http://hdl.handle.net/11320/15 2026-06-14T05:54:30Z http://hdl.handle.net/11320/19808 Tytuł: The role of brassinolide and melatonin in mitigating cadmium ion – induced stress in rootless duckweed (Wolffia arrhiza) Autorzy: Chmur, Magdalena Abstrakt: Cadmium (Cd) is one ofthe most harmful elements for all living organisms. Exposure to Cd contributes to the induction of oxidative stress and the accumulation of reactive oxygen species (ROS). Melatonin (MT) and brassinolide (BL)exhibit antioxidant properties under oxidative stress, enhance the synthesis of antioxidants and PCs, and interact with other phytohormones,improving plant stress tolerance. Wolffia arrhiza (L.) Horkel ex Wimm. is a freshwater vascular plant characterized by the absence of stems, leaves, and roots. Iconducted a study on the effects of MT and BL on the response of W. arrhiza to Cd stress.Exogenous application of MT and BL effectively alleviated Cd toxicity bystimulating duckweed growth, and increasing metabolite levels, antioxidant enzyme activities and biosynthesis of GSH and PCs inresponse to Cd exposure. Reductions inH₂O₂ and MDA levels, as well as decreased Cd accumulation in W. arrhizacells, werealso observed.The study identified 29 phytohormones in W. arrhiza. Cd exposure increased the levels of ABA, MT and its precursors, BRs,and glucoside CKs conjugates, while it decreased the levels of AXs, GA₃, and free CKs. Treatment with MT or BL alone had either stimulatory or neutral effects on endogenoushormone levels. In contrast, the combined application of Cd with MT or BL elevated thelevels of AXs, BRs, free-bases of CKs, GA₃, and MT, while decreasing ABA level. The results of this study indicate the significant potential of MT and BL in enhancing plant resilience to Cd stress.; Kadm jest jednym z najbardziej szkodliwych pierwiastków dla wszystkich organizmów. Narażenie roślin na jony kadmu przyczynia się do indukcji stresu oksydacyjnego i gromadzenia reaktywnych form tlenu. Melatonina (MT) i brassinolid (BL) posiadają właściwości antyoksydacyjne w warunkach stresu oksydacyjnego i oddziałują z innymi fitohormonami, zwiększając tolerancję roślin na stres.Wolfia bezkorzeniowa (Wolffia arrhiza) (L.) Horkel ex Wimm. jest słodkowodną rośliną naczyniową, charakteryzującą się brakiem łodygi, liści i systemu korzeniowego. Przeprowadziłam badania dotyczące wpływu MT i BL na odpowiedź wolfii bezkorzeniowej na stres związany z jonami kadmu. Egzogennie zastosowana MT i BL skutecznie złagodziły toksyczne działanie metalu, poprzez stymulację wzrostu i zawartości badanych metabolitów, zwiększenie aktywności enzymów antyoksydacyjnych ibiosyntezy GSH i PC w wolfii bezkorzeniowej traktowanej jonami kadmu. Zaobserwowałam spadek poziomu H2O2 i MDA oraz redukcję akumulacji kadmu w komórkach wolfii bezkorzeniowej.Przeprowadzone badania wykazały występowanie dwudziestu dziewięciu fitohormonóww wolfii bezkorzeniowej.Ekspozycja na kadm spowodowała zwiększenie poziomu ABA, MT i jej prekursorów, większości BR i glukozydów CK, oraz spadek zawartości AX, GA3 i niektórych CK. Natomiast łączne działanie kadmu z MT lub BL zwiększyło biosyntezę AX, BR, większości wolnych zasad CK, GA3 i MT, ale spowodowało zmniejszenie zawartości ABA.Uzyskane wyniki wskazują na znaczny potencjał MT i BL w zwiększaniu odporności roślin na stres związany z obecnością jonów kadmu. Opis: List of original mono – thematic papers included in the PhD thesis: Publication 1 Chmur M., Bajguz A., Piotrowska-Niczyporuk A. 2020. Effect of cadmium on the level of isoprenoid derived phytohormones in duckweed Wolffia arrhiza. Journal of Plant Growth Regulation, 39:1518–1530. https://doi.org:10.1007/s00344-020-10154-9 ; Publication 2 Chmur M., Bajguz A. 2021. Brassinolide enhances the level of brassinosteroids, protein, pigments, and monosaccharides in Wolffia arrhiza treated with brassinazole. Plants, 10, 1311. https://doi.org/10.3390/plants10071311. ; Publication 3 Chmur M., Bajguz A. 2023. Melatonin involved in protective effects against cadmium stress in Wolffia arrhiza. International Journal of Molecular Sciences, 24, 1178. https://doi.org/10.3390/ijms24021178 Publication 4 Chmur M., Bajguz A. 2025. Comparative efficacy of melatonin and brassinolide in mitigating the adverse effects of cadmium on Wolffia arrhiza. International Journal of Molecular Sciences, 26, 692. https://doi.org/10.3390/ijms26020692. 2025-11-25T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/18901 Tytuł: Wody województwa podlaskiego Autorzy: Górniak, Andrzej Abstrakt: W książce przedstawiono ilościową i jakościową charakterystykę wód podziemnych, źródeł, rzek i jezior w województwie podlaskim, w północno-wschodniej Polsce. Aktualnie w granicach województwa sieć rzeczna ma długość ponad 8120 km, wzbogacona o ponad 14270 km rowów i kanałów melioracyjnych. Spośród 309 naturalnych jezior, najcenniejsze są jeziora ramienicowe oraz 38 jezior dystroficznych. Wybudowano 542 sztucznych zbiorników wodnych, z czego największy z nich - Zbiornik Siemianówka ma maksymalną powierzchnię zalewu 32 km2. Zaprezentowano wieloletnie zmiany w gospodarce wodnej województwa wynikające z rozwoju gospodarczego, zmian w świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz postępujących zmian klimatycznych. Opisano aktualny stan przyrodniczy organizmów wodnych, zróżnicowanie gatunkowe i różnorodność makrofitów, bentosu, ryb z zastosowaniem metod zalecanych przez Dyrektywę Wodną UE, na tle warunków hydrochemicznych rzek i jezior. Wysoki udział torfowisk i innych gleb bagiennych jest główną przyczyną żyzności wód rzecznych, a niedoskonała parametryzacja stanu ekologicznego wód zaniża rzeczywistą ocenę wartości przyrodniczych. Wskazano na główne zagrożenia ekosystemów wodnych pod wpływem melioracji blisko 1/3 terenów rolnych,postępujących zmian w systemie oczyszczania ścieków oraz wzrostu udziału terenów zurbanizowanych. Załącznikami książki są zestawienia wszystkich rzek, jezior oraz stwierdzonych taksonów organizmów wodnych.; This book presents the quantitative and qualitative characteristics of groundwater, springs, rivers, and lakes in the Podlaskie Voivodeship, in northeastern Poland.Currently, the river network within the voivodeship is over 8,120 km long, enriched by over 14,270 km of ditches and drainage canals. Of the 309 natural lakes, the most valuable are the charophyte lakes and 38 dystrophic lakes.542 artificial reservoirs have been constructed, the largest of which, the Siemianówka Reservoir, has a maximum flood area of 32 km².It presents long-term changes in the voivodeship's water management resulting from economic development, shifts in public environmental awareness, and ongoing climate change.It describes the current natural state of aquatic organisms, the species diversity and diversity of macrophytes, benthos, and fish, using methods recommended by the EU Water Framework Directive, against the backdrop of the hydrochemical conditions of rivers and lakes.The high proportion of peat bogs and other marshy soils is the main reason for the fertility of river waters, while imperfect parameterization of the ecological status of waters underestimates the actual assessment of their natural values.The book highlights the major threats to aquatic ecosystems, including the drainage of nearly one-third of agricultural land, ongoing changes in sewage treatment systems, and the increasing share of urbanized areas.The book's appendices include lists of all rivers, lakes, and identified aquatic organism taxa. 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/18166 Tytuł: New Steroidal Selenides as Proapoptotic Factors Autorzy: Jastrzębska, Izabella; Wawrusiewicz-Kurylonek, Natalia; Grześ, Paweł A.; Ratkiewicz, Artur; Grabowska, Ewa; Czerniecka, Magdalena; Czyżewska, Urszula; Tylicki, Adam Abstrakt: Cytostatic and pro-apoptotic effects of selenium steroid derivatives against HeLa cells were determined. The highest cytostatic activity was shown by derivative 4 (GI₅₀25.0 µM, almost complete growth inhibition after three days of culture, and over 97% of apoptotic and dead cells at 200 µM). The results of our study (cell number measurements, apoptosis profile, relative expression of apoptosis related APAF1, BID, and mevalonate pathway-involved HMGCR, SQLE, CYP51A1, and PDHB genes, and computational chemistry data) support the hypothesis that tested selenosteroids induce the extrinsic pathway of apoptosis by affecting the cell membrane as cholesterol antimetabolites. An additional mechanism of action is possible through a direct action of derivative 4 to inhibit PDHB expression in a way similar to steroid hormones. 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11320/17851 Tytuł: Wpływ zlewni i właściwości fizyko-chemicznych wody na biomasę mykoplanktonu rzek północno- wschodniej Polski Autorzy: Więcko, Adam Abstrakt: Zasadniczą kwestią w zrozumieniu skali oddziaływania mykobioty na pozostałe elementy środowiska jest ewaluacja ilościowa jej biomasy oraz ocena roli czynników zlewniowych współkształtujących stan ekologiczny wód. Głównym celem rozprawy doktorskiej było określenie biomasy sestonowych grzybów wodnych w małych rzekach północno-wschodniej Polski oraz wskazanie wpływu właściwościami fizyko-chemicznych wód oraz sposobu użytkowania zlewni na biomasę mykoplanktonu. Badania przeprowadzono w latach 2010-2012, podczas których zebrano 144 próby wody z 18 rzek. Chromatograficzne oznaczenie stężenia ergosterolu w sestonie wód posłużyło do określenia biomasy grzybów. Pozostałe analizy obejmowały oznaczenie stężeń substancji biogennych oraz materii organicznej. Do oceny wpływu zlewni, zastosowano dane z projektu Corine Land Cover. Średnia biomasa grzybów wodnych wynosiła 0,43 – 0,22 μg·dm-3, oscylując w granicach 0,05 – 1,15 μg·dm-3. Wiosną i latem stwierdzono większą biomasę mykoplanktonu, niż jesienią i zimą. Biomasa mykoplanktonu korelowała z biomasą glonów, choć fitoplanktonu było znacznie więcej niż grzybów. Biomasa grzybów zachowuje dodatni związek korelacyjny z sestonowym węglem organicznym, a jego stymulujące oddziaływanie jest mocniejsze, gdy woda jest zasobna w biogenny. Wiosenny wzrost biomasy mykoplanktonu najbardziej zaznacza się w zlewniach z dużym udziałem łąk i pastwisk. Latem doskonałym podłożem i siedliskiem do rozwoju grzybów wodnych mogą być pyłki roślin lądowych. W okresie jesiennym ujawnił się pozytywny wpływ lasów liściastych na rozwój mykoplanktonu.; The fundamental issue in understanding the scale of mycobiota impact on other environmental elements is the quantitative evaluation of its biomass and the assessment of the role of catchment factors shaping the ecological state of waters. The main goal of the doctoral dissertation was to determine the biomass of aquatic fungal seston in small rivers in northeastern Poland and to indicate the influence of physicochemical water properties and catchment land use on mycoplankton biomass. The research was conducted between 2010 and 2012, during which 144 water samples were collected from 18 rivers. Chromatographic determination of ergosterol concentration in water seston was used to estimate fungal biomass. Additional analyses included determining the concentrations of biogenic substances and organic matter. Corine Land Cover project data were utilized to assess catchment influence. The average biomass of aquatic fungi was 0.43 ± 0.22 μg·dm-3, ranging from 0.05 to 1.15 μg·dm-3. Higher mycoplankton biomass occurred in spring and summer compared to autumn and winter, correlating with algal biomass, however phytoplankton significantly exceeded fungal biomass. Fungal biomass positively correlated with seston organic carbon, particularly in biogenic-rich waters. The spring biomass rise was notable in catchments with meadows and pastures. In summer, pollen from terrestrial plants could serve as an excellent substrate and habitat for the development of aquatic fungi. The positive influence of deciduous forests on mycoplankton appeared in autumn. 2024-11-21T00:00:00Z