http://hdl.handle.net/11320/19222 2026-06-01T09:19:43Z 2026-06-01T09:19:43Z Gułczyńska, Anita http://hdl.handle.net/11320/19267 2025-11-18T09:45:43Z 2023-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Punkty zwrotne w relacji młodych mieszkańców defaworyzowanego sąsiedztwa z lokalnymi grupami dewiacyjnymi. Longitudinalne studium przypadków Autorzy: Gułczyńska, Anita Abstrakt: Artykuł prezentuje rekonstrukcję punktów zwrotnych w relacji nastolatków z defaworyzowanego sąsiedztwa (DS) (Snyder i in. 2002) z lokalnymi grupami dewiacyjnymi, pozyskaną z danych z longitudinalnego badania jakościowego (Hollandi in. 2004), przeprowadzonego z udziałem kilku dorosłych dziś mężczyzn, kiedyś mieszkających w jednym z łódzkich sąsiedztw. W badaniu odkryto intersubiektywną perspektywę na aktywności dewiacyjne lokalnych grup rówieśniczych oraz trzy warianty punktów zwrotnych w relacjach nastolatków z takimi grupami („odbicie”; „postawienie się”; dołączenie do grupy alternatywnego odniesienia) wraz z własnościami kontekstu, który im sprzyjał. Stanowią one trzon artykułu, który wzbogaca dyskurs o odstąpieniu od przestępczości oraz inspiruje dyskusję na temat opartej na siłach resocjalizacji w środowisku otwartym.; The article seeks for a reconstruction of turning points in the relationships of teenagers from a disadvantaged neighborhood (Snyder, Angus, & Sutherland-Smith, 2002) with local deviant groups, collected in the course of a longitudinal qualitative study (Holland, Thomson, & Henderson, 2004) that had been conducted with several today – adult men who used to live in one of such neighborhoods in Łódź. The study uncovers an intersubjective perspective on deviant activities of local peer groups and three variants of turning points in the actors’ relations with such groups („rebounding”; „standing up for yourself”; joining an alternative reference group) together with the properties of the context that encourage them. Their presentation constitutes the core of the article and contribute to both the discourse on a desistance from crime and the development of strength-based social rehabilitation in a local community. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).

2023-01-01T00:00:00Z Szostkiewicz, Alicja http://hdl.handle.net/11320/19266 2025-11-18T08:47:08Z 2023-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Projekt „Wyjdź z cienia” jako przykład działań na rzecz przeciwdziałania przemocy wobec kobiet Autorzy: Szostkiewicz, Alicja Abstrakt: Celem prezentowanego artykułu jest opis zjawiska przemocy domowej wśród kobiet a także efektów projektu realizowanego w Polsce w 2022 roku oraz umiejscowienie go w dyskursie krytycznym. Projekt „Wyjdź z cienia”, sfinansowany z Programu „Aktywni Obywatele – fundusz regionalny”, był skierowany do dziesięciu kobiet zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na doświadczenie przemocy domowej z powiatu inowrocławskiego. Podczas realizacji projektu przy wykorzystaniu partycypacyjnych badań w działaniu zebrano materiał empiryczny dotyczący potrzeb kobiet dotkniętych przemocą domową. W wyniku analizy materiału empirycznego wyłoniono obszary dla teorii i praktyki dotyczące obszarów i form działań organizacji pomocowych na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej wobec kobiet.; The goal of the presented article is to describe the phenomenon of domestic violence among women, as well as the outcomes of the project implemented in Poland in 2022, placing it within a critical discourse. The project was named “Step out of the Shadows.” It was funded by the “Active Citizens – regional fund” Program. The project targeted ten women from the Inowrocław County at risk of social exclusion due to their experience of domestic violence. During the project implementation, using participatory action research, empirical material concerning the needs of women affected by domestic violence was collected. Through the analysis of the empirical material, areas for theory and practice emerged concerning the strategies and forms of activities by support organizations against domestic violence towards women. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).

2023-01-01T00:00:00Z Ratajczak, Łukasz P. Kozłowska, Agnieszka http://hdl.handle.net/11320/19262 2025-11-18T08:13:47Z 2023-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Zmiana modelu ojcostwa. W stronę równoważenia ról rodzicielskich i budowania równowagi pomiędzy życiem zawodowym a rodzinnym Autorzy: Ratajczak, Łukasz P.; Kozłowska, Agnieszka Abstrakt: Przedmiotem rozważań teoretycznych i analiz empirycznych jest zmiana w obrębie jednej z kluczowych ról społecznych pełnionych przez mężczyzn: roli ojca. Istotnym elementem tych przemian jest detradycjonalizacja modelu ojcostwa i rodziny, związana z odejściem od patriarchatu i emancypacją kobiet i mężczyzn z ich tradycyjnych ról społecznych. Taka zmiana pomaga w godzeniu ról zawodowych i rodzinnych, poprawia sytuację zawodową matek, przede wszystkim zaś przynosi korzyści dziecku, które w miejsce ojca surowego i nieobecnego, zyskuje ojca – czułego opiekuna, partnera i przyjaciela. Rozważania na temat zmian modelu ojcostwa oparto na przeglądzie literatury i wzmocniono pilotażowym badaniem przeprowadzonym przy pomocy ankiety on-line wśród studentów pedagogiki, na temat preferowanego modelu rodziny, ojcostwa i opieki nad dzieckiem. W pilotażu wzięło udział 69 studentów, w większości kobiety (89,9%). Spośród badanych 71% jako preferowany wskazało model partnerski, a 25% mieszany. Tylko jedna osoba wskazała model tradycyjny; nikt nie zaznaczył modelu tradycyjnego odwróconego. Ponad 90% badanych oczekuje równego zaangażowania ojców w opiekę nad dzieckiem, 10% widzi ich w roli „pomocników”. Respondenci w większości oczekują, że mężczyźni będą regularnie angażować się w prace domowe i przydomowe. Prawie połowa badanych (N = 28) uważa, że praca zawodowa matki pozytywnie wpływa na rozwój dziecka; N = 12 uważa, że negatywnie, a N = 10 osób, że obojętnie. W odniesieniu do zatrudnienia ojca te wartości wyglądały podobnie (30, 11, 10). Najbardziej preferowane przez badanych formy opieki to żłobek (ponad 70% respondentów) i opieka domowa (25%). Większość badanych (70%) chciałaby mieć dwoje lub troje dzieci, kolejne 12% – czworo lub więcej, co pokazuje że niż demograficzny nie jest wynikiem zmiany preferencji, a przeszkód innego rodzaju.; The subject of theoretical considerations and empirical analysis is a change in the one key roles played by men in family life – the role of the father. A crucial element of this change is the detraditionalization of the family and fatherhood model, connected with the emancipation of women and men from their traditional social roles and moving away from the patriarchate. It brings positive effects: increases the chances of both parents for work-life balance, and improves the professional situation of mothers. Moreover, brings benefits also for the child, who in place of the father who is absent and strict, gains a sensitive partner and friend. The deliberations on the change of the fatherhood model are based on the literature review supplemented with a pilot study of pedagogy students on their preferences for the family and parenthood model. The online survey was used to gather the data. N = 69 participants, mostly women (89,9%), took part in the study. 71% chose the partnership family model as preferred; 25% – mixt one. Only one respondent indicated the traditional model as preferred, and no one chose the reversed traditional model. Over 90% of respondents expect equal engagement of fathers compared to mothers, and 10% perceive fathers as mothers’ “helpers”. Respondents also expect regular engagement of fathers in housework and other home duties (garden works). Almost half of the respondents (N = 28) perceive a mother’s career as a factor that positively influences child development. N = 12 respondents think this influence is negative in character, and N = 10 is indifferent. A similar proportion of answers are for the father’s work: 30 evaluated this fact as a positive, 11 as negative, and 10 as indifferent. Respondents chose a nursery as their preferred form of childcare. Most of this group, however, think that it would be a necessity and less because of the educational value of the nursery. In 25% of respondents’ opinion, the best form is home-based childcare. Most of the respondents (70%) would like to have two or three children; 12% – four or more. It shows that the demographic crisis doesn’t come from people’s references to have fewer children, but other barriers have been responsible for the low fertility rate. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).

2023-01-01T00:00:00Z Muchacka-Cymerman, Agnieszka Tomaszek, Katarzyna http://hdl.handle.net/11320/19261 2025-11-18T07:39:47Z 2023-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Stres i wypalenie nauką zdalną oraz używanie substancji psychoaktywnych jako predyktory dobrostanu psychicznego uczniów podczas pandemii Covid-19 Autorzy: Muchacka-Cymerman, Agnieszka; Tomaszek, Katarzyna Abstrakt: Angażowanie się w ryzykowne dla zdrowia zachowania oraz problemy edukacyjne są jednymi z głównych czynników negatywnie wpływających na poziom zdrowia i dobrostanu psychicznego adolescentów. Jednak stres i wypalenie nauką zdalną oraz używanie substancji psychoaktywnych w trakcie pandemii Covid-19 jako predyktory dobrostanu psychicznego uczniów nie były dotychczas przedmiotem szerszych analiz w Polsce i na świecie. Z tej uwagi celem przeprowadzonego badania było sprawdzenie czy istnieje zależność między stresem, wypaleniem szkolnym i używaniem substancji psychoaktywnych a dobrostanem psychicznym uczniów. Badania były prowadzone za pośrednictwem Internetu przy użyciu następujących metod: Skala Wypalenia Nauką Zdalną, Kwestionariusz zachowań ryzykownych, Krótka skala dobrostanu psychicznego Caroll Ryff, 1 pytanie do pomiaru stresu edukacyjnego. Grupę osób badanych stanowiło 186 adolescentów (60% dziewcząt) ze średnią wieku wynoszącą M = 15.93 lata (SD = 1.70 lat). Uzyskane dane wskazują, że najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną po którą sięgała młodzież był alkohol (38% uczniów) oraz nikotyna (32% uczniów). Potwierdzono istotne statystycznie ujemne związki między dobrostanem psychicznym a stresem i wypaleniem nauką zdalną oraz częstszym sięganiem po tytoń i przebywaniem z osobami uzależnionymi. Syndrom wypalenia nauką zdalną pozytywnie korelował z paleniem tytoniu i marihuany oraz spożywaniem alkoholu i upijaniem się. W podsumowującym modelu regresji jedynie wypalenie nauką zdalną i sięganie po papierosy okazały się istotnymi predyktorami, które wyjaśniały 18% wariancji wyniku w dobrostanie psychicznym uczniów. Dane jakie uzyskano jednoznacznie potwierdziły, że efektywna promocja zdrowia psychicznego w grupie młodzieży musi uwzględniać dwa kluczowe obszary prewencji, tj. strategie radzenia sobie z cyberstresem edukacyjnym oraz wypaleniem nauką zdalną, jak również psychoprofilaktykę skupioną na minimalizacji ryzyka sięgania po substancje psychoaktywne przez młodych ludzi.; Introduction: Engaging in health risk behaviors, along with educational problems, are among the main factors negatively affecting adolescents’ health and mental well-being. However, stress and burnout from remote learning and substance abuse during the Covid-19 pandemic as predictors of students’ psychological well-being have not yet been studied more extensively in Poland and around the world. With this in mind, the purpose of the study conducted was to see if there was a relationship between stress, school burnout and psychoactive substance use and students’ psychological well-being. Method: The study was conducted via the Internet using the following methods: Remote Learning Burnout Scale, Risk Behavior Questionnaire, Caroll Ryff Brief Mental Well-Being Scale, 1 Question Measurement of Educational Stress. The group of study subjects consisted of 186 adolescents (60% girls) with a mean age of M = 15.93 years (SD = 1.70 years). Results: The data obtained indicate that the most common psychoactive substance used by adolescents was alcohol (38% of students) and nicotine (32% of students). Statistically significant negative associations were confirmed between psychological well-being and stress and burnout with remote learning, as well as more frequent use of tobacco and hanging out with addicts. Remote learning burnout syndrome correlated positively with smoking and marijuana use, as well as alcohol consumption and binge drinking. In the summary regression model, only remote learning burnout and cigarette use proved to be significant predictors, explaining 18% of the variance in the students’ psychological well-being score. Conclusions: The data obtained unequivocally confirmed that effective mental health promotion among adolescents must take into account two key areas of prevention, i.e. strategies for coping with educational cyber-stress and remote learning burnout, as well as psycho-prevention focused on minimizing the risk of young people turning to psychoactive substances. Opis: Artykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).

2023-01-01T00:00:00Z