http://hdl.handle.net/11320/160 2026-06-06T06:12:10Z http://hdl.handle.net/11320/20274 Tytuł: The Essence and Nature of the Orthodox Church Autorzy: Ławreszuk, Marek Opis: As part of efforts to disseminate the results of scientific research and to foster the internationalization of academic reflection, this article is made available in English. This enables its content to be situated within a broader context of international scholarly debate and increases its accessibility to research communities beyond the Polish-speaking academic environment. The original version of this text was published in Polish in: M. Ławreszuk, Istota i natura Cerkwi, in: Kościół a Kościoły, (ed.) A. A. Napiórkowski OSPPE, A. Sejbuk CM, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2025, pp. 173–198. 2025-12-18T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19630 Tytuł: Udręki dorastania w prozie Anny Cieplak Autorzy: Kieżuń, Anna; Makal, Grzegorz Abstrakt: Anna Cieplak’s prose focuses on the problems of adolescents for whom the virtual world is more important than the real one. The author describes the emotions accompanying adolescent heroes who struggle with fears and obsessions related to, for example, an ideal appearance. Cieplak is interested in social inequalities, which are based on the material status of the family. Cieplak’s prose also includes the generation of contemporary 30‑year-olds born after the political transformation. Although they grew up faster than the older generation, their physical maturity does not match their emotional maturity. Cieplak also perpetuates the changing image of the Polish family, which is becoming more and more patchwork. Not only parents fail in their novels, but also social institutions, as their task should be to help those in need. 2024-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19282 Tytuł: Rytualna (nie)czystość – staro- czy/i nowotestamentowa, rzeczywista czy domniemana, uzasadniona czy „utarta”? Autorzy: Misijuk, Włodzimierz Abstrakt: The material presented in this article should demonstrate the multifaceted nature of the issue of “ritual impurity“ in the Orthodox Christianity. The belief in the “impurity“ of men and women in circumstances involving sex and sexuality has been handed down from generation to generation as a universally accepted “established truth“ and has thus neither been questioned nor duly justified. Attempts to explain or justify the resulting “impurity“ restrictions and prohibitions are hampered by the drastic lack of studies on this “most difficult and sensitive subject to consider“, as indicated in the article. The cited source texts – biblical, canonical and patristic – reveal both the differences in the treatment of the Old Testament rules of the Mosaic Law throughout Christian history and the correct Orthodox approach to the issue, which is “little understood and often associated with a form of superstition that often passes for a teaching of the Orthodox Church“. The cited studies by theologians dealing with the issue make it clear that the question of ritual “impurity“, particularly of women, is not a sociocultural or “customary“ problem, but it concerns the most important issues of our Christian faith – the dogma of the Incarnation of the Son of God and His work of salvation. The presentation of the studies available in the already extensive but still little-­known English and Russian‑language literature on the subject is intended to encourage a wider debate on the subject and to prompt the publication of relevant studies on Orthodox rites marked by the troublesome burden of “impurity“.; Materiał przedstawiony w artykule ukazuje wielopłaszczyznową problematykę zagadnienia „rytualnej nieczystości” w prawosławnym chrześcijaństwie. Przekonanie o „nieczystości” kobiet i mężczyzn w okolicznościach związanych z seksem i seksualnością przekazywane było z pokolenia na pokolenie jako powszechnie akceptowana „utarta prawda” i nie było przez to ani kwestionowane, ani też należycie uzasadniane. Próby wyjaśnienia czy usprawiedliwienia wynikających z „nieczystości” ograniczeń i zakazów utrudnia wskazany w artykule drastyczny brak opracowań na ten „najtrudniejszy i najbardziej drażliwy do rozważań” temat. Przytoczone teksty źródłowe – biblijne, kanoniczne i patrystyczne – ukazują zarówno różnice w traktowaniu starotestamentowych reguł Prawa Mojżeszowego w historii chrześcijaństwa, jak również ujawniają poprawne prawosławne podejście do zagadnienia, które jest „mało zrozumiałe i często kojarzone z formą przesądu, który często uchodzi za nauczanie Cerkwi”. Cytowane opracowania teologów zajmujących się tym zagadnieniem uświadamiają, że kwestia rytualnej „nieczystości”, w szczególności kobiet, nie jest problemem społeczno‑kulturowym czy „zwyczajowym”, ale dotyczy najważniejszych kwestii naszej chrześcijańskiej wiary – dogmatu o Wcieleniu Syna Bożego i Jego dzieła zbawienia. Prezentacja opracowań dostępnych w obszernej, ale ciągle mało znanej anglo- i rosyjskojęzycznej literaturze przedmiotu, ma zachęcić do szerszej debaty na ten temat i spowodować publikację stosownych opracowań na temat cerkiewnych obrzędów naznaczonych kłopotliwym brzemieniem „nieczystości”. 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/19281 Tytuł: Nabożeństwa miniei i triodionu w Antologionie Mateusza Dziesiątego Autorzy: Makal, Piotr; Kupryjaniuk, Jarosław Abstrakt: This article presents an analysis of the third part of the Antologion of Matthew the Tenth. It contains the texts of the services for the twelve Great Feasts and specific days from the Triodion. The authors provide justification for the content arrangement and analyze the structures of each service. A brief comparative analysis with the second part of the Anthologion reveals, on the one hand, confirmation of the complementarity of the work, while on the other hand, several research issues.; W artykule zaprezentowano analizę trzeciej części Antologionu Mateusza Dziesiątego. Są tam zamieszczone teksty nabożeństw dwunastu wielkich świąt oraz wybranych dni z triodionu. Autorzy przedstawili uzasadnienie układu treści oraz przeanalizowali struktury każdego z nabożeństw. Pobieżna analiza porównawcza z drugą częścią Antologionu wykazała z jednej strony potwierdzenie komplementarności dzieła, z drugiej, natomiast, dostarczyła kilku problemów badawczych. 2025-01-01T00:00:00Z