http://hdl.handle.net/11320/12364 Mon, 01 Jun 2026 13:13:05 GMT 2026-06-01T13:13:05Z http://hdl.handle.net/11320/12381 Tytuł: O sędziach pokoju w pracach Komisji Kodyfikacyjnej II Rzeczypospolitej Polskiej Autorzy: Mohyluk, Mariusz Abstrakt: W artykule przedstawiono prace nad unifikacją sądownictwa polskiego w II Rzeczypospolitej w latach 1918–1928. Prowadzone były one trzytorowo. Inicjatorem pierwszych posunięć polegających na ujednolicaniu przepisów dzielnicowych, reorganizowaniu i przejmowaniu sądownictwa był rząd i Ministerstwo Sprawiedliwości. Od lutego 1919 r. działania te wspierał i zatwierdzał Sejm Ustawodawczy (później Sejm). Od listopada 1919 r. ciężar prac przejęła Komisja Kodyfikacyjna RP. Celem niniejszego artykułu ma być omówienie przebiegu prac nad prawem o ustroju sądów powszechnych w łonie Komisji Kodyfikacyjnej RP ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących sędziów pokoju. Z tego punktu widzenia, pozwoli to na rozstrzygnięcie głównego problemu badawczego artykułu: w jakim stopniu Komisja Kodyfikacyjna RP przyczyniła się do ukształtowania instytucji sędziów pokoju zawartego w Rozporządzeniu Prezydenta RP Prawo o ustroju sądownictwa z 6 lutego 1928 r. W artykule wykorzystano materiały archiwalne, protokoły z obrad Komisji Kodyfikacyjnej II RP, piśmiennictwo prawnicze II Rzeczypospolitej oraz aktualną literaturę przedmiotu.; The article presents work on the unification of the Polish judiciary in the Second Republic in the years 1918–1928. It was carried out in three tracks. The initiator of the first moves consisting in unification of district regulations, reorganisation and taking over the judiciary was the government and the Ministry of Justice. Since February 1919, these measures were supported and approved by the Legislative Sejm (later the Sejm). Since November 1919 the burden of work was taken over by the Codification Commission of the Republic of Poland. The aim of this article is to discuss the course of work on the law on the system of common courts within the Codification Committee of the Republic of Poland, with particular emphasis on the provisions on justices of the peace. From this point of view, it will help to solve the main research problem of the article: to what extent did the Polish Codification Commission contribute to shaping the institution of justices of the peace in the Ordinance of the President of the Republic of Poland on Law on the System of Judiciary of 6 February 1928. The article makes use of archival materials, protocols from the sessions of the Codification Commission of the Second Polish Republic, the legal literature of the Second Republic and the current literature on the subject. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/12381 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/12380 Tytuł: Działania prawne składające się na budowanie wizerunku Białegostoku z marką Esperanto Autorzy: Danilewicz-Prokorym, Wiktoria Abstrakt: Artykuł przedstawia działania prawne Miasta Białegostoku związane z budowaniem jego wizerunku przy wykorzystaniu marki Esperanto na przestrzeni ostatnich lat. Tekst porusza skomplikowaną stronę budowania wizerunku miasta, jaką są działania prawne wykorzystujące atut miasta, którym w przypadku Białegostoku jest marka Esperanto. Działania te podejmowane były zarówno przez organ wykonawczy Gminy – Prezydenta Miasta, jak i organ uchwałodawczy – Radę Miasta. Omówiono w tym zakresie działalność Rady Miasta Białegostoku, działalność związaną z obchodami 100 rocznicy śmierci Ludwika Zamenhofa, organizację Kongresu Esperanto w 2009 r. oraz znaczenie dla omawianego zagadnienia tzw. budżetu partycypacyjnego. Przy analizie tematu wybrano jedynie te działania podejmowanie w Białymstoku, a związane z Ludwikiem Zamenhofem, jego następcami bądź językiem esperanto, które znajdują nie tylko oparcie, ale źródło w aktach prawnych i mają charakter pośrednio lub bezpośrednio prawny. W artykule omówiono zwięźle także aspekt historii życia Ludwika Krzysztofa Zaleskiego Zamenhofa w związku z nadaniem mu Honorowego Obywatelstwa Miasta Białegostoku. Tekst traktując o działaniach prawnych Miasta Białegostoku związanych z budowaniem jego wizerunku przy wykorzystaniu marki Esperanto w perspektywie ostatnich lat porusza ciekawą materi, jaką jest promocja Gminy w oparciu o jedyny na świecie język uniwersalny. Działania prawne opisane w artykule są odzwierciedleniem perspektywy młodego Ludwika Zamenhofa, która doprowadziła do powstania języka esperanto. Tekst łączy dwie materie tj. powstanie języka ponadnarodowego z działaniami prawnymi, które są wykorzystywane do promocji małej ojczyzny jego twórcy.; The article presents the legal activities of the city of Bialystok related to building its image using the brand Esperanto over the past years. The text deals with the complicated side of building the image of the city which is legal actions using the asset of the city which the case of Bialystok is the brand Esperanto. These actions were taken both by the executive body of the municipality – the Mayor – and the legislative body – the City Council. The following activities were discussed: the activity of the Bialystok City Council, the activity connected with the celebration of the 100th anniversary of Ludwik Zamenhof’s death, the organisation of the Esperanto Congress in 2009 and the significance of the so-called participatory budget for the discussed issue. In the analysis of the topic, only those activities undertaken in Bialystok and related to Ludwik Zamenhof, his successors and the Esperanto language were chosen, which are not only based on but have their source in legal acts and are of direct or indirect legal character. The article also briefly discusses the aspect of life history of Ludwik Krzysztof Zaleski Zamenhof in connection with granting him the Honorary Citizenship of the City of Bialystok. The article discusses the legal activities of the city of Bialystok connected with building its image with the use of the Esperanto brand in the perspective of the last years, touching upon an interesting matter which is the promotion of the Municipality on the basis of the only universal language in the world. The legal actions described in the article reflect the perspective of young Ludwik Zamenhoff, which led to the creation of Esperanto language. The text combines two matters, the creation of a supranational language, with legal actions that are used to promote the small homeland of its creator. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/12380 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/12379 Tytuł: Recenzja: J. Widacki, A. Szuba-Boroń, Sprawy o szpiegostwo przed sądami wileńskimi w okresie II RP. Przyczynek do historii zmagań polskiego wywiadu i kontrwywiadu z wywiadem sowieckim i litewskim, Kraków 2020, 208 s. Autorzy: Hoc, Stanisław Abstrakt: Problematyka badawcza, którą podjęli J. Widacki i A. Szuba-Boroń nie była dotąd przedmiotem zainteresowań naukowych. Jan Widacki podczas sprawowania misji dyplomatycznej w Wilnie kontynuował swoje zainteresowania naukowe, docierając do akt spraw o szpiegostwo z okresu międzywojennego. Natomiast Anna Szuba-Boroń badając m.in. akta spraw o szpiegostwo zajęła się prozą Sergiusza Piaseckiego, pisarza i byłego szpiega. Obraz pogranicza, a w nim walka wywiadów sowieckiego, litewskiego oraz polskiego kontrwywiadu to niewątpliwie interesujące tło do badań. Autorzy zdają sobie sprawę z ograniczeń badawczych, nie dotarli bowiem do spraw sądzonych w innych sądach okręgowych znajdujących się na terenie ówczesnej Rzeczypospolitej. Realnie oceniają, że wyszukanie, a także przebadanie wszystkich spraw karnych o szpiegostwo toczonych przed sądami II Rzeczypospolitej nie wydaje się dziś możliwe. Podjęty trud badawczy zasługuje na podkreślenie.; As so far, the research issues that J. Widacki and A. Szuba-Boroń became interested in have not been the subject of scientific interests. During the diplomatic mission in Vilnius, J. Widacki continued his scientific interests, reaching the files of espionage cases dated from the interwar period. On the other hand, A. Szuba-Boroń examined, inter alia, the files of espionage cases, dealing with the prose of Sergiusz Piasecki, the writer and former spy. The picture of a border, and in it the struggle of Soviet, Lithuanian and Polish intelligence services is undoubtedly an interesting background for research. The authors are aware of the research limitations, as they did not reach the cases tried in other Regional Courts, located in the territory of the then – Republic of Poland. They realistically estimate that finding and examining all of the criminal espionage cases pending before the courts of the Second Polish Republic seem to be impossible today. The undertaken research efforts are worth to be emphasized. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/12379 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/12378 Tytuł: Corona Ignorers – Only Annoying or Already Punishable? A Consideration of §§ 178, 179 Austrian Criminal Code (Endangering People by Infectious Diseases) Autorzy: Schallmoser, Nina Marlene Abstrakt: The Corona pandemic, which has dominated everyday life since the beginning of 2020, has brought Sections 178 and 179 of the Austrian Criminal Code (StGB) into the focus of criminal law discussion. They criminalize endangering other people through certain diseases: The perpetrator can be punished if he or she risks to transfer a disease, of which the presence must be reported to public authorities according to the law, to at least about ten other persons. Not least because these offenses have not had particular practical relevance up to date, several dogmatic questions remain unresolved, to which this paper provides an answer. These include, in particular, the extent to which a behavior must be dangerous for the health of others to lead to a criminal liability, how to deal with a lack of dangerousness that is determined ex post, and whether and under what conditions criminal liability by omission can exist. The proposed solutions are examined for their practical suitability based on typical “Corona cases” such as visiting so-called “Corona parties”, ignoring a segregation duty or concealing contacts during contact tracing. To answer the unresolved dogmatic questions, it is first necessary to present the relevant literature and second to interpret the criminal law provisions according to the recognized interpretation methods (especially systematic interpretation and historical will of the legislator). This will lead to new solutions that partially differ from the prevailing opinion. Opis: The content of this paper was initially presented on March 26, 2021, as a lecture at the habilitation colloquium for obtaining the venia for “Criminal Law and Criminal Procedure Law”. The paper is already published in German in the Austrian Law Journal (ALJ): N. Schallmoser-Schweiberer, Corona-Sünder – „Gehtʹs noch?!“ oder schon strafbar?, “Austrian Law Journal” 2021, 102. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/12378 2021-01-01T00:00:00Z