http://hdl.handle.net/11320/18886 2026-06-01T15:20:36Z http://hdl.handle.net/11320/19116 Tytuł: Kwestionariusz do badania warunków rozwoju psychospołecznego w relacjach z rówieśnikami z klasy w czwartym, piątym i szóstym roku nauki w szkole podstawowej Autorzy: Deptuła, Maria Abstrakt: W artykule prezentowany jest kwestionariusz do poznawania warunków rozwoju psychospołecznego w relacjach z rówieśnikami uczniów szkoły podstawowej w czwartym, piątym i szóstym roku nauki w szkole podstawowej. Teoretyczną podstawą konstrukcji skali jest społeczna psychologia rozwoju. Na podstawie wypowiedzi badanego o rzeczywistych zachowaniach innych uczniów z klasy wobec niego lub jego przekonań na temat ich prawdopodobnego zachowania w hipotetycznych sytuacjach zdarzających się w klasie, wnioskuje się o możliwości zaspokojenia przez ucznia potrzeb psychicznych – akceptacji oraz bezpieczeństwa. Kwestionariusz tworzy 21 pozycji, do których badani ustosunkowują się na skali pięciostopniowej. Dane do analizy wartości psychometrycznej narzędzia pochodzą z badań przekrojowych na próbie 910 uczniów w czwartym, piątym i szóstym roku nauki oraz z badań podłużnych obejmujących trzy pomiary na początku i pod koniec czwartego roku(N odpowiednio 304 i 299 uczniów) oraz pod koniec piątego roku nauki (N=281). W artykule scharakteryzowano etapy pracy nad narzędziem, wyniki analiz mocy dyskryminacyjnej pozcyji, rzetelności metodą Alfa Cronbacha oraz powtórzonego pomiaru, a także trafności teoretycznej przy pomocy analizy czynnikowej. Rezultaty analiz pozwalają rekomendować kwestionariusz do badań zespołów klasowych w średnim wieku szkolnym w celu poznania warunków do rozwoju psychospołecznego, jakie tworzą sobie uczniowie w relacjach. Ich poznanie ułatwi wczesną interwencję zmniejszającą ryzyko niedostosowania społecznego.; The article presents a questionnaire for examining the conditions of psychosocial development in relations with peers of primary school students in the fourth, fifth and sixth years of primary school education. The basis for the construction of the scale is the social psychology of development. On the basis of the respondent’s statements about the actual behavior of other students from the class towards him or his beliefs about their likely behavior in hypothetical situations occurring in the class, it is concluded that the student’s ability to satisfy his mental needs – acceptance, appreciation and support, as well as safety. The questionnaire consists of 21 items to which the respondents respond on a five-point scale. Data for the analysis of the psychometric value of the tool come from cross-sectional studies on a sample of 910 students in the fourth, fifth and sixth years of education and from longitudinal studies involving three measurements at the beginning and end of the fourth year (N 304 and 299 students, respectively) and at the end of the fifth year of education (N = 281). The article describes the stages of work on the tool, the results of the discriminant power analysis, the reliability determined by the Alpha Cronbach method and the repeated measurement, as well as the accuracy assessed with the use of exploratory factor analysis. The results of the analyzes make it possible to recommend a questionnaire for the study of middle school class teams in order to learn about the conditions for psychosocial development created by students in relationships. Getting to know them will facilitate early intervention reducing the risk of social maladjustment. 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19113 Tytuł: Osobowościowe uwarunkowania skazanych a proces ich adaptacji do warunków izolacji więziennej Autorzy: Chańko-Kraszewska, Anna Abstrakt: Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie wyników badań dotyczących znaczenia cech osobowości człowieka skazanego w procesie jego adaptacji do warunków izolacji więziennej. Badania przeprowadzono w grupie 60 mężczyzn osadzonych w Zakładzie Karnym w Białymstoku, wykorzystując test psychologiczny NEO-FFI (The NEO Five – Factor Inventory) Paula T. Costy i Roberta R. McCrae w polskiej adaptacji P. Szczepaniaka, M. Śliwińskiej, J. Strelaua, B. Zawadzkiego oraz Kwestionariusz Modele adaptacji skazanych do warunków więziennych D. Kanarek – Lizik. Wyniki badań własnych wskazują na istnienie zależności pomiędzy osobowościowymi uwarunkowaniami skazanych a procesem ich przystosowania do warunków instytucji penitencjarnej. Wrodzone dymensje osobowości, budujące model „Wielkiej Piątki”, takie jak: ekstrawersja, neurotyczność czy ugodowość korelują z poszczególnymi skalami testu adaptacji do warunków więzienia. Oznacza to, że diagnoza nasilenia poszczególnych cech u skazanego, pozwala przewidywać, w jaki sposób będzie on przystosowywał się do izolacji więziennej. Ma to znaczenie zwłaszcza przy projektowaniu odpowiednich oddziaływań penitencjarnych w stosunku do inkarcerowanego i może przyczynić się do zwiększenia efektywności resocjalizacji penitencjarnej.; The purpose of this article is to introduce the research results concerning the significance of convicted person’s personality traits in a process of adapting to prison conditions. This research was conducted among sixty men remained to the Bialystok Correctional Facility using a psychological personality inventory, NEO-FFI (McCrae, Robert R., Costa, Paul T., NEO Five-Factor Inventory; Szczepaniak P., Śliwińska M., Strelau J., Zawadzki I., Inwentarz osobowości Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrae) and Questionnaire Modele adaptacji skazanych do warunków więziennych by D. Kanarek – Lizik. The results based on author’s personal research indicate the evidence on the relationship between prisoner’s personality traits and the process of adjustment to prison and correctional practises. The personality traits that constitute Five Factor Model (for example: extraversion, neuroticism, and agreeableness) correlate with respective adaptational levels. It implies that the measure of subordinate dimensions and inmate’s individual features (personality factors) analysis may help predict the possible way of adjustment to incarceration. This is particularly important in the context of prison system formation, as well as in improving the institutional programming effectiveness. 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19109 Tytuł: O potrzebie wzmacniania relacji interpersonalnych w czasach pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 – doniesienia z badań z udziałem młodzieży akademickiej Autorzy: Myszka-Strychalska, Lucyna Abstrakt: Sytuacja pandemii wirusa SARS-CoV-2 oraz wynikające z niej regulacje prawne mające na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby COVID-19, którą wywołuje, nie pozostały bez znaczenia dla jakości życia człowieka. Różnorodne obostrzenia społeczno-gospodarcze, w tym także nakaz przymusowej izolacji społecznej, który swoją najbardziej restrykcją formę w Polsce przyjął od drugiej połowy marca do maja 2020 r., znacząco ograniczyły kontakty międzyludzkie. W konsekwencji, wiele obszarów ludzkiej aktywności zostało przeniesionych do przestrzeni internetowej. Zmiana ta nie ominęła również młodzieży akademickiej, która przeszła na tryb edukacji zdalnej, co stanowiło kolejną trudność na drodze do utrzymywania bezpośrednich relacji z innymi ludźmi. Artykuł prezentuje wyniki badań empirycznych dotyczących jakości relacji interpersonalnych młodzieży studiującej w trybie stacjonarnym w czasie COVID-19. W badaniu, w którym wykorzystano ankietę internetową, wzięło udział 2285 respondentów. Zgromadzony materiał, który został poddany analizie statystycznej, dowodzi, iż w opiniach badanej młodzieży akademickiej nastąpił spadek jakości kontaktów międzyludzkich. W gronie czynników determinujących zadowolenie respondentów z więzi interpersonalnych, można wskazać między innymi: ich znaczenie dla nich, formę ich utrzymywania oraz miejsce pobytu w czasie pandemii. Otrzymane wyniki pozwalają stwierdzić, iż konieczność budowania relacji w sposób zapośredniczony, nie sprzyja ich jakości.; The situation of the SARS-CoV-2 virus pandemic and the resulting legal regulations aimed at preventing the spread of the COVID-19 disease caused by it were not without significance for the quality of human life. Various socio-economic restrictions, including the order of forced social isolation, which with its most restrictive form in Poland adopted from the second half of March to May 2020, significantly limited people-to-people contacts. Consequently, many areas of human activity have been transferred to the Internet space. This change also affected the academic youth, who switched to the remote education mode, which was another difficulty on the way to maintaining direct relationships with other people. The article presents the results of empirical research on the quality of interpersonal relationships among adolescents studying in a stationary mode during COVID-19. An online survey was used in the study, and 2,285 respondents took part in it. The collected material, which was subjected to statistical analysis, proves that in the opinions of the surveyed academic youth there has been a decline in the quality of interpersonal contacts. Among the factors determining the satisfaction of respondents with interpersonal ties, one can indicate, inter alia: their importance for them, the form of their maintenance and the place of stay during the pandemic. The obtained results allow us to conclude that the necessity to build relationships in an indirect manner does not contribute to their quality 2021-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19108 Tytuł: Przestępcze kontakty krakowskiej młodzieży a style adaptacji realizowane w sporcie – na przykładzie piłki nożnej Autorzy: Chrzanowski, Bartłomiej Abstrakt: Artykuł dotyczy zróżnicowanych powiązań charakteryzujących młodzież, formy podejmowanej przez nią aktywności sportowej oraz preferowane przez nią style adaptacji w sporcie. W badaniach wzięli udział młodzi piłkarze (N=112) i uczniowie gimnazjum (N=120). Do zmierzenia zróżnicowanych powiązań wykorzystano Kwestionariusz Poczucia Napięcia i Czynników Ograniczających E. Czerwińskiej-Jakimiuk. Kwestionariusz Stylów Adaptacji Sportowca pozwolił uzyskać u badanych dane określające preferowane style adaptacji. Otrzymane rezultaty dowodzą, że realizowanie nonkonformistycznego stylu adaptacji przez młodych sportowców nie może wynikać z większej ilości przestępczych kontaktów bądź też problemów w najbliższym środowisku. Czynniki te pełniły rolę predykatora nonkonformistycznego sposobu funkcjonowania wyłącznie u osób uprawiających sport rekreacyjnie.; This article concern the differential association of youth, various form of sport activity and typical for juvenile deliqunecy style of adaption in sport activity. There were a two groups in the research: young football players (N=112) and pupils from middle school (N=120). To collect the data about juvenile deliquency there has been used a Questionnaire of Strain and Restriction Factors by E. Czerwińska-Jakimiuk. The information about preferred way of adaption in sport activity has been collected by Questionnaire: Style of Adaptation in Sport Activity. Results indicate, that executing the nonconformist style of adaption by young football players is not linked to higher level of crimes relations or the criminal problems in social environment. However, those factors can be considered as a predicator of nonconformity for people, who participate recreationally in sport activity. 2021-01-01T00:00:00Z