http://hdl.handle.net/11320/10751 Mon, 01 Jun 2026 14:09:10 GMT 2026-06-01T14:09:10Z http://hdl.handle.net/11320/8579 Tytuł: Pan Maluśkiewicz i wieloryb Juliana Tuwima jako utwór paidialny Autorzy: Nosek, Anna Abstrakt: Tekst stanowi próbę odszukania i opisania elementów paidialnych w poemacie Pan Maluśkiewicz i wieloryb, a tym samym zwrócenia uwagi na cechy charakterystyczne pisarstwa Juliana Tuwima dla dzieci. Analizie poddano takie zagadnienia, jak: nawiązania baśniowe, paidialność głównego bohatera, elementy groteski, absurdu, komizmu w opisywanym utworze. Twórczość Tuwima kierowana do najmłodszych czytelników dowodzi, iż autor niewątpliwie prezentuje świat z punktu widzenia dziecka.; This article is an attempt to find and describe components relating to children in Mr Miniscule and the whale and so trying to find the characteristic features of Julian Tuwim’s works for children. Features such as reference to fairytales, childlikeness of the main protagonist, grotesque, absurd and humor are analysed. Tuwim’s work devoted to the youngest readers proves that he undoubtedly presents the world from children’s point of view. Opis: Pierwowzorem tekstu jest rozdział Paidia w twórczości Juliana Tuwima. „Pan Maluśkiewicz i wieloryb”, zamieszczony w książce A. Nosek, Wędrówki po literaturze dla dzieci i młodzieży XX-XXI wieku. Studia, szkice interpretacyjne, Białystok 2017. W niniejszej wersji zostały wprowadzone jedynie kosmetyczne zmiany. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8579 2017-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8577 Tytuł: Prozaiczny ironista, ironiczny prozaik? O ironii w przedwojennych polemikach Juliana Tuwima Autorzy: Grudzień, Jadwiga Abstrakt: Tematem artykułu jest refleksja nad przedwojennymi recenzjami i polemikami Juliana Tuwima w kontekście ironii. Przywołując kategorie z pracy Piotra Łaguny pt. Ironia jako postawa i jako wyraz (z zagadnień teoretycznych ironii), autorka analizuje występujące w tekstach Tuwima mechanizmy ironiczne o różnej proweniencji oraz rozważa, czy adekwatna przy ich omawianiu byłaby kategoria postawy ironicznej. Dochodzi do wniosku, że wykorzystywanie cudzego języka – języka oponentów politycznych i literackich – w celu wyszydzenia ich poglądów to najistotniejsza cecha ironii w Tuwimowskiej prozie. Jednocześnie warte zauważenia są: autodemaskacja ironii stosowana przez Tuwima w obawie przed niezrozumieniem przez konkretny krąg (prawicowych) odbiorców oraz element etyczny: Tuwim zawsze (niezależnie od środków literackich użytych w swojej prozie) stara się udowodnić swoją uczciwość – uczciwość pisarza, uczciwość publicysty i uczciwość człowieka.; This article reflects on irony in the interwar period reviews, critiques and polemics by Julian Tuwim. Piotr Łaguna’s criteria from his work Ironia jako postawa i jako wyraz (z zagadnień teoretycznych ironii) [Irony as an attitude and as an expression (on theories about irony )] are used to analyze the irony in Tuwim’s texts and where it comes from. The author also analyses if the category of an ironic attitude would apply. She draws a conclusion that using someone else’s language, in this case Tuwim’s political and literary adversaries’, to mock their views is the most important feature of Tuwim’s prose. At the same Tuwim reveals the irony in his texts in case his right wing readers could not understand him. He is also ethical. Tuwim always tries to prove (no matter what literary means he uses in his prose) that he is an honest man- the honesty of a writer, publicist and a human being. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8577 2017-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8562 Tytuł: O prostych przyczynach i dalekosiężnych konsekwencjach nierozumienia poezji. Uwagi na marginesie wiersza Autorzy: Pietrzak-Thébault, Joanna Abstrakt: Do zrozumienia dzieł poetyckich dawnych epok niezbędna jest znajomość kulturowego i cywilizacyjnego kontekstu, w jakim utwory te powstawały. Wiersz Juliana Tuwima, choć odnosi się do rzeczywistości pozornie niezbyt odległej (bo do polskiego przedwojennego gimnazjum), może nastręczyć jednak spore trudności. Niemal całkowite wyeliminowanie z polskich szkół nauczania łaciny i literatury klasycznej, oprócz innych szkód sprawia także, że wiersze takie jak ‘Nad Cezarem’ stają się hermetyczne. Ograniczanie znajomości starożytnych języków i kultury klasycznej pojawia się, choć nie w tak drastycznej, jak w Polsce, formie w wielu krajach europejskich. Obecnie obserwuje się prace zarówno nad nowoczesnymi metodami nauczania w szkołach jak i sposobami powrotu do świadomości społecznej dokonań kultury antycznej. Brak zakorzenienia w tradycji technokratycznych elit europejskich mieć może bowiem bardziej dalekosiężne i negatywne skutki, niż ‘tylko’ nierozumienie poezji.; To understand poetic compositions of past times one needs to know the cultural and civilization context of the era they were written in. Julian Tuwim’s poem though at first seems to be about quite recent time (Polish interwar period junior high school ) may cause difficulties in interpretation. The lack of Latin and classical literature in contemporary Polish schools causes the poems such as Nad Cezarem becoming difficult to understand. Many other European countries have also limited their teaching of ancient languages and classical culture but not to such a degree as in Poland. There are now many attempts to present to broader audiences the outcomes of ancient cultures and modern teaching methods in schools. The lack of tradition in technocratic European elites may have a far more reaching and negative consequences than ‘just’ misunderstanding poetry. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8562 2017-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/8560 Tytuł: Czy trudno jest tłumaczyć teksty Tuwima? Autorzy: Doschek, Jolanta Abstrakt: Język poetycki utworów Tuwima poprzez jego odmienność stanowi wyzwanie szczególne wyzwanie dla odbiorców jego tekstów. Konstrukcje wprowadzane przez autora prowadzą do odautomatyzowania recepcji, do aktywnego odbioru jego utworów, co nawet dla polskiego odbiorcy nie jest sprawą łatwą, a praca nad ich obcojęzycznym przekładem jest poprzez to szczególnie utrudniona.; Die besondere Dichtersprache in Julian Tuwims Texten stellt für seine Empfänger eine echte Herausforderung dar. Die vom Autor verwendeten sprachlichen Konstruktionen „endautomatisieren” die Textrezeption und der Empfänger wird gewissermaßen zum aktiven Lesen gezwungen. Dies ist schon für einen polnischen Leser nicht leicht und das Übersetzen dieser Texte in eine Fremdsprache hängt mit ganz besonderen Schwierigkeiten zusammen. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11320/8560 2017-01-01T00:00:00Z