http://hdl.handle.net/11320/17845 2026-03-08T04:20:47Z 2026-03-08T04:20:47Z http://hdl.handle.net/11320/19418 2025-12-17T07:02:58Z 2025-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Od ogólnej metodologii nauk do praktyk badawczych w pedagogice Redaktor(rzy): Korzeniecka-Bondar, Alicja; Kunat, Beata; Szorc, Katarzyna

2025-01-01T00:00:00Z Juszczak, Justyna http://hdl.handle.net/11320/19417 2025-12-15T07:03:17Z 2025-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Wybrane zagadnienia w obszarze badań jakościowych nad niepełnosprawnością intelektualną Autorzy: Juszczak, Justyna Abstrakt: Artykuł prezentuje refleksje na temat badań jakościowych nad niepełnosprawnością intelektualną. Zwrócono w nim uwagę, jaką rolę odgrywają badania jakościowe w podnoszeniu jakości życia osób z niepełnosprawnością intelektualną. Szczególnie zaznaczono wartość podejścia jakościowego dla wzmacniania działań i rozwiązań praktycznych. Wskazano na aspekt podmiotowy (upełnomocnienia) osoby z niepełnosprawnością intelektualną w prowadzeniu badania jakościowych. Badany i badacz swoje relacje opierają na wzajemnym zrozumieniu oraz szacunku. Pozycja tego pierwszego w eksploracji fenomenu niepełnosprawności intelektualnej ma za zadanie przede wszystkim zwracać uwagę na jej miejsce w środowisku społecznym. Natomiast podejmowane działania poznawcze powinny być traktowane jako rekomendacja dla poprawy wsparcia i rozwoju osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich najbliższych.; The article reflects on qualitative research on intellectual disabilities. The peculiarities of the field of research, concerning the experience and experiences of people with intellectual disabilities, are addressed. Attention is given to the role that qualitative research plays in the perspective of improving the quality of life of people with intellectual disabilities. In particular, the value of qualitative approaches for strengthening activities and practical solutions was pointed out. The subjective aspect (empowerment) of a person with intellectual disabilities in conducting a qualitative study was pointed out. The respondent and the researcher base their relationship on mutual understanding and respect. The position of a researcher in the exploration of the phenomenon of intellectual disability is primarily intended to draw attention to its presence in the social environment. In addition, the cognitive activities undertaken should be a recommendation for improving the support and development of people with intellectual disabilities and their relatives.

2025-01-01T00:00:00Z Juńczyk, Tomasz http://hdl.handle.net/11320/19403 2025-12-11T11:23:53Z 2025-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Pedagogiczne implikacje myśli systemowej Autorzy: Juńczyk, Tomasz Abstrakt: Celem artykułu jest zaprezentowanie podstawowych pojęć i założeń myślenia systemowego. Tekst ma charakter przeglądowy, nawiązuje do takich autorów jak Urie Bronfrenbrenner, Niklas Luhmann, Gregory Bateson czy Kurt Ludewig. Autor próbuje odnieść przedstawione koncepcje do specyfiki funkcjonowania systemu edukacji, szczególne miejsce dedykując tematowi diagnozy psychopedagogicznej, będącej swoistym mikrobadaniem naukowym, oraz metodologicznym implikacjom teorii systemowej. Teorie systemowe stanowią niezwykle ciekawą soczewkę zmieniającą postrzeganie procesów komunikacji, które odbywają się w edukacji permanentnie. Pozwalają dostrzec kontekstowość tego, jacy jesteśmy w danym momencie – bez naiwnego poszukiwania usprawiedliwień dla ludzkich działań, lecz z ciekawością i pokorą, rozumiejąc znaczenie bycia w wielu strukturach jednocześnie. Z innej perspektywy podkreślają ludzką sprawczość i autonomię, którą wzmacniać można głównie poprzez zasobowe narracje i tworzenie opowieści alternatywnych. Konstruktywizm „systemowości” uwalnia osoby diagnozujące od reżimu poszukiwania i odnalezienia „obiektywnej” prawdy o drugim człowieku, bo opiera się na założeniu, że takowej nie ma. Jeśli celem diagnozy ma być opis stanu obecnego w celu opracowania możliwie najlepszej interwencji, to dla osoby myślącej systemowo już sam proces diagnozy, oparty na uważnym, zaciekawionym, cierpliwym i neutralnym rozmawianiu, jest interwencją. Ten psychologiczny kapitał sam w sobie stanowi cenne narzędzie pracy.; The aim of the article is to present the basic concepts and assumptions of systemic theories. The text refers to authors such as Urie Bronfrenbrenner, Niklas Luhmann, Gregory Bateson and Kurt Ludewig. The author tries to relate the presented concepts to the specifics of the education system, devoting special attention to the process of psychopedagogical diagnosis, which is a kind of micro-scientific study, and the methodological implications of system theory. System theories constitute an extremely interesting lens, changing the perception of the communication processes that take place in education. They allow us to see the context of who we are at a given moment, without searching for naive excuses for human actions, but with curiosity and humility understanding the meaning of being in many structures at the same time. They emphasize human agency and autonomy, which can be strengthened mainly through creating resource narratives. The constructivism of “systemicity” frees diagnosticians from the regime of finding an “objective” truth about another person, because it is based on the assumption that “objective truth” does not exist. If the purpose of diagnosis is to describe the current state in order to develop the best possible intervention, then for a person who thinks in a systemic way, the very process of diagnosis, based on careful, curious, patient and neutral conversation, is an intervention. This psychological capital of diagnosticians is in itself a valuable tool for work.

2025-01-01T00:00:00Z Wróblewska, Halina Monika http://hdl.handle.net/11320/19401 2025-12-11T10:45:35Z 2025-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Poznawczy potencjał biografii. Całożyciowa twórczość jako perspektywa doświadczenia Autorzy: Wróblewska, Halina Monika Abstrakt: Celem naukowym opracowanego zagadnienia jest ukazanie poznawczego potencjału biografii z perspektywy (cało)życiowej twórczości wybitnych kobiet polskiej nauki. Podjęte rozważania skłaniają do refleksji nad zrozumieniem biegu ludzkiego życia i jego uwarunkowań. Ukazują źródła doświadczeń życiowych oraz bogactwo ich treści. Doświadczenia życiowe obecne w biografiach stanowią również interesującą przestrzeń do analizy obszarów twórczej aktywności człowieka. Przedmiotowa analiza zawiera kilka aspektów. Dotyczą one edukacyjnego kontekstu aktywności życiowej podmiotu biograficznego, transgresyjnego potencjału doświadczeń biograficznych oraz twórczości jako perspektywy całożyciowego doświadczenia. Całokształt analizy ukazuje, w jaki sposób twórczość codzienna o charakterze subiektywnym, osobistym stała się twórczością (cało)życiową, a z perspektywy czasu i dokonań twórczością (u)znaną społecznie, docenioną wymiarze ponadczasowym. Historia życia kobiet polskiej nauki jest wyrazem potrzeby (samo)realizacji człowieka w rozwoju. Stanowi również źródło zrozumienia ich naukowych koncepcji.; The scientific goal of the discussed issue is to show the cognitive potential of biographies from the perspective of the (whole) life work of outstanding women of Polish science. The considerations encourage reflection on understanding the course of human life and its conditions. They show the sources of life experiences and the richness of their content. Life experiences present in biographies also constitute an interesting space for analyzing the areas of human creative activity. The subject analysis includes several aspects. They concern the educational context of the life activity of the biographical subject, the transgressive potential of biographical experiences, and creativity from the perspective of lifelong experience. The complete analysis of biographical experiences shows how everyday creativity of a subjective, personal nature – become (whole) life creativity – and from the perspective of time and achievements – creativity employed socially, appreciated in a timeless dimension. The life history of women of Polish science is an expression of the need for human (self-)fulfilment. It is also a source of understanding of their scientific concepts.

2025-01-01T00:00:00Z