http://hdl.handle.net/11320/200 2026-10-15T10:53:49Z 2026-10-15T10:53:49Z Prihodko, Ganna Chernyk, Maryna http://hdl.handle.net/11320/21261 2026-10-15T10:48:47Z 2026-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Ways of Argumenting Axiological Phenomena in Utterances of Modern English Autorzy: Prihodko, Ganna; Chernyk, Maryna Abstrakt: Argumentation is regarded as a means of influencing and reshaping the addressee’s worldview through logical reasoning, evaluation, and persuasion. The study examines communicative-cognitive and axiopragmatic dimensions of argumentation and identifies the pragmatic contexts in which alethic and deontic utterances are actualized. The research applies cognitive, pragmatic, and evaluative approaches combined with the method of speech-act interpretation. The empirical material includes approximately two hundred evaluative utterances extracted from contemporary British and American fiction. The results demonstrate that alethic argumentation is predominantly realized in monologic macrocontexts aimed at establishing truth, whereas deontic argumentation mainly functions in dialogic interaction focused on persuasion and justification of action. The analysis also reveals the role of evaluative and emotional means in shaping argumentative discourse and influencing the interlocutor’s cognitive and axiological positions.; Argumentacja jest rozumiana jako środek wpływania na światopogląd odbiorcy i jego przekształcania poprzez logiczne rozumowanie, ocenę i perswazję. W artykule przeanalizowano komunikacyjno-kognitywne oraz aksjopragmatyczne aspekty argumentacji i określono pragmatyczne konteksty aktualizacji wypowiedzi aletycznych i deontycznych. W badaniu zastosowano podejścia kognitywne, pragmatyczne i aksjologiczne połączone z metodą interpretacji aktów mowy. Materiał empiryczny obejmuje około dwustu wypowiedzi ewaluatywnych wyekscerpowanych ze współczesnej brytyjskiej i amerykańskiej prozy literackiej. Wyniki pokazują, że argumentacja aletyczna realizuje się głównie w monologicznych makrokontekstach ukierunkowanych na ustanawianie prawdy, podczas gdy argumentacja deontyczna funkcjonuje przede wszystkim w dialogowej interakcji skoncentrowanej na perswazji i uzasadnianiu działania. Analiza ujawnia również rolę środków ewaluatywnych i emocjonalnych w kształtowaniu dyskursu argumentacyjnego oraz wpływaniu na poznawcze i aksjologiczne postawy rozmówcy.

2026-01-01T00:00:00Z Prykhodchenko, Oleksandra http://hdl.handle.net/11320/21260 2026-10-15T10:29:14Z 2026-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Emotions as a Cognitive Basis for Conceptual and Linguistic Worldviews Construction Autorzy: Prykhodchenko, Oleksandra Abstrakt: The article examines the role of emotions in the formation and reflection of conceptual and linguistic worldviews. The study proceeds from the assumption that language expresses not only thoughts but also feelings and reflects the emotional attitude of the speaking individual to reality. The research applies conceptual, cognitive, and pragmatic analysis combined with the main concepts of the theory of emotions. The empirical material consists of approximately three hundred discourse-fragments extracted from contemporary British and American fiction. The results demonstrate that emotions have a cognitive basis and participate in categorization, conceptualization, and verbalization of reality. The analysis also reveals that emotivity functions as a functional-semantic category expressing emotional states, value orientations, and culturally specific perceptions reflected in language and discourse.; Artykuł analizuje rolę emocji w kształtowaniu i odzwierciedlaniu konceptualnego oraz językowego obrazu świata. Badanie opiera się na założeniu, że język wyraża nie tylko myśli, lecz także uczucia, oraz odzwierciedla emocjonalny stosunek mówiącego do rzeczywistości. W badaniu zastosowano analizę konceptualną, kognitywną i pragmatyczną połączoną z głównymi założeniami teorii emocji. Materiał empiryczny obejmuje około trzystu fragmentów dyskursu wyekscerpowanych ze współczesnej brytyjskiej i amerykańskiej prozy literackiej. Wyniki pokazują, że emocje mają podstawę kognitywną i uczestniczą w kategoryzacji, konceptualizacji oraz werbalizacji rzeczywistości. Analiza ujawnia również, że emotywność funkcjonuje jako funkcjonalno-semantyczna kategoria wyrażająca stany emocjonalne, orientacje aksjologiczne oraz kulturowo uwarunkowane sposoby postrzegania odzwierciedlone w języku i dyskursie.

2026-01-01T00:00:00Z Kalisz, Łukasz http://hdl.handle.net/11320/21259 2026-10-15T10:24:26Z 2024-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Samotność jako wyzwanie dla systemu wychowawczego ks. Jana Bosko Autorzy: Kalisz, Łukasz Abstrakt: Autor przedstawia główne założenia pedagogiki prewencyjnej ks. Jana Bosko jako skutecznego systemu wychowawczego, który może być przydatny w przeciwdziałaniu samotności wśród młodzieży. Artykuł ma charakter teoretycznych rozważań opartych na krytycznej analizie literatury i jest poprzedzony opisem wybranych wątków z życia Jana Bosko, które ukazują jego zaangażowanie w pomoc młodym ludziom oraz zrozumienie ich potrzeb. Ksiądz Bosko, jako wychowawca i pedagog, dostrzegał, jak ważne jest budowanie więzi opartych na zaufaniu i miłości. Jego podejście do wychowania, oparte na trzech filarach: rozumie, religii i miłości, stanowi fundament, na którym można zbudować środowisko wspierające młode pokolenie. W obliczu rosnącej samotności wśród młodzieży jego metody mogą być inspiracją dla współczesnych pedagogów i wychowawców. W artykule podkreślono, że kluczowym elementem pedagogiki prewencyjnej jest obecność dorosłych w życiu młodych ludzi. Wspieranie ich w trudnych momentach, zwracanie uwagi na ich problemy oraz tworzenie atmosfery akceptacji i zrozumienia to działania, które mogą znacząco wpłynąć na redukcję poczucia osamotnienia. Jan Bosko, poprzez swoje doświadczenia, uczy nas, jak ważne jest, aby wychowankowie czuli się zauważeni i docenieni. W kontekście współczesnych wyzwań, takich jak kryzysy psychiczne, pedagogika prewencyjna księdza Bosko staje się nie tylko teoretycznym modelem, ale również praktycznym narzędziem, które może pomóc w budowaniu zdrowych relacji i wspieraniu młodzieży w ich rozwoju.; In this article, the author presents the main assumptions of the preventive pedagogy of Father John Bosko as an effective educational system that can be useful in counteracting loneliness among young people. The article is a theoretical consideration based on a critical analysis of the literature and is preceded by a description of selected threads from the life of John Bosko, which show his commitment to helping young people and understanding their needs. Father Bosko, as an educator and pedagogue, saw how important it is to build bonds based on trust and love. His approach to education, based on three pillars: reason, religion and love, is the foundation on which an environment supporting the young generation can be built. In the face of growing loneliness among young people, his methods can be an inspiration for contemporary pedagogues and educators. The article emphasizes that a key element of preventive pedagogy is the presence of adults in the lives of young people. Supporting them in difficult moments, drawing attention to their problems and creating an atmosphere of acceptance and understanding are actions that can significantly reduce the feeling of loneliness. John Bosko, through his experiences, teaches us how important it is for pupils to feel noticed and appreciated. In the context of contemporary challenges, such as mental crises, the preventive pedagogy of Father Bosko becomes not only a theoretical model, but also a practical tool that can help build healthy relationships and support young people in their development. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).

2024-01-01T00:00:00Z Trancygier-Koczuk, Zofia http://hdl.handle.net/11320/21258 2026-10-15T09:47:45Z 2007-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Nauczanie języków mniejszości narodowych w województwie Podlaskim w latach 2000–2005. Stan prawny i tendencje zmian Autorzy: Trancygier-Koczuk, Zofia

2007-01-01T00:00:00Z