytyczna analiza literatury pomaga zebrać i przetworzyć badania, koncepcje oraz myśli różnych naukowców o przeróżnych elementach nierówności dochodowych oraz wzrostu gospodarczego. Wnioskowanie dedukcyjne umożliwia połączenie tych elementów w spójną całość. Rezultatem wykorzystania tych narzędzi badawczych jest znalezienie teoretycznych procesów i warunków oddziaływania nierówności dochodowych na poszczególne czynniki wzrostu. Do sprawdzenia zgodności założeń teoretycznych z rzeczywistymi danymi wykorzystana została analiza jakościowa. Wyniki badań są niejednoznaczne. Zaobserwowano zaledwie w połowie krajów zgodność założeń teoretycznych z rzeczywistymi danymi w przypadku relacji nierówności dochodowe – kapitał fizyczny oraz nierówności dochodowe – postęp techniczny. To zbyt mała zgodność by móc zweryfikować pozytywnie odpowiednie hipotezy szczegółowe. Z kolei w przypadku badania oddziaływania nierówności dochodowych na akumulację kapitału ludzkiego, zgodność danych z założeniami teoretycznymi wystąpiła w trzech z czterech krajów. Umożliwia to pozytywną weryfikację drugiej hipotezy szczegółowej. Ze względu na pozytywną weryfikację jednej z trzech hipotez szczegółowych, należy pozytywnie zweryfikować główną hipotezę badawczą w jednej trzeciej części. Okazuje się, że w grupie badanych państw znaczenie nierówności dochodowych w kształtowaniu się wybranych czynników wzrostu gospodarczego jest niewielkie. Tym samym główny cel pracy został zrealizowany.; Various research tools are used to verify the main research hypothesis. Critical literature analysis helps gather and process the research, concepts, and insights of various scholars on various elements of income inequality and economic growth. Deductive reasoning allows for combining these elements into a coherent whole. The use of these research tools results in identifying theoretical processes and conditions for the impact of income inequality on individual growth factors. Qualitative analysis was used to verify the consistency of theoretical assumptions with actual data. The research results are ambiguous. Consistency between theoretical assumptions and actual data was observed in only half of the countries for the income inequality–physical capital and income inequality–technological progress relationships. This is insufficient consistency to positively verify the corresponding specific hypotheses. However, in the study of the impact of income inequality on human capital accumulation, the data were consistent with the theoretical assumptions in three of the four countries. This allows for positive verification of the second specific hypothesis. Due to the positive verification of one of the three specific hypotheses, the main research hypothesis should be positively verified in one-third of the study. It turns out that in the group of countries studied, the importance of income inequality in shaping selected economic growth factors is small. Thus, the maingoal of the study was achieved. Mon, 09 Feb 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/20285 2026-02-09T00:00:00Z